Катарин Корнелл: Американ театр сахнасының бірінші ханымы

Кіріспе

Америкалық актриса (1893–1974)

American actress (1893–1974)

the national security analyst

Katharine Cornell (February 16, 1893 – June 9, 1974) was an American stage actress, writer, theater owner and producer. She was born in Berlin to American parents and raised in Buffalo, New York. Dubbed "The First Lady of the Theatre" by critic Alexander Woollcott, Cornell was the first performer to receive the Drama League Award, for Romeo and Juliet in 1935. Cornell is noted for her major Broadway roles in serious dramas, often directed by her husband, Guthrie McClintic. The couple formed C. & M. C. Productions, Inc., a company that gave them complete artistic freedom in choosing and producing plays. Their production company gave first or prominent Broadway roles to some of the more notable actors of the 20th century, including many British Shakespearean actors. Cornell is regarded as one of the great actresses of the American theatre. Cornell was noted for spurning screen roles unlike other actresses of her day. She appeared in only one Hollywood film, the World War II morale booster Stage Door Canteen, in which she played herself. She appeared in television adaptations of The Barretts of Wimpole Street and Robert E. Sherwood's There Shall Be No Night. She also narrated the documentary Helen Keller in Her Story, which won an Oscar. Primarily regarded as a tragedienne, Cornell was admired for her refined, romantic presence. One reviewer wrote "Hers is not a robust romanticism, however. It tends toward dark but delicate tints, and the emotion she conveys most aptly is that of an aspiring girlishness which has always been subject to theatrical influences of a special sort." Her appearances in comedy were infrequent, and praised more widely for their warmth than their wit. When she played in The Constant Wife, critic Brooks Atkinson concluded that she had changed a "hard and metallic" comedy into a romantic drama. Cornell died on June 9, 1974 in Tisbury, Massachusetts, aged 81, and she is buried at Tisbury Village Cemetery, Tisbury, Martha's Vineyard, Massachusetts.

Кэтрин Корнелл (16 ақпан 1893 – 9 маусым 1974) – американдық сахна актрисасы, жазушы, театр иесі және продюсер. Ол Берлинде американдық ата-аналардан дүниеге келген және Нью-Йорк штатының Буффало қаласында өскен. Сыншы Александр Вуллкотт оны "Театрдың бірінші ханымы" деп атап, 1935 жылы "Ромео мен Джульетта" спектаклі үшін Драма Лигасы сыйлығын алған алғашқы актриса болды. Корнелл күйеуі Гатри МакКлинтик режиссерлік еткен Бродвейдегі маңызды драмалардағы рөлдерімен танымал. Олар C. & M. C. Productions, Inc. компаниясын құрды, ол оларға пьесаларды таңдау және қоюда толық көркемдік тәуелсіздік берді. Олардың продюсерлік компаниясы 20 ғасырдың көрнекті актерлеріне, соның ішінде көптеген британдық Шекспир актерлеріне Бродвейде алғашқы немесе маңызды рөлдер берді. Корнелл американдық театрдың ең ұлы актрисаларының бірі саналады. Корнелл өзге замандастарынан айырмашылығы, экрандық рөлдерден бас тартқанымен белгілі болды. Ол тек бір ғана голливудтық фильмде – Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі көтеріңкі фильм "Stage Door Canteen"де өзінің рөлін сомдады. Ол "Уимпол-стриттің Барреттері" және Роберт Шервудтың "Түн болмайды" телеспектакльдерінде ойнады. Сонымен қатар, ол "Оскар" сыйлығына ие болған "Helen Keller in Her Story" деректі фильмінің авторы болды. Көбінесе трагедия актрисасы ретінде танылған Корнелл өзінің әдемі және романтикалық бейнесі үшін құрметке ие болды. Бір сыншы оның романтизмі күшті емес екенін, қараңғы, бірақ нәзік түстерге бейім екенін және ол ең жақсы жеткізетін эмоцияның әрқашан ерекше театрлық ықпалға ұшыраған қыздыққа ұмтылыс екенін жазды. Оның комедиядағы рөлдері сирек кездесетін, олардың өткірлігіне қарағанда жылулығы үшін көбірек мақтауға ие болды. "The Constant Wife" спектаклінде ойнаған кезде сыншы Брукс Аткинсон оның "қатаң және металл" комедиясын романтикалық драмаға айналдырғанын айтты. Корнелл 1974 жылдың 9 маусымында Массачусетс штатының Тисбери қаласында 81 жасында қайтыс болды және Мартаның Вайнярд аралдағы Тисбери ауылының зиратына жерленді.

Отбасы және балалық шағы

Корнелл көрнекті, бай отбасында дүниеге келген, ол Корнелл университетінің негізін қалаушы Эзра Корнеллмен алыс туысқандық байланыста болған. Оның арғы атасы Самуэль Гарретсон Корнелл, пионер ата-бабасы Томас Корнеллдің ұрпағы, 1850 жылдары Буффалоға келіп, Корнелл қорғасын зауытын құрған. Оның немерелерінің бірі Питер Элис Гарднер Плимптонға үйленген. Жас жұп Питер Берлиндегі университете медицина оқып жүргенде Берлинде тұрған. Олардың тұңғыш баласы Кэтрин сол жерде дүниеге келген. Алты айдан кейін олар Буффалоға қайтып келді және 174-ші Маринер-стритте тұрды. Бала кезінде Кэтриннің анасының ішімдікке құмарлығына байланысты ата-анасымен қарым-қатынасы қиын болған. Ол ауласында ойдағы достарымен ойнайтын. Біраз уақыттан кейін ол мектептегі мерекелерде және қойылымдарда өнер көрсетіп, әкесінің үйінің шатырындағы, қазірге дейін Делавэр даңғылындағы 484-үйде орналасқан театрда отбасылық қойылымдарды тамашалаған. Корнелл 508 Франклин көшесінде орналасқан Буффало студия клубының салон театрында ойнаған. Ол спортты жақсы көрген, теннис турнирінде қала чемпионы атағына таласқан және суға жүзуден де жеміс алыпты. Ол Буффало университетінде оқыған (кейін Буффалодағы Нью-Йорк мемлекеттік университеті). 1913 жылы ол Буффалодағы әйелдерге арналған жеке клуб – Гаррет клубына қосылып, клубтық театрлық қойылымдарға қатысқан. Корнелл аты шыққаннан кейін, ол өзінің туған Буффало қаласына жиі гастрольдік сапарлармен келген. Ол Буффалоға тұрақты түрде оралмаса да, қалаға және оның тұрғындарына деген ықыласы бәріне мәлім болған. Оның өмірбаянын жазған Тад Мозель былай деп жазған: «Өзінің туған қаласына деген құрметін көрсету үшін ол қонақүйден шыққанда әрқашан баяу жылдамдықпен жүріп, көшедегі әрбір адамға күлімсіреп, ешкімді қалыс қалдырмайтын. Олар да оған жақын сезініп, кешке үйге келгенде: «Кэтрин Корнелл маған тікелей күлімсіреді» дей алатын». Оның мансабының соңына дейін Бродвейдегі премьера кештерінде оны Буффалодан келген отбасы мен достары сахна сыртында күтіп алатын. Оның көптеген қойылымдары Делавэр даңғылында, Статлер қонақүйінің қарама-қарсы жағында орналасқан Эрлангер театрында қойылған. Эрлангер 2007 жылы бұзылып, сол маусымдағы ең перспективті актрисалардың бірі ретінде танылды. Екі маусымнан кейін ол Джесси Бонстельдің компаниясына қосылды, ол жазда Детройт пен Буффало қалаларында гастрольдік сапармен жүретін Нью-Йорк репертуарлық компаниясының жетекшісі болған. 25 жастағы Корнелл үнемі мақтауға толы пікірлер алған. Корнелл Шығыс жағалауында гастрольдік сапармен жүрген "Бонстель" театры сияқты түрлі театрлық топтарға қосылған. 1919 жылы ол Бонстель компаниясымен Лондонға барып, Буффалолық драматург Мариан де Форесттың Луиза Мэй Алкотттың «Ұсақ қыздар» романы бойынша сахналық қойылымында Джо Марч рөлін ойнаған. Тәнтігерлер пьесаның өзін сынағанмен, Корнеллді кештің жалғыз жарқын нүктесі деп атап көрсеткен. "Англия әйелдері" газеті Корнелл туралы былай деп жазған: «Лондон бірауыздан мақтап, оны көруге ағылатын болады». Нью-Йоркке оралғаннан кейін ол жас театр режиссері Гатри МакКлинтикпен танысқан. Ол Рейчел Кротерстің «Жақсы адамдар» пьесасында Таллула Банкхедпен бірге шағын рөлде Бродвейдегі дебютін жасаған. Корнеллдің Бродвейдегі алғашқы маңызды рөлі – Клеменс Дэйннің «Ажырасу туралы заң жобасы» (1921) пьесасындағы Сидней Фэрфилд рөлі болған. The New York Times газеті "[ол] драманың басты және маңызды рөлін ойнайды және онда есте қаларлық түсінік пен сұлулықпен өнер көрсетеді" деп жазған. Пьеса 173 рет орындалып, хитке айналған. Содан кейін Корнелл қазір ұмытылған пьесалардың бірінен соң бірінде ойнаған. Ол 1921 жылдың 8 қыркүйегінде МакКлинтикке Онтариодағы Кобургте әпкесінің жазғы үйінде үйленген. Корнеллдің отбасы басқа бай американдықтармен бірге жаздарын сол жерде өткізген. Кейін жұбайлар Манхэттендегі Бикман Плейс 23-те қала үйін сатып алған. Корнеллдің лесбиянка, ал МакКлинтиктің гомосексуал екені және олардың одағы лавандалық неке болғаны жалпыға мәлім. Ол Нью-Йорктегі "тігіншілер шеңберінің" мүшесі болды және Нэнси Гамильтон, Таллула Банкхед, Мерседес де Акоста және басқалармен қарым-қатынаста болды.

Cornell was born into a prominent, wealthy family distantly related to Ezra Cornell, founder of Cornell University. Her great grandfather Samuel Garretson Cornell, a descendant of pioneer ancestor Thomas Cornell, came to Buffalo in the 1850s, and founded Cornell Lead Works. One of his grandsons, Peter, married Alice Gardner Plimpton. The young couple lived in Berlin when Peter was studying medicine at the University of Berlin. Their first child, Katharine, was born there. Six months later, the family returned to Buffalo, where they lived at 174 Mariner Street. As a child, Katharine had a troubled relationship with her parents due in part to her mother's alcoholism. She play acted in her backyard with imaginary friends. Soon, she was performing in school pageants and plays, and she watched family productions in her grandfather's attic theater, still standing at 484 Delaware Avenue. Cornell played at the Buffalo Studio Club parlor theater, located at 508 Franklin Street. She loved athletics, and she was a runner up for city championship at tennis as well as an amateur swimming champion. She attended the University of Buffalo (later the State University of New York at Buffalo) In 1913, she joined The Garret Club, a woman's only private club in Buffalo, and participated in club theatricals. After Cornell had become famous, she often brought her productions to her native Buffalo. Although she never returned to Buffalo to live, her enthusiasm for the city and its inhabitants was well known. Biographer Tad Mosel wrote: "To show her affection for her hometown, she always walked slowly when she left her hotel, turning her head to smile on everyone on the street, missing no one, so they could feel close to her and be able to say when they got home that night, 'Katharine Cornell smiled directly at me.'" For the rest of her career, on opening Broadway nights, she was greeted backstage by family and friends from Buffalo. Many of her productions were performed at the Erlanger Theater on Delaware Avenue, across from the Statler Hotel. The Erlanger was demolished in 2007. and was hailed as one of the most promising actresses of the season. After just two seasons, she joined Jessie Bonstelle's company, a leading New York repertory company that divided its summers between Detroit and Buffalo. Now aged 25, Cornell was consistently receiving glowing reviews. Cornell joined various theater companies, including the Bonstelle, that toured around the East Coast. In 1919, she went with the Bonstelle company to London to play Jo March in Buffalo play wright Marian de Forest's stage adaptation of Louisa May Alcott's novel Little Women. Although the critics disparaged the play itself, they specifically noted Cornell as the one bright spot of the evening. The paper The Englishwomen wrote of Cornell: "London is unanimous in its praise, and London will flock to see her." Upon her return to New York, she met Guthrie McClintic, a young theater director. She made her Broadway debut in the play Nice People by Rachel Crothers, in a small part with Tallulah Bankhead. Cornell's first major Broadway role was that of Sydney Fairfield in Clemence Dane's A Bill of Divorcement (1921). The New York Times wrote "[she] has the central and significant role of the play and gives therein a performance of memorable understanding and beauty." It played for 173 performances, well enough to be considered a hit. Afterward, Cornell played in a succession of now forgotten plays. She married McClintic on September 8, 1921, in her aunt's summer home in Cobourg, Ontario. Cornell's family spent summers there among other wealthy Americans. The couple eventually bought a townhouse at 23 Beekman Place in Manhattan. It is generally acknowledged that Cornell was a lesbian and that McClintic was gay, and their union was a lavender marriage. She was a member of the "sewing circles" in New York, and had relationships with Nancy Hamilton, Tallulah Bankhead, Mercedes de Acosta, and others.

1933-1934 жылдардағы трансконтиненттік репертуарлық турне

Барретс жабылғаннан кейін Корнелл екі пьесада басты рөлдерді ойнады: Лукреция (1932), Торнтон Уайлдердің Андре Обидің пьесасын аудармасы және Сидни Ховардтың «Алиен Корн» (1933). Лукрециядағы жетістігі оны 1932 жылғы 26 желтоқсанда Time журналының мұқабасына шығарды. Корнеллдің келесі қойылымы – Макклинтиктің режиссерлігімен «Ромео мен Джульетта». Бұл екеуі үшін де алғашқы Шекспир еді. Қойылым Корнеллдің туған қаласы Баффалода 1933 жылғы 29 қарашада ашылды. Корнелл сол күнді «бастапқыдан аяғына дейін қорқынышты оқиға» деп сипаттады: «Декорациялар сәйкес келмеді, балкон мүмкін емес еді, киімдерім дұрыс емес еді, жарық жағдайы нашар болды». Би сахналарын хореографиялаған Марта Грэм, перде көтерілер алдында Джульеттаның балкондық сахнасы үшін ағын суындайтын шапан тікті. Бұл қойылым жеті айлық трансконтинентальдық турнеге жол ашты, онда үш пьеса: «Ромео мен Джульетта», «Уимпол көшесінің Барреттері» және «Кандида» қойылды. Көптеген театр сарапшылары Ұлы депрессияның шарықталу кезінде жоспарланған мұндай амбициялы жобадан бас тартуға кеңес берді. Бұл Бродвейдің толыққанды қойылымын ұлттық турға шығарудың алғашқы тәжірибесі болды, тіпті үш пьесалық репертуар туралы айтудың қажеті де жоқ. Компания Милуоки, Сиэтл, Сан-Франциско, Лос-Анджелес, Окленд, Сакраменто, Солтүстік Лейк-Сити, Шайен, Сан-Антонио, Нью-Орлеан, Хьюстон және Саванна қалаларына, сондай-ақ шығыс жағалауындағы Жаңа Англияға тур жасады. Кино сахнаны басып алғандықтан, АҚШ-тың көптеген аймақтарына турнеге бару мүмкін болмады. Кішкентай қалалардағы көптеген көрермендер Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері тірі театрды көрмеген, тіпті көрмеген де шығар. Бірақ көптеген қалалар мен елді мекендерде кассалық рекордтар жаңаланды. Нью-Орлеанда билеттер сатылып кеткенін білген әйелдер наразылыққа шықты. Variety басылымы турнеде 225 қойылым көрсетілгенін және 500 мың адам көріп қалғанын хабарлады. Алыс ауылдардан келген адамдар спектакльді көру үшін екі күн жол жүрді, ал қалалар мейрамханалар мен қонақүйлерден кішкентай, бірақ қуантарлықтай кіріс тапты. Турнеден тараған ең әйгілі оқиға – Макклинтиктің туған қаласы Сиэтлде Рождество түні «Барреттер» қойылымын өткізуге келісім берген кезде болды. Олар таңертең келмек болды, ал сахнаны дайындау, жарық пен актерлердің орналасуын тексеру және костюмдерді таратуға әдетте алты сағат уақыт қажет болғандықтан, жеткілікті уақыт бар деп ойлады. Алайда 23 күн бойы жаңбыр жауып, жолдар мен теміржолдар суға батқан еді. Пойыз өте баяу жылдамдықпен қозғалды және жиі тоқтап тұрды. Театр басшылығы кешкі қойылымға билеттердің толығымен сатылып кеткенін және қойылымның басталғанына жұртшылықты сендіру үшін үнемі жаңа ақпарат беруді сұрады. Телеграммалар жіберілді, бірақ ақырында байланыс үзілді. Кешке қарай труппа қаладан әлі алыс болды және сол түні қойылымды өткізу үмітін жоғалтты. Пойыз Сиэтлге сағат 23:30-да келді. Оларды вокзалда шулы күтіп алған көпшілік болды, ал Метрополитен театрының директоры Корнеллге келіп, көрермендер әлі де күтіп отырғанын хабарлады. Макклинтик: «Қанша?» деп сұрады. «Барлық зал», - деді ол, «Мың екі жүз адам». Корнелл таң қалды және: «Олар осы сағатта қойылымды көруді қалайды ма?» деп сұрады. «Соны күтеді», - деп жауап берді директор. «Жеңіспен ауысып», Корнелл Милдред Натвикпен Просси рөлінде «Кандиданы» қайта қойды. Қойылым аяқталғаннан кейін ол бір жыл демалып, Рут Вудбери Седжвиктің көмегімен «Мен актриса болғым келді» атты естеліктерін жазды, оны 1939 жылы Random House баспасы жариялады.

After Barretts closed, Cornell played leading parts in two plays: Lucrece (1932), Thornton Wilder's translation of the play by André Obey, and Sidney Howard's Alien Corn (1933). Her success in Lucrece put her on the cover of Time on December 26, 1932. Cornell's next production was Romeo and Juliet, with McClintic directing. It was the first Shakespeare for them both. The production opened in Cornell's native Buffalo on November 29, 1933. Cornell described that day as "a nightmare from start to finish. The sets wouldn't fit, the balcony was impossible, my costumes were wrong, the lighting went haywire." Martha Graham, who choreographed the dance sequences, stepped in and fashioned a flowing robe for Juliet's balcony scene costume shortly before curtain time. The production opened a seven month transcontinental tour that rotated three plays: Romeo and Juliet, The Barretts of Wimpole Street, and Candida. Many theatre experts advised against such an ambitious endeavor, planned during the height of the Great Depression. It was the first time anyone had attempted a national tour with a legitimate Broadway show, let alone a three play repertory. The company toured to cities including Milwaukee, Seattle, San Francisco, Los Angeles, Oakland, Sacramento, Salt Lake City, Cheyenne, San Antonio, New Orleans, Houston and Savannah, and up the east coast to New England. As movies had eclipsed the stage to a large degree, there were major areas of the U. S. closed off to the tour. Many stops at smaller cities had not seen live theater since World War I, if ever. But box office records were set in most cities and towns. In New Orleans, women rioted when they found out that tickets had sold out. Variety reported that the tour gave 225 performances and played to 500,000 people. People in less urban areas traveled from two days away to see a performance, and the presenting towns gained a small but welcome swell in revenues from restaurants and hotels as a result. The most famous story to arise out of the tour came when the troupe was to play Barretts on Christmas night in Seattle, McClintic's hometown. They planned to arrive in the morning, and as it normally takes six hours to set up the stage, do lighting and blocking checks and distribute costumes, they figured there would be plenty of time. However, it had been raining for 23 days, and roads and railroads were being washed out. The train moved very slowly, often stopping. The theater management telegraphed that the venue was completely sold out for the evening performance and wanted regular updates to assure the public that the production was on its way. The troupe kept up the telegrams, but eventually these lines gave out. By that evening, the troupe was still far from the city and gave up hope of doing any performance that night. The train finally arrived in Seattle at 11:30 pm. There was a lively crowd waiting for them at the train station, and the manager of the Metropolitan Theatre came up to Cornell and informed her that the audience was still waiting. McClintic asked, "how many?" "The entire house," was the reply, "Twelve hundred people." Cornell was shocked and asked, "Do you mean they want a performance at this hour?" "They're expecting it," the manager replied. Alternating with Victory, Cornell revived Candida with Mildred Natwick as Prossy. After the conclusion, she took a year off and wrote her memoir (with the help of Ruth Woodbury Sedgewick), titled I Wanted to Be an Actress and published by Random House in 1939.

Күлкіге уақыт жоқ

Корнеллдің бас менеджері Гертруд Мейси «One for the Money» музыкалық ревюін жасады, онда кейін танымал болған, бірақ сол кезде белгілі емес актерлер ойнады, олардың ішінде Джин Келли, Альфред Дрейк, Кинан Винн және Нэнси Хамильтон болды. Ол ревю жабылып болғаннан кейін бірден Корнелл С.Н. Берманның «Комедияға уақыт жоқ» комедиясында ойнады. МакКлинтик жас Лоренс Оливьеге Гейлордтың басты рөлін тапсырды. Репетициялар барысында Корнелл комедиялық уақытты дұрыс ұстау қиындықтарын бастан өткерді, сонда біреу бас шайқап: «Кешіріңіз, Кит!» деді. Оливье оған: «Кешіріңіз, Кит – американдық театрдың ең сәтті әйелі! Ең байы, ең әдемісі, ең ізделісі, ең танымал, ең сүйіктісі… Шынында да кешіріңіз, Кит!» деп жауап берді. Бұл қойылым 1939 жылдың 17 сәуірінде ашылды және Корнелл үшін үшінші ең табысты туынды болды, сондай-ақ миллион доллардан астам табыс әкелген екінші қойылымға айналды. Оливье сияқты кейбір актерлер ауыстырылғаннан кейін, қойылым бүкіл ел бойынша гастрольдік сапарға шықты.

Дәрігердің қиындығы

Корнелл Шоудың «Доктордың дилеммасы» пьесасында ойнады, және Реймонд Масси оның әріптесі болды. Оның өндіріс компаниясы өте жақсы жұмыс істеді, сондықтан Масси: «Кім не айтса да, Кит өзінің ісін өзі басқарды. Айналасындағы адамдар басқарып отыр дегенді айтуы мүмкін, бірақ бұл мүлдем рас емес. Ол болғанның бәрін біліп, барлық шешімдерді өзі қабылдады. Күннің соңында оны кассалық түсімдерді зерделеп отырған күйінде табуға болар еді. Ол өткір және епті кәсіпкер болатын». Пьеса 1941 жылы Пёрл-Харборға шабуыл жасауға бір апта қалғанда Сан-Францискода көрсетілді және көптеген қараңғылауларға қарамастан, тоқтатылмаған жалғыз қойылым болды. Соғыс салдарынан назар аударылмағандықтан, пьеса жақсы қабылданалмады. Грегори Пек «хатшы» рөлінде тур қатысушысы болды.

Соғыс жылдары

АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін көп ұзамай Корнелл «Кандида» пьесасын қайта қоюға шешім қабылдады, осылайша Армияның шұғыл жағдайлар қоры мен Әскери-теңіз күштерінің көмек қорына қаржы жинамақ болды. Оның осы пьесаны қоюдың бес тарихи тұсынан, төртіншісі Реймонд Мэйси, Берджесс Мередит, Милдред Натвик және Дадли Диггстің жұлдызды актерлік құрамымен ерекше көзге түсті. Корнелл барлық актерлерді, Шоні, театр қызметкерлерін және Шуберт ұйымын өз еңбегін, қызметтерін және сахнаны тегін беруге көндіріп, түскен барлық қаржының басым бөлігі тікелей қорға баруын қамтамасыз етті.

Үш қарындас

Бір жылдан кейін Рут Гордон МакКлинтикті Антон Чеховтың «Үш қарындас» пьесасын қоюға ынталандырды. Джудит Андерсон Ольга рөлін ойнады, Гертруда Масгроув Ирина рөліне таңдалды, ал Корнелл Маша рөлін сомдады. Басқа актерлердің арасында театрдың көрнекті тұлғасы Эдмунд Гвенн, Деннис Кинг және Кирк Дуглас өзінің Бродвейдегі тұңғыш дебютін жасады. Пьеса 1942 жылдың желтоқсан айында Вашингтонда көрсетілді, бірақ оның қаржылық жағынан сәтті болатыны күмәнді болды. Премьераға Элеонора Рузвельт және Кеңес елшісі қатысты. Нью-Йоркте 122 қойылымнан кейін пьеса гастрольдік сапарға шықты, бұл төмен күтілімдерден асып түсті. Бұл Чеховтың АҚШ-тағы ең ұзақ сақталған қойылымы және сол уақытқа дейін осы пьесаның ең ұзақ сақталған қойылымы болды. Корнелл Маша рөлін әсемдікке құмарланбастан, рухының тазалығымен ойнады және рөлінде әзіл-қалжыңды тапты деседі. Time журналы премьера күтімінде былай жазды: «Катарин Корнелл АҚШ театрындағы ең жоғары сатыдағы актриса ғана емес, сонымен қатар табысты продюсер және дарынды режиссер Гатри МакКлинтиктің әйелі. Корнелл жылдар бойына көптеген кереметтер жасады. Ол жаны мұңлы жандарды да, денесі күшті жандарды да табысқа жеткізді. Ол диванда отырған науқас әйелді сән-әсемдік символына айналдырды. Шекспир мен Шоудың пьесаларын да танымал етті. Ал келесі аптада ол Чеховтың «Үш қарындас» пьесасын Бродвей сахнасына қайта қойғанда, бұл өте тамаша қойылым болады — коммерциялық тұрғыдан алғанда, бұл ұрпақтың көрген ең жарқын актерлік құрамына ие болады». Корнелл 1942 жылдың 21 желтоқсанында Time журналының мұқабасында екінші рет пайда болды, оған Джудит Андерсон мен Рут Гордон да қосылды.

Соғыс уақытындағы қызмет

Корнеллдің жалғыз кино рөлі – 1943 жылғы «Стаж есігі» фильмінде «Ромео мен Джульеттадан» бірнеше шумақ айту болды. Бұл фильмде Бродвейдің ең жақсы актерлері көптеген рөлдерді ойнады, ал фильм Соғыс жәрдемі үшін Американдық Театр қанатының қолдауымен түсірілген. Бұл ұйым драматург Рейчел Кротерс құрды және соғыс кезінде әскерлерді көңілді ету үшін «Стаж есігі асханасын» ашты. Корнелл асханада үстелдерді жууға уақыт бөлді. Генерал Джордж Маршалл Корнеллден Еуропадағы әскерлерді көңілді ету үшін пьеса қоюды өтінді.

Соғыстан кейінгі театр

Жақсы рөлдерді табу уақыт өте келе үлкен мәселеге айналды. Кейт О'Брайен өзінің тарихи романы "Бір тәтті жүзім үшін" негізінде Филипп II тұсындағы Испанияда өтетін "Сол әйел" атты пьесаны жазды. Романтикалық драма жақсы қабылдамады. 1951 жылы Корнелл Сомерсет Моэмнің "Тұрақты әйел" комедиясында Колорадодағы жазғы фестивальде басты рөлді ойнады. Бұл пьесада оның ұзақ жылдардан бергі сүйікті әртісі Брайан Аерн ойнады, және ол Нью-Йоркте қайта қойылды, бұл продюсерлік компанияға басқа пьесалардан көбірек пайда әкелді. 1953 жылы Корнелл Біріккен Ұлттар Ұйымына АҚШ делегаты туралы "Прескотт ұсыныстары" фильмінде өзіне қолайлы рөл тапты. Кристофер Фрай 1848 жылғы Австрияда өтетін "Қараңғылық та жеткілікті жарық" атты өлеңмен жазылған драманы жазды. Онда Тайрон Пауэр махаббат рөлін, Лорн Грин және Мариан Винтерс ойнады. (Кристофер Пламмер Пауэрдің дублері болды. Оның естеліктерінде Пламмер Корнеллді "ұлы актриса-директорлардың соңғысы" деп, ал оны өзінің "демеушісі" деп атады.) 1957 жылы Корнелл Роберт Шервудтың 1956 жылғы Венгрия революциясы оқиғаларына бейімделген, Пулитцер сыйлығына ие болған "Түн болмайды" пьесасын қойды. Бұл пьеса теледидарға бейімделіп, NBC Hallmark Hall of Fame арнасында Чарльз Бойер, Брэдфорд Диллман және Рей Уолстонмен бірге көрсетілді. Фрайдың тағы бір пьесасы "Бірінші туылған" Киелі кітаптағы Мысырда өтеді, онда Энтони Куэйл Мұса рөлін ойнады. Нью-Йорк филармониясының жаңадан тағайындалған музыкалық директоры Леонард Бернштейн бұл қойылымға екі ән жазды. Пьеса 1958 жылы Тель-Авивте көрсетілді. Ол бірнеше ұмытылатын пьесалармен жалғастырды, ал оның соңғы қойылымы Джером Килтидің 1960 жылы ашылып, бірден жабылып қалған "Адал жалғаншы" пьесасы болды. 1952 жылдың 13 сәуірінде ол "Флоренс Найтингейл" пьесасында, сондай-ақ "Театр гильдиясы эфирінде" қатысты.

Зейнеткерлік

Макклинтик 1961 жылы 29 қазанда өкпеден қан кетуден қайтыс болды, бұл олар 40 жылдық тойларын тойлағаннан кейін болды. Ол үйленгеннен бері Корнеллдің барлық қойылымдарын режиссерлік еткендіктен, ол сахнадан толығымен кетуге шешім қабылдады. Ол өзінің үйлерін сатып, Манхэттендегі Шығыс 51-ші көшеде, Брайан Ахернге іргелес және Маргало Гиллмордан бір көше алыс жерде үй сатып алды. Үшеуі де "Барретттер" спектаклінің актерлері болғандықтан, Шығыс 51-ші көше "Уимпол көшесі" деп аталды. Корнелл сондай-ақ Марта жүзімдігінде "Барн" деп аталатын ескі ғимаратты сатып алып, оған жаңадан бөлмелер қосты және аралдағы 300 жылдық Ассоциация залын қалпына келтірді. 1973 жылы 80 жасқа толған күні, оның көмекшісі Лоуренс Оливье, Джон Гилгуд және Ральф Ричардсоннан туған күн тілектерін біріктіріп, таспаға жазды. Таспа жеті жарым сағатқа созылады. Ол 1974 жылы 9 маусымда Массачусетс штатының Тисбери қаласындағы "Барн" үйінде пневмониядан қайтыс болды.

Актерлік шеберлік пен театр туралы

Корнелл «Репетиция клубының» директорлар кеңесінде қызмет етті. Клуб жас актрисаларға жұмыс іздеген кезде тұратын орын болды және олардың мансабына қолдау көрсетті. Кейде ол әйелдерге тамақ әкеп беретінін көруге болар еді, ал Макклинтик олар үшін өзінің қойылымдарында көбінесе шағын рөлдер табатын. Ол өз естеліктерінде былай дейді: «Менің ойымша, кинодағы кейбір адамдардың тез жетістікке қол жеткізуі сахнаға дайындалып жатқан көптеген жас жігіттер мен қыздардың мүмкіндіктерін қадірсіздендірді. Голливуд журналдарындағы сәттілік туралы оқиғалар бәрін тым оңай көрсетіп береді. Кешегі жас жігіт шофер болған, ал бүгін оның төрт жүзу бассейні бар! Сахнада табысқа жетудің жеңіл жолы жоқ екенін айтсам, кейбір жас актрисалар маған құлақ қоймады. Театрға қадам жасау әлі де үлкен жақсылыққа байланысты. Кейбір продюсерлер дәл уақытында дұрыс адамды көруі керек. Мұндай мүмкіндікті алу үшін, қыз бір менеджердің кеңсесінен екіншісіне дейін шаршамай, көшеде жүріп ізденуі керек, тіпті қаншалықты көңілі қалып қойса да. Сонымен қатар, ол мүмкіндік келгенде, оны пайдалану үшін қажетті білім мен дағдыға ие болуы керек екенін естен шығармауы керек. Менің ойымша, маған рөлдерге келген көптеген қыздар жеткілікті еңбек етпеген сияқты. Нью-Йоркте олардың бос уақытында білімдерін жетілдіруге барлық мүмкіндіктері бар. 57-ші көшедегі галереяларда әлемдегі ең жақсы картиналарды көруге болады, ең жақсы музыканы тыңдай алады, арзан бағамен ең жақсы кітаптарды сатып алады. Ең бастысы, сол заманғы ең үздік актерлер мен актрисаларды тыңдай алады. Егер олар маған театрға жиі бара алмайтындарын айтса, көбінесе олардың жоғарғы балконға отыруды арсыздық деп санайтынын білемін! «Менің ойымша, жас актрисалардың ең маңыздысы – дауыстарын дұрыс пайдалануды үйрену. Мен әрдайым француз тілін дауыстап оқығанның өзі маған үлкен көмек қойғанын байқадым. Менің ойымша, француз тілі басқа білетін тілдерге қарағанда ауызды көбірек жұмысқа салады. Спектакль алдында кейде француз тіліндегі кітапты дауыстап оқып отырамын».

Cornell served on the Board of Directors of The Rehearsal Club. The club was a place for young actresses to stay while they looked for work, and offered support for their careers. Occasionally, she could be seen serving food to the women, and McClintic often found minor roles in his productions for them. In her memoir, Cornell states: "I do think that the rapid success achieved by some people in pictures has seriously hurt the chances of a lot of young men and women who are studying for the stage. The success stories that we read in the Hollywood magazines make it all sound too easy. A youngster was a chauffeur yesterday and today he owns four swimming pools! It doesn't work that way on the stage Some young actresses haven't been inclined to listen to me when I told that there was no royal road to success on the stage. "Getting started in the theatre still has a great element of luck in it, of course. Some producer must see the right person at just the right time. To get that kind of break, a girl has got to keep pounding away and tramp the streets from one manager's office to another, no matter how discouraging it may be. At the same time, she must remember that when the break does come, she must have the equipment necessary to capitalise on it. I get the impression that most of the young girls who come to me for parts simply haven't worked hard enough. In New York they have every chance in the world to round out their education in their spare time. At the galleries along 57th Street they can see the best pictures in all the world. They can hear the finest music. They can get the best books in inexpensive editions. Best of all, they can listen to the finest actors and actresses of the day. When they tell me that they can't afford to go to the theatre very often, I usually find they think it beneath their dignity to sit in the top balcony! "I think the most important thing for young actresses to do is to learn to use their voices properly. I always found that reading French aloud helped me tremendously. I think that French makes you use your mouth more than any other language I know. I still occasionally read some French book aloud to myself before a performance."

