Швеция армиясының Даларна полкі (I 13) – 16 ғасырда құрылған, Даларна провинциясынан сарбаздар жиналған тарихи жаяу әскер бөлімі. 2021 ж. қайта құрылды. Фалу қаласында орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швеция армиясының полкі – Даларна полкі (Dalregementet), I 13 белгісі, 16 ғасырға дейін тарихы бар швед армиясының жаяу әскер бөлімшесі. Полк әскерлері бастапқыда Даларна провинциясынан жиналған, кейін сол жерде дислокацияланған. 2000 жылғы Қорғаныс заңында көзделген қарусыздандыру саясатының салдарынан бөлімше таратылды. Полк 2021 жылы Даларна полкі (I 13) ретінде қайта құрылды. Бөлімше Фалу қаласында орналасқан.
Swediah Army regiment
The Dalarna Regiment (Dalregementet), designation I 13, is a Swedish Army infantry unit that traced its origins back to the 16th century. The regiment's soldiers were originally recruited from the province of Dalarna, where it was later garrisoned. The unit was disbanded as a result of the disarmament policies set forward in the Defence Act of 2000. The regiment was re raised as Dalarna Regiment (I 13) in 2021. The unit is based in Falun.
Тарих
Полк бастауын 1542 жылы Даларнада құрылған фәникорлардан (компаниялардан) алады. 1598 жылы бірнеше бөлімшелер Сигизмундқа қарсы соғысқа қатысты, ал 1605 жылы Даларнадан бір фәника Кирхольм шайқасына қатысты. 1615 жылы осы бөлімшелер – жақын орналасқан Уппланд және Вестманланд провинцияларының фәникорларымен бірге Густав II Адольфтың басқаруымен Уппландтың үлкен полкіне (storregemente) біріктірілді, онда барлығы 3000 сарбаздың 1400-і Даларнадан таңдалды. Upplands storregemente үш далалық полктен тұрды, олардың бірі – Dalregementet. Даларна полкі 1621 жылы Швециядағы алғашқы полк болып есептеледі. Осы үлкен полктің бөлімдері 1621 жылы Рига қоршауында және 1626–1629 жылдары поляк-швед соғыстарында гарнизон ретінде қатысты. Осы кезеңде, 1623 және 1628 жылдар аралығында, үлкен полк үш кіші полкке бөлінді, олардың бірі – Даларна полкі. Полктің алғашқы командирі Аксель Оксенстерна болды. Полк Германияға жіберілді және 1631 жылдың маусым айында Отыз жылдық соғысқа қатысу үшін Вольгастқа келді. Оның алғашқы ірі шайқасы сол жылдың 17 қыркүйегінде өткен Брайтенфельд шайқасы болды, онда полк бірінші қатарда тұрды. Келесі жылы Лютцен шайқасында швед бригадасының құрамында да бірінші қатарда тұрды, бұл шайқаста полк ауыр шығынға ұшырады. Полктің «жаратушысы» Густав II Адольф, Даларна полкінің майдан бөлігіндегі қысымды жеңілдетуге тырысқан атты әскер шабуылында қаза тапты. Полк көп ұзамай Швецияға қайтып келді және 1638 жылға дейін елде болды, содан кейін полктің екі батальонының бірі Штеттинге гарнизон ретінде жіберілді. Даларна полкі 1634 жылғы шведтік конституцияда аталған алғашқы 20 шведтік жаяу әскер полкінің бірі болды. Карл Густав Врангель 1639 жылдан бастап командир болды. Екінші батальон 1642 жылы Германияға жіберілді, ал барлық полк сол жылы Лейпциг шайқасында соғысты, бірақ келесі жылы Швецияға қайта оралды. Олар 1644 жылы Ландскрона қоршауында, Торстенсон соғысы кезінде болды. Даларна полкі 1655 жылы Солтүстік соғыстар басталғаннан кейін Померанияға жіберілді. Полк 1656 жылы Мариенбургті қоршап алып, басып алған әскердің бір бөлігі болды, содан кейін батальонның бірі Рига гарнизонына күш қосу үшін жіберілді, ал екіншісі 1659 жылы Копенгагенге шабуылға қатысты. Скания соғысына дайындық ретінде батальонның бірі 1674 жылы Германияға қайтарылды және тағы да Карл Густав Врангельдің басқаруына көшті, ол Бранденбургке шабуыл жасады, бұл Фербеллин шайқасында аяқталды. Екінші батальон 1676–1677 жылдары Халмстад, Лунд және Ландскрона шайқастарында Сканияда қолданылды. Уддевалла шайқасында Норвегияға қарсы сегіз ротадан тұратын уақытша резервтік полк қолданылды. Ұлы Солтүстік соғысы басталғанда Даларна полкі Магнус Стенбоктың басқаруымен Данияға қарсы қолданылды, бірақ көп ұзамай Балтық аймағына жіберілді, 1700 жылы Нарва шайқасына және 1701 жылы Даугава өзенін кесіп өтуге қатысты. 1702 жылы полк Варшавадағы негізгі әскерге қосылуға бұйрық алды. Полк Клишов шайқасына қатысты, бірақ 1702 және 1705 жылдар аралығында Балтыққа қайта жіберілді. Содан кейін ол Головчин, Малатице және ақыры Полтава шайқасында соғысқан негізгі армияға бағынды, онда полк орыстарға тұтқынға берілді. 1710 жылы полк Швецияда жаңадан құрылып, 1712 жылы Померанияға және Гадебуш шайқасына жіберілді. Даларна полкі тағы да 1713 жылы Тённинг қоршауынан кейін тұтқынға алынды. Полк екінші рет реформаланды және 1716 және 1718 жылдары Норвегияға шабуылға қатысты. Полк 1741 жылы Ресейге қарсы соғыс кезінде және полктің соңғы ірі шайқасы болған Вильманстранд шайқасында болды. 1758 жылы полк тағы да Померанияға жіберілді, бұл жолы Жеті жылдық соғысқа қатысу үшін, бірақ Даларна полкі сол соғыста ірі шайқастар көрмеді. Густав III-нің Ресей соғысында Даларна полкі бастапқыда оңтүстік фин жағалауында орналасты, бірақ кейіннен ішкі аймаққа көшірілді, онда 1790 жылы бірнеше шайқастар болды. Батальонның бірі Наполеонға қарсы Бірінші соғысқа қатысып, норвегиялық әскерлерге қарсы шайқастар өткізді, бұл 1808 жылдың басында бүкіл батальонның тұтқынға алынуымен аяқталды. Даларна полкінің соңғы шайқасы 1814 жылы Норвегияға қарсы науқан кезінде Кьёльбергс көпірі шайқасында болды, бұл Швеция бейтараптық саясатын қабылдамас бұрын өткізген соңғы шайқастардың бірі болды. 1816 жылы жалпы бұйрық бойынша полкке I 13 (13-ші жаяу әскер полкі) атауы берілді. Далрегенмент 1908 жылдан бастап Фалунда гарнизонда орналасты. 1973 жылы полк жергілікті қорғаныс ауданы Fo 53-пен бірігу нәтижесінде I 13/Fo 53 жаңа атауын алды. Полк 2000 жылы таратылды. Полк 2021 жылдың 23 қазанында қайта құрылды, бұл күн тарихи себептерге байланысты таңдалды. 23 қазан күні 1642 жылы Лейпцигтің бірінші шайқасы болды, онда түпнұсқа Даларна полкі неміс полкімен бірге бригада құрды. Даларна полкі Ұлыбритания Корольдік әскерінің музыкалық тобының орындауында Швеция Королі Карл XVI Густавтың қатысуымен салтанатты түрде ашылды. Швеция Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы, генерал Микаэль Бюден, Армия басшысы, генерал-майор Карл Энгельбректсон және Қорғаныс министрі Петер Хультквист та ашылу рәсіміне қатысты.
