Норман Скотт: Американдық теңізші адмиралының қаһармандығы және қазасы

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерінің адмиралы, американдық теңіз офицері Норман (Николас) Скотт (10 тамыз 1889 – 13 қараша 1942) – Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерінің контр-адмиралы. Гуадалканал теңіз шайқасындағы түнгі шайқас кезінде ол болған жеңіл крейсер «Атланта» кемесі, ауыр крейсер «Сан-Францискодан» атылған оқтардан зардап шегіп, ол және оның көптеген қызметкерлері қаза тапты. Екінші дүниежүзілік соғыста шайқаста қаза тапқан бес американдық Әскери-теңіз адмиралының бірі – ол: Исаак К. Кидд (1941, Перл-Харборға шабуыл); Дэниел Дж. Каллаган (сол түні, Скоттпен бірдей шайқаста); Генри М. Муллинникс (1943, Макин шайқасы); және Теодор Э. Чандлер (1945, Лингаен шығанағына шабуыл). Скотт Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы ерлігі үшін қаһармандық медальмен марапатталды.

Өмірбаян

Скотт 1889 жылғы 10 тамызда Индианаполис, Индиана штатында дүниеге келген. 1907 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылданып, төрт жылдан кейін бітіріп, 1912 жылғы наурыз айында теңізші (энсин) шеніне ие болды. 1911–1913 жылдары теңізші Скотт «Айдахо» линкорында қызмет етті, содан кейін эсминецтерде және олармен байланысты міндеттерде болды. 1917 жылғы желтоқсанда «Джейкоб Джонс» неміс суасты қайығының шабуылына ұшырағанда ол кеменің аға офицері болды және сол кездегі көрсеткені үшін мақтау алды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың қалған бөлігінде лейтенант Скотт Әскери-теңіз департаментінде және президент Вудро Вильсонның теңізші көмекшісі болып қызмет етті. 1919 жылы, уақытша лейтенант-коммандер шенімен, ол «Бүркіт» (Eagle) қайықтарының (PE) бөліміне жетекшілік етті және «Бүркіт PE 2» және «Бүркіт PE 3» кемелерін басқарды. 1920-ші жылдардың басында Норман Скотт эсминецтерде, «Нью-Йорк» линкорында және Гавайиде жағалауда қызмет етті. 1924 жылдан 1930 жылға дейін ол Командирлік шайқас флоты штабында және Әскери-теңіз академиясында оқытушы болып жұмыс істеді. 1930-жылдардың басында «Маклейш» (MacLeish) және «Пол Джонс» (Paul Jones) эсминецтеріне қолбасшылық етті, содан кейін Әскери-теңіз департаментінде тағы қызмет етті және Әскери-теңіз соғыс колледжінің аға курсын бітірді. «Цинциннати» (Cincinnati) жеңіл крейсерінің аға офицері болғаннан кейін, командир Скотт 1937–1939 жылдары Бразилияға АҚШ Әскери-теңіз миссиясының мүшесі болды. Капитан шеніне көтерілгеннен кейін, ол 1941 жылғы желтоқсанда АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргенге дейін көп ұзамай «Пенсакола» (Pensacola) ауыр крейсерінің командирі болды. Бұл дайындық 1942 жылғы 11–12 қазанда Есперанс түбегінің шайқасында жеңіске жеткізгенде, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы теңіз бетіндегі жеңісіне айналды. Ол кемелерін қарсылас жапон күштерінің «Т» пішімін қиып өту үшін маневр жасады. Бір айдан кейін, 13 қарашада Гуадалканал теңіз шайқасының алғашқы түнгі шайқасында ол екінші болып тағайындалды. Көптеген адамдар сол кезде және кейіннен, ұрысқа бейім және тәжірибелі Скотттың АҚШ күштеріне жетекшілік етуде тәжірибесіз бірінші командир Дэниел Дж. Каллаганнан гөрі тиімдірек болатынын айтты, және Скотт, мүмкін, Каллаганның кейбір қателіктерін жасамас еді. Әріптесі адмирал Каллаган сияқты (сол түні қаза тапқан), адмирал Скотт та теңізде жерленді.

Scott was born August 10, 1889, in Indianapolis, Indiana. Appointed to the U. S. Naval Academy in 1907, he graduated four years later and received his commission as ensign in March 1912. During 1911–13, Ensign Scott served in the battleship Idaho, then served in destroyers and related duty. In December 1917, he was executive officer of Jacob Jones when she was sunk by a German submarine and was commended for his performance at that time. During the rest of World War I, Lieutenant Scott had duty in the Navy Department and as Naval Aide to President Woodrow Wilson. In 1919, while holding the temporary rank of lieutenant commander, he was in charge of a division of Eagle Boats (PE) and commanded Eagle PE 2 and Eagle PE 3. During the first years of the 1920s, Norman Scott served afloat in destroyers and in the battleship New York and ashore in Hawaii. From 1924 to 1930, he was assigned to the staff of Commander Battle Fleet and as an instructor at the Naval Academy. He commanded the destroyers MacLeish and Paul Jones in the early 1930s, then had further Navy Department duty and attended the Naval War College's Senior Course. After a tour as executive officer of the light cruiser Cincinnati, Commander Scott was a member of the U. S. Naval Mission to Brazil in 1937–39. Following promotion to the rank of captain, he was commanding officer of the heavy cruiser Pensacola until shortly after the United States entered World War II in December 1941. This training paid off when, on 11–12 October 1942, he led his force to victory in the Battle of Cape Esperance, the U. S. Navy's first surface victory of the campaign. He maneuvered his ships so as to successfully perform the classically desired "crossing the T" of the opposing Japanese force. A month later, on November 13, he was second in command during the initial night action of the Naval Battle of Guadalcanal. Many felt, at the time and with hindsight, that the fighting minded and experienced Scott would have made a more effective overall commander of the US force than inexperienced first in command Daniel J. Callaghan, and that Scott perhaps would not have made some of Callaghan's mistakes. As was his fellow Admiral Callaghan (killed later the same night), Admiral Scott was buried at sea.

Атаулар ауыстырылуы

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Норман Скотт» (1943–1973) және «Скотт» (1981–1998) кемелері контр-адмирал Скотттың құрметіне берілген атауларға ие болды.