Мұра

Кэтрин Корнелл – 20 ғасырдың басында және ортасындағы ең беделді, жан-жақты актрисалардың бірі болды, ол комедиядан мелодрамаға, классикалық пьесалардан заманауи туындыларға оңай көшкен. Романтикалық және мінездік рөлдерді түсінуде ол ерекше шеберлік танытты.

Театрлар мен ғылыми-зерттеу орталықтары

Марта жүзім бағындағы Тисбери қалалық үйінің екінші қабатында театр орналасқан. Бұл үй бастапқыда «Ассоциация залы» деп аталған, бірақ оның құрметіне «Катарине Корнелл театры» деп қайта аталды, кейін оның естелігін сақтау үшін аталды. Оның мұрасынан түскен қаржы жөндеу жұмыстарына (жарықтандыру, жылыту, лифт) және жергілікті суретші Стэн Мерфидің жүзім бағының өмірі мен аңыздарын бейнелейтін төрт үлкен қабырға суретін салуға жұмсалды. Катарине Корнелл театры – пьесалар, музыка, фильмдер және басқа да шараларға танымал орын. Оның қабірі мен ескерткіші театрдың жанында орналасқан. Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы мемлекеттік университетінде де оның құрметіне аталған театр бар. Онда жыл бойы студенттік қойылымдар көрсетіледі. 1974 жылдың сәуір айында Линкольн орталығындағы Нью-Йорк қоғамдық өнер кітапханасында Катарине Корнелл Гатри МакКлинтик арнайы коллекциялар оқу залы ашылды. Кітапханадағы Билли Роуз театр бөлімінде Корнелл мен МакКлинтикке қатысты кең ауқымды мұрағаттық және арнайы коллекциялар сақталған. Смит колледжінде 1938-1960 жылдар аралығындағы Корнеллдің қолжазбаларының жинағы және Нэнси Хамильтонның қолжазбаларындағы қосымша материалдар бар. Нью-Йорк қоғамдық кітапханасының Билли Роуз театр мұрағатында ресейлік би сыншысы Игорь Ступников пен Корнеллдің көмекшілері Нэнси Хамильтон мен Гертруда Мейси арасындағы хат алмасулары сақталған. Корнелл өзінің белгілі ресейлік сәнгер Валентина жасаған костюмдерін Нью-Йорк қаласының мұражайына сыйға тартты. Олар оның «Клеопатра» және «Антигона» рөлдеріне арналған костюмдерін қамтиды. Корнелл мен Куэйл сонымен қатар «Барретттер» пьесасынан бір сахнаны LP тасбауына жазды, ал Корнелл Елизавета Барретт Браунингтің «Португалиялық сонеттер» жинағынан өлеңдерін оқыды. Корнеллдің «Stage Door Canteen» фильміндегі қысқа сахнасын YouTube-та көруге болады, онда ол «Ромео мен Джульеттадан» бірнеше жол оқиды. Ол 1957 жылдың 17 наурызында NBC телеарнасында көрсетілген Роберт Шервудтың «Түн болмайды» пьесасының Hallmark Hall of Fame қойылымында ойнады. 1957 жылдың 6 қаңтарында Дейв Гарроуэй Корнеллмен «Кең әлем: Әйелдің тарихы» атты сұхбат жүргізді. Ол 1952 жылдың 22 наурызында NBC Симфониялық оркестрінің эфирінде өзін-өзі көрсетті. Сонымен қатар, ол Майк Уоллес жүргізген «Stage Struck» радио бағдарламасына үш рет қатысты.

The Tisbury Town Hall on Martha's Vineyard houses a theatre on its second floor. Originally known as Association Hall, it was renamed "The Katharine Cornell Theater" in her honor and later, her memory. A donation from her estate provided the funds for renovation (lighting, heating, elevator) as well as decoration of four large murals depicting Vineyard life and legend by local artist Stan Murphy. The Katharine Cornell Theater is a popular venue for plays, music, movies and more. Her gravesite and memorial are located next door to the Theater. There is another theater space at the State University of New York at Buffalo named in her honor. Many student productions are presented there year round. The Katharine Cornell Guthrie McClintic Special Collections Reading Room was dedicated in April 1974 at the New York Public Library for the Performing Arts at Lincoln Center. The Billy Rose Theatre Division at the library holds extensive archival and special collections materials related to Cornell and McClintic. Smith College has a collection of Cornell's papers dating from 1938 to 1960, plus additional materials in the papers of Nancy Hamilton. The New York Public Library contains correspondence between Russian dance critic Igor Stupnikov and Cornell's assistants Nancy Hamilton and Gertrude Macy in the Billy Rose Theater Archive. Cornell donated some of her costumes designed by famed Russian fashion designer Valentina to the Museum of the City of New York. They include costumes for her roles in Cleopatra and Antigone. Cornell and Quayle also recorded for LP a scene from Barretts, and Cornell recited a selection of poetry by Elizabeth Barrett from Sonnets from the Portuguese. Cornell's short scene in Stage Door Canteen can be viewed on YouTube. In it, she recites some lines from Romeo and Juliet. She was featured in Hallmark Hall of Fame's production of Robert E. Sherwood's play There Shall Be No Night, which was broadcast on NBC on March 17, 1957. On January 6, 1957, Dave Garroway interviewed Cornell for Wide Wide World: A Woman's Story. She appeared on TV as herself for an NBC Symphony Orchestra broadcast on March 22, 1952. She was also interviewed three times for the radio program Stage Struck, hosted by Mike Wallace.

Марапаттар мен құрметтер

Кэтрин Корнелл – алғашқы «Тони» сыйлығының (1947 жылғы, 1948 жылы табыс етілді) үш актрисасының бірі; оның сыйлығы «Антоний мен Клеопатра» пьесасындағы рөлі үшін берілді. Ол сондай-ақ 1935 жылы Джульетта рөлі үшін алғашқы Нью-Йорк драма лигасы сыйлығымен марапатталды. 1937 жылдың наурыз айында Ақ үй қабылдауында Элеонора Рузвельт оған «Chi Omega» әйелдер қауымының Ұлттық жетістік сыйлығын табыс етті. Корнелл «сахнадағы көркем тілі үшін» Америка өнер және ғылым академиясының медалін алды, ал 1959 жылы Еврей университетінің американдық достары оны «Жыл әйелі» деп таныды. «Сент-Жоан» рөлінен кейін Висконсин университеті, Эльмира колледжі, Смит колледжі, Пенсильвания университеті және Хобарт университеті оған құрметті дипломдар берді. Кларк университеті, Итака колледжі және Принстон университеті 1940 жылдары, ал Бейлор университеті, Миддлбери колледжі және Кенион колледжі 1950 жылдары дипломдармен марапаттады. 1974 жылдың 10 қаңтарында ол «теңдесі жоқ актерлік шеберлігі» және «дүние жүзіндегі театр өнерін көтергені» үшін Америка Ұлттық Театры мен Академиясының Ұлттық суретші сыйлығын алды. 1935 жылы, Буффало университеті әлі жекеменшік мекеме болған кезде, оған университет ректорының медалі табыс етілді. Корнеллдің туған қаласы Баффалодағы апталық өнер газеті – «Artvoice» жыл сайын Баффало театр қауымдастығына ерекше үлес қосқан қонақ артисіне Кэтрин Корнелл сыйлығын береді. Корнелл мен оның күйеуі көп жыл бойы тұрған 23 Бикман Плейс үйі Нью-Йорк қаласы үшін олардың маңыздылығын еске сақтау үшін тарихи ескерткішпен белгіленген. Кэтрин Корнелл 1972 жылы құрылған Америка Театр Даңқы залының алғашқы сайланған мүшелерінің бірі болды.

Сурет туындысының тақырыбы

Смитсондар институтында суретші Малвина Хоффманның 1961 жылғы Корнеллдің қола бюсті сақталады. Сондай-ақ, онда 1933 жылғы Уильям Коттонның пастель портреті бар. Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Буффало АКГ өнер мұражайы (бұрынғы Олбрайт Нокс өнер галереясы) 1926 жылғы суретші Юджин Спихердің Кандида рөліндегі Корнеллдің толық бой портретіне ие. Галереяда Карл Ильваның 1930 жылғы өмір маскасы, Луис Лупастың Елизавета Барретт рөліндегі суреті және 1930 жылдан бастап Анна Гленни Данбардың екі мүсіні де бар. Бейлор университетінің Армстронг Браунинг кітапханасында Александр Клейтон салған Элизабет Баррет рөліндегі Корнеллдің портреті қойылған. Актриса бұл портретті және Барретке қатысты бірнеше затты кітапханаға сыйға берген. Нью-Йорк штатының Буффалодағы мемлекеттік университетінде 1951 жылғы сюрреалист Сальвадор Далидің Корнеллдің портреті сақталады. Карикатурист Алекс Гард Нью-Йорктегі танымал "Сарди" мейрамханасы үшін Корнеллдің карикатурасын жасаған. Қазіргі уақытта ол Нью-Йорк қалалық кітапханасының Билли Роуз театр коллекциясында сақталады. Корнелл Массачусетс штатының Тисбери қаласында жерленгенімен, оның туған жері Буффалодағы Форрест-Лаун зиратындағы Джордж В. Тиффт жер учаскесінде оның есімін сақтаған кенотаф орнатылған.

Катарина Корнелл қоры

Катарина Корнелл қоры «Барреттерден» түскен пайдамен қаржыландырылды. 1963 жылы қор таратылып, оның активтері Заманауи өнер мұражайына (оның Буффалодан келген жақын досы, MoMA-ның негізін қалаушы және бірінші президенті болған А. Конгер Гудйерді құрметтеу үшін), Корнелл университетінің театр факультетіне және Америка актерлері қорына бөлінді.

Мәдени сілтемелер

Корнелл Буффалода туған драматург А. Р. Гурнидің "Ұлы манера" атты пьесасында бейнеленген. Пьесада Корнеллдің жас шағында "Антоний мен Клеопатра" қойылымында болған кездегі кездесуі суреттеледі. Бұл пьеса 2010 жылдың жазында Линкольн орталығында қойылды, ал Корнелл рөлін Кейт Бертон сомдады. Буффалода бұл пьеса 2011 жылдың мамырында Кавиноки театрында көрсетілді. Корнеллге жасалған сілтеме Мосс Харт пен Джордж С. Кауфманның "Тамаққа келген адам" комедиясында сюжеттік желі ретінде пайдаланылады. Шеридан Уайтсайдтың жеке хатшысы Мэгги Катлер жергілікті газетші Берт Джефферсонға ғашық болады. Джефферсон пьеса жазады, ол туралы Катлер "Корнелл үшін жасалғандай" дейді. Уайтсайд өзінің қабілетті хатшысын ұстап қалу мақсатымен Джефферсонды сценариймен жұмыс істеймін деген желеумен тағы бір актрисаны азғыруға көндіреді.