Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Химиялық қосылыс
Chemical compound
Натрий борогидриді, сондай-ақ натрий тетрагидридобораты және натрий тетрагидробораты деп те аталады, ол NaBH4 формуласы бар бейорганикалық қосылыс (кейде Na[BH4] деп жазылады). Бұл ақ кристалды қатты зат, көбінесе сулы сілтілік ерітінді түрінде кездеