1986 жылғы Мельбурн қаласындағы теракт: Рассел-стрит жарылысы

Кіріспе

1986 жылы Мельбурнда болған террористик шабуыл

Расселл көшесіндегі жарылыс – 1986 жылғы 27 наурызда Австралияның Виктория штатындағы Мельбурндағы Расселл көшесіндегі полиция бас штабының кешенінде болған жарылыс. Жарылыстан қызмет барысында қаза тапқан алғашқы Австралия полиция қызметкері Анжела Роуз Тейлор қаза тапты. Бомба жасауға қажетті материалдар Тирконнел кенінен ұрланған. Жарылысқа қатысы бар деген күдікпен бірнеше адам тұтқындалды. Стенли Тейлор мен Крейг Миноуг кісі өлтіру және жарылысқа байланысты басқа да түрлі қылмыстар жасағаны үшін сотталды. Питер Рид пен Родни Миноуг жарылысқа қатысты қылмыстардан ақталды, бірақ Рид полиция қызметкерлерімен болған атыс кезінде жараланған, ал ол және бір офицер жарақат алды. Ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды.

Жарылыс

Жарылыс 1979 жылы ұрланған, "Виктория" штатында тіркелген AVQ 508 нөмірі бар "Холден Комодор" көлігінде жасырылған автокөлік бомбасынан болды. Жарылыс полиция бөлімшесіне және төңіректегі ғимараттарға зор зиян келтірді, оның құны 1 миллион австралиялық доллардан асты (2023 жылғы шамамен 5,16 миллион австралиялық доллар). "The Age" газеті хабарлағандай, кеңселердің ашық жоспарлы дизайны жарылыстың күшін арттырды, ол "Клеймор" минасы сияқты әрекет етіп, жарылыс едендерді жарып өте келе, сынықтарды шашыратып, қысымды күшейтті. Жарылыстан 21 жастағы полиция констеблі Анжела Роуз Тейлор ауыр жарақат алып, 20 сәуірде қайтыс болды. Ол қызмет барысында қаза тапқан алғашқы Австралия полиция қызметкері болды. Тағы 22 адам жарақаттанды.

Тергеулер

1985 жылдың 7 қазанында Блэквудтағы Тирконнел кенішінен гелигнит пен детонаторлар ұрланған. 1986 жылдың 25 наурызында «Комодор» көлігі ұрланған. Кейіннен екі қылмыстың да бомба жасауға қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз еткені анықталды. Тергеудің бастапқы кезеңдерінде детективтер бомбалағандардың Мельбурн магистратурасы сотын, ол Полиция бас штабының қарама-қарсысында орналасқан, нысанаға алғанына сенген. Расселл көшесіндегі жарылысқа дейін 1980 жылдың маусымынан 1985 жылдың сәуіріне дейін Сиднейдегі Отбасылық сот судьяларына қарсы бірнеше жарылыс пен кісі өлтіру оқиғалары болған. 1986 жылдың 4 сәуірінде, жарылыстан бір апта өткен соң, анонимді қоңырау шалушы Полиция комиссары Мик Миллерге хабарласып, жарылыстан бұрын қылмыскерлердің суреті бар екенін мәлімдеді. Қоңырау шалушы суреттерді беру үшін Швейцариядағы банк шотына 500 000 АҚШ доллары (2023 жылғы шарт бойынша 2,7 миллион австралиялық доллары) аударуды талап етті. Қоңырау шалушы Миллер кеңсесіне бес рет қоңырау шалған; әрбір қоңырау Сент-Килда аймағындағы және оның төңірегіндегі қоғамдық телефон кабиналарынан жасалған. Қоңырау шалушыны қайтадан хабарласуға итермелеу үшін комиссар Миллер және Виктория премьер-министрі Джон Кейн бұқаралық ақпарат құралдарына үндеу жасап, ақпарат үшін сыйақы ретінде қоңырау шалушының сұраған сомасын ұсынды (АҚШ валютасында немесе швейцариялық банк шотына салмастан). Нәтижесінде Рыхта кінәлі деп танылып, екі айға бас бостандығынан айырылды. Круппи жарылыстан кейін көп ұзамай Мельбурннен кетіп қалған. Круппидің үйіне жасалған шабуылда арнайы топ детективтері ас үй үстелінде қолдан жасалған құрылғыны тапты, бұл оны басты күдіктіге айналдырды. Рид бірнеше қарулы тонаулар мен көлік ұрлауларына қатысты істерде қызығушылық тудырғандықтан, оның мекенжайы және Ридтің отбасы мүшелерінің мекенжайлары (автокөлік ұрлауларына қатысты істерде де күдіктелген) және оның бірнеше таныстары полиция бақылауына алынды. Бақылаудағы мекенжайлардың бірі Нунавадингтегі Харос даңғылындағы танысының үйі болды. Полиция тексеруі бойынша үй иесі Карл Зелинка екені анықталды, Зелинканың қылмыстық тарихы болмаса да, ол Ридке таныс болған және Зелинканы бірнеше рет қонаққа барған. 1978 жылы босатылғаннан кейін Тейлор жас жігіттердің қылмыстық өмірге түсіп кетпеуіне көмектесу үшін әлеуметтік жұмыскер болды. Актерлік өнеріндегі шағын рөлінің арқасында Тейлор 1979 жылы «Тұтқын» телесериалының бір эпизодында ойнады. Детективтер Тейлорды 1986 жылдың 30 мамырында таңертеңгі шабуылда оның Бирчиптегі үйінен қамауға алды. Тейлордың мүлкін тінткенде кейіннен ұрланғаны анықталған көлік табылды. Сұраққа жауап бергенде Тейлор жарылысқа қатысы жоқ екенін және Крейг пен Родни Миноугты әлеуметтік жұмыскер ретіндегі жұмысы арқылы танысқанын, оларды одан әрі қылмысқа араласудан алдын алу үшін кездескенін мәлімдеді. Ол Крейг Миноуг, Родни Миноуг және Питер Рид Расселл көшесіндегі жарылысқа жауапты екенін айтты. Детективтер Крейг пен Родни Миноугты іздестіріп, олардың Тейлордың Бирчиптегі үйіне жақын жердегі үйге көшіп келгенін анықтады. Үйге жасалған шабуылда Миноуг ағайындыларын таба алмады, бірақ оларды Расселл көшесіндегі жарылысқа байланыстыратын дәлелдер табылды. Үйден детективтер Миноуг ағайындыларын жарылысқа байланыстыратын дәлелдерді тапты, соның ішінде: Донвэйл банкі тонауында пайдаланылған күміс «Комодор» және жарылыста пайдаланылған «Комодор» көліктеріндегі бұрғылау іздеріне сәйкес келетін үлкен жылдамдықты гравюра машинасы. Миноуг пен Рид екеуіне де жақында жыныстық зорлық-зомбылық жасады деген айып тағылды, бұл қылмыс жарылысқа дейін жасалған.

On 7 October 1985, gelignite and detonators were stolen from the Tyrconnel Mine at Blackwood. On 25 March 1986, a Commodore was stolen. Both crimes were later found to provide equipment needed for the construction of the bomb. During the earlier stages of the investigation, detectives initially believed that the bombers target was the Melbourne Magistrates' Court located opposite the Police Headquarters. Prior the Russell Street Bombing, a series of bombings and murders had been committed against a number of Family Court judges in Sydney between June 1980 and April 1985. A week after the bombing, on 4 April 1986, an anonymous caller had contacted Police Commissioner Mick Miller, stating that they had footage of the offenders responsible just before the explosion. The caller then stated they wanted US$500,000 (A$2.7 million in 2023 terms) to be placed in a Swiss bank account in exchange for the footage. The caller contacted Miller's office on five separate occasions; each of the calls made was traced to a series of public phone boxes in and around the St. Kilda area. In an attempt to get the caller to make contact again, Commissioner Miller and Victoria's Premier, John Cain, had made a appeal to the media and offered the caller's amount as a reward for information (not in US currency or placed in a Swiss bank account). As a result, Rhychta was convicted and sentenced to two months' imprisonment. Crupi had left Melbourne shortly after bombing. In a raid on Crupi's home, taskforce detectives found a homemade device on Crupi's kitchen table, making him a prime suspect. As Reed was a person of interest in matters relating to several violent armed robberies and car thefts, his address and the addresses of Reed's family members (who were also suspected in matters relating to theft of motor vehicles) and several of his associates were placed under police surveillance. One of the addresses under surveillance was a house of an associate on Haros Avenue in Nunawading. Police checks on the house identified the associate as Karl Zelinka, while Zelinka had no criminal background, he was known to Reed who visited Zelinka on multiple occasions. After his release in 1978, Taylor became a social worker to help young men avoid a life of crime. As a bit part actor, Taylor starred in a 1979 episode of Prisoner. Detectives arrested Taylor in a pre dawn raid on his home at Birchip on 30 May 1986. A search of Taylor's property only turned up a vehicle that later came back as stolen. Under questioning, Taylor claimed that he had no involvement in the bombing and that he knew Craig and Rodney Minogue through his job as a social worker and that he met them to prevent them from getting involved in any further crimes. He alleged that Craig Minogue, Rodney Minogue and Peter Reed were responsible for the Russell Street Bombing. Detectives ran a search for Craig and Rodney Minogue and found that they moved into a house within close distance of Taylor's home in Birchip. A raid on the house failed to locate the Minogue Brothers, but turned up evidence linking them to Russell Street Bombing. At the house, detectives recovered evidence linking the Minogue Brothers to the bombing including:

A large high speed engraving machine that matched the drill marks found on both the stolen silver Commodore used in the Donvale bank robbery and on the Commodore used in the bombing. Minogue and Reed have both been recently charged with sexual assault offences that allegedly occurred just before the bombing.

Салдары

1995 жылы полиция штабы Виктория полиция орталығына көшірілді, ал ескі штаб көп жылдар өткен соң пәтерлер үйіне қайта жаңартылды. Ғимараттың қабырғасында Анжела Роуз Тейлорға арналған ескерткіш тақта орнатылған. Рид атқаннан кейін Уайли жараларынан жазылып, бірақ ақырында полиция қызметін тастады; 2014 жылдың шілдесінде ол 61 жасында өзіне-өзі қол жұмсады.