Кіріспе

Жануарлардағы дәнекер тінінің түрі

Босаң дәнекер тіні, сондай-ақ ареолалық тін деп аталады, – жұқа және салыстырмалы түрде сирек кездесетін коллаген талшықтары бар жасушалық дәнекер тін. Олардың жартылай сұйық матрицасы бар, және талшықтардан гөрі көбірек көлемді негізгі зат алады. Оның тұтқырлығы гель тәрізді болып келеді және капиллярлар арқылы оттегі мен қоректік заттардың таралуында, сондай-ақ көмірқышқыл газы мен метаболизм қалдықтарының тамырларға кері таралуында маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар, босаң дәнекер тіні негізінен дене бетін жабатын және дене ішкі беттерін астарлайтын эпителийдің астында орналасқан. Ол бездердің эпителийімен де байланысты және ең кішкентай қан тамырларын қоршап тұрады. Осылайша, бұл тін – эпителий бетін бұзған бактериялар сияқты патогендік агенттердің иммундық жүйенің жасушаларымен күресіп, жойылатын бастапқы орны. Бұрын ареолалық тін, майлы тін және ретикулярлық тін босаң дәнекер тінінің кіші топтары ретінде қарастырылған. Алайда, қазір олар босаң дәнекер тінінің кіші топтары болып есептелмейді. Босаң дәнекер тіні – нақты дәнекер тінінің кіші тобы. Сонымен қатар, ареолалық тін босаң дәнекер тінімен бірдей, майлы тін – мамандықтанған дәнекер тінінің кіші тобы, ал ретикулярлық тін – ретикулярлық талшықтар мен ретикулярлық жасушалардың бірге гемопоэтикалық тіннің (әсіресе қызыл сүйек майы) және лимфалық тін мүшелерінің (лимфа түйіндері мен көкбауыр, бірақ тимус емес) стромасын құрайтын кезде пайда болады. Бұл – босаң ұйымдасқан талшықтар, көптеген қан тамырлары және интерстициалдық сұйықтықпен толтырылған кең кеңістіктерден тұрады. Көптеген жақын орналасқан эпителийлік тіндер (қан тамырлары жоқ) ареолалық тіннің интерстициалдық сұйықтығынан қоректік заттар алады; көптеген дене орналасуларында ламина проприа ареолалық болып табылады. Оның талшықтары кездейсоқ бағытта жүреді және көбінесе коллагенді, бірақ эластикалық және ретикулярлық талшықтар да бар. Ареолалық тіннің сыртқы түрі өте өзгермелі. Көптеген серозды мембраналарда ол коллагенді және эластикалық талшықтардың бос орналасуы, әртүрлі типтегі шашыраңқы жасушалар, көп мөлшердегі негізгі зат және көптеген қан тамырлары түрінде көрінеді. Тері мен шырышты қабықта ол тығыз және кейде тығыз емес дәнекер тінінен ажырату қиын.

Функция

Ареолалық дәнекер тіні мүшелерді орнында ұстап, эпителийлік тінді басқа төмендегі тіндерге бекітеді. Сонымен қатар, ол қоршаған тіндер үшін су мен тұздар қоры ретінде қызмет етеді. Көптеген жасушалар дерлік қоректік заттарды ареолалық дәнекер тінінен алады және өздерінің қалдықтарын соған шығарады.

Клиникалық маңызы

Бос байланыстық тіні көп органдарда (мысалы, қабақтарда) ісіну жиі кездеседі, бұл бүйрек жетіспеушілігін немесе нефротикалық синдромды көрсетеді. Сондықтан, периорбитальды ісіну – ауыр бүйрек ауруының маңызды белгілерінің бірі.