The regiment has its origins in fänikor (companies) raised in Dalarna in 1542. During 1598, some of the units participated in the War against Sigismund and in 1605 one fänika from Dalarna fought at the Battle of Kircholm. In 1615, these units—along with fänikor from the nearby provinces of Uppland and Västmanland—were organised by Gustav II Adolf into Upplands storregemente, of which 1,400 of the total 3,000 soldiers were recruited in Dalarna. Upplands storregemente consisted of three field regiments, of which the Dalregementet was one. The Dalarna Regiment was also the first Swedish regiment to be allotted, which happened as early as in 1621. Parts of this grand regiment participated in the Polish–Swedish wars during the siege of Riga in 1621 and as garrison from 1626–1629. During this period, sometime between 1623 and 1628, the grand regiment was permanently split into three smaller regiments, of which the Dalarna Regiment was one. The regiment's first commander was Axel Oxenstierna. The regiment was shipped to Germany and arrived at Wolgast in June 1631 to participate in the Thirty Years' War. Its first major battle was the Battle of Breitenfeld on 17 September that same year, where it stood in the first line. It also stood in the first line as part of the Swedish Brigade at the Battle of Lützen the next year, a battle which caused heavy casualties to the regiment. The regiment's "creator", Gustav II Adolf, was killed in a cavalry charge trying to ease the pressure on the Dalarna Regiment's part of the front. The regiment returned to Sweden to replenish shortly after and remained at home until 1638, when one of the regiment's two battalions was sent as garrison to Stettin. The Dalarna Regiment was one of the original 20 Swedish infantry regiments mentioned in the Swedish constitution of 1634. Carl Gustaf Wrangel was the commander from 1639 on. The second battalion was sent to Germany in 1642, and the whole regiment fought at the Battle of Leipzig that year, only to return to Sweden again the following year. They were present during the siege of Landskrona in 1644 during the short Torstenson War. The Dalarna Regiment was shipped to Pomerania in 1655 following the outbreak of the Northern Wars. The regiment was part of the army that sieged and captured Marienburg in 1656, after which one of the battalions was sent to reinforce the garrison in Riga while the other participated in the attack on Copenhagen in 1659. In preparation for the Scanian War, one of the battalions was sent back to Germany in 1674, and was once again put under command of Carl Gustaf Wrangel, who led a thrust into Brandenburg, which ended in the Battle of Fehrbellin. The other battalion was used in Scania in the Battles of Halmstad, Lund and Landskrona in 1676–1677. A temporarily raised reserve regiment of eight companies was used against Norway in the Battle of Uddevalla. When the Great Northern War started, the Dalarna Regiment was under the command of Magnus Stenbock and was used against Denmark but was soon sent to the Baltic region, taking part in the Battle of Narva in 1700 and the Crossing of Daugava in 1701. In 1702, the regiment received orders to join the main army at Warsaw. The regiment took part in the Battle of Kliszów, but was sent back to the Baltics for periods between 1702 and 1705. It then was subordinated to the main army that fought at Holovczyn, Malatitze and finally at the Battle of Poltava, where the regiment surrendered to the Russians. The regiment was reformed with new recruits in Sweden in 1710 and was sent to Pomerania and the Battle of Gadebusch in 1712. The Dalarna Regiment once again had to surrender, this time in 1713 after the Siege of Tönning. The regiment was reformed a second time, and took part in both the 1716 and 1718 attacks on Norway. The next action of the regiment was in 1741 during the Hats' Russian War and the Battle of Villmanstrand, the last of the regiment's major battles. In 1758 the regiment was shipped to Pomerania yet again, this time to participate in the Seven Years' War, but the Dalarna Regiment saw no major battles during that war. In Gustav III's Russian War, the Dalarna Regiment was initially positioned along the southern Finnish coast but was later transferred to the inland, where several minor skirmishes took place during 1790. One of the battalions was involved in the First War against Napoleon, fighting minor battles against Norwegian troops which ended with the whole battalion being captured in early 1808. The final battle of the Dalarna Regiment was during the Campaign against Norway in 1814, in the Battle of Kjölbergs bro, one of the last battles Sweden fought before adopting a policy of neutrality. The regiment was given the designation I 13 (13th Infantry Regiment) in a general order in 1816. Dalregementet was garrisoned in Falun from 1908. In 1973, the regiment gained the new designation I 13/Fo 53 as a consequence of a merge with the local defence district Fo 53. The regiment was disbanded in 2000. The regiment was re established on 23 October 2021, a symbolically chosen day for historical reasons. On 23 October 1642, the First Battle of Leipzig was fought, where the original Dalarna Regiment formed a brigade together with a German regiment. Dalarna Regiment was inaugurated by His Majesty the King Carl XVI Gustaf to the tunes of the Royal Swedish Army Band. The Supreme Commander of the Swedish Armed Forces, General Micael Bydén, Chief of Army, Major General Karl Engelbrektson and the Minister of Defence Peter Hultqvist also attended the inauguration.
Елтаңба
Даларна полкінің (I 13/Fo 53) 1977–1994 және Даларна бригадасының (Dalabrigaden, NB 13) 1994–2000 жылдарғы қару-жарақ белгісі. Блазон: "Көк түс, Даларна провинциясының белгісі, ашық алтын тәж, екі алтын болттың арасында, сальтирде күміс ұштары бар. Қалқанның үстінде сальтир бойынша екі алтын мылтық орналасқан". Даларна полкінің (I 13/Fo 53) 1994–2000 жылдарғы және Даларна тобының (Dalregementsgruppen) 2000 жылдан бергі қару-жарақ белгісі. Блазон: "Көк түс, Даларна провинциясының белгісі, ашық алтын тәж, екі алтын болттың арасында, сальтирде күміс ұштары бар. Қалқанның үстінде сальтир бойынша екі алтын қылыш орналасқан". Соңғы полк туы 1997 жылдың 28 тамызында Фалундағы Далавалленде Ұлы король Карл XVI Густав тарапынан полкке табыс етілді. Ол I 13/Fo 53 полкі үшін 2000 жылдың 1 шілдесіне дейін полк туы ретінде қолданылды. Туды Кристина Холмгард Акерберг салған, ал Engelbrektssons Flag фабрикасы аппликация техникасымен жасаған. Блазон: "Көк матада Даларна провинциясының белгісі; ақ бастары бар екі сары болт және олардың арасында ашық сары тәж. Тудың жоғарғы жағындағы сары жиекте, көк түсті шайқас құрметтері (Лютцен 1632, Лейпциг 1642, Лунд 1676, Ландскрона 1677, Нарва 1700, Дюна 1701, Клишов 1702, Холовчин 1708, Малатице 1708, Гадебуш 1712)".
The coat of the arms of the Dalarna Regiment (I 13/Fo 53) 1977–1994 and the Dalarna Brigade (Dalabrigaden, NB 13) 1994–2000. Blazon: "Azure, the provincial badge of Dalarna, an open crown or between two bolts of the last with points argent in saltire. The shield surmounted two muskets in saltire or". The coat of arms of the Dalarna Regiment (I 13/Fo 53) 1994–2000 and the Dalarna Group (Dalregementsgruppen) since 2000. Blazon: "Azure, the provincial badge of Dalarna, an open crown or between two bolts of the last with points argent in saltire. The shield surmounted two swords in saltire or." The last regimental colour was presented to the regiment at Dalavallen in Falun by His Majesty King Carl XVI Gustaf on 28 August 1997. It was used as regimental colour by I 13/Fo 53 until 1 July 2000. The colour is drawn by Kristina Holmgård Åkerberg and manufactured with appliqué technique by the Engelbrektssons Flag factory. Blazon: "On blue cloth the provincial badge of Dalarna; two yellow bolts in saltire with white heads and between them an open yellow crown. On a yellow border at the upper side of the colour, battle honours (Lützen 1632, Leipzig 1642, Lund 1676, Landskrona 1677, Narva 1700, Düna 1701, Kliszow 1702, Holovczyn 1708, Malatitze 1708, Gadebusch 1712) in blue."
Медальдар
1996 жылы алтын, күміс және қоладан жасалатын Dalregementets (I 13) förtjänstmedalj ("Даларна полкінің (I 13) Еңбегі үшін медалі") 8-ші өлшемде құрылды (DalregGM/SM/BM). Медальдің лентасы ортасында екі тар сары жолағы бар көк түсті. 2000 жылы Dalregementets (I 13) och Dalabrigadens (NB 13) minnesmedalj ("Даларна полкінің (I 13) және Даларна бригадасының (NB 13) Естелік медалі") күмістен 8-ші өлшемде құрылды (DalregbrigSMM). Медальдің лентасы көк түсті моардан жасалған, ортасында сары жолақ, екі жағынан қызыл жолақ, содан кейін сары жолақ орналасқан.
In 1996, the Dalregementets (I 13) förtjänstmedalj ("Dalarna Regiment (I 13) Medal for Merit") in gold, silver and bronze (DalregGM/SM/BM) of the 8th size was established. The medal ribbon is blue with two narrow yellow stripes on the middle. In 2000, the Dalregementets (I 13) och Dalabrigadens (NB 13) minnesmedalj ("Dalarna Regiment (I 13) and Dalarna Brigade (NB 13) Commemorative Medal") in silver (DalregbrigSMM) of the 8th size was established. The medal ribbon is of blue moiré with a yellow stripe on the middle followed on both sides first by a red stripe and then by a yellow stripe.
Мұралық
Ескі офицерлер асханасы бүгін канцлерлік ғимаратындағы бастапқы орнында сақталып, полк серіктестігінің қауымдастығы басқарады. Даларна полк тобы – полк мұрасы мен дәстүрінің жалғасы және ұйымдық тұрғыдан Өмірлік гвардия (LG) құрамында. Даларна полк тобы 2000 жылдың 30 маусымында полк пен бригада таратылған кезде туын және дәстүрлерін қабылдады.
The old officers mess is today in its original place in the chancellery building and is run by the regiment's companion association. The Dalarna Regiment Group is the heir to the heritage and traditions of the regiment and organizationally under the Life Guards (LG). The Dalarna Regiment Group took over the colour and traditions in connection with disbandment of the regiment and the brigade on 30 June 2000.
Басшы офицерлер
1621–2000 жылдары полктегі қызметін атқарған полк командирлері.
Regimental commanders active at the regiment the years 1621–2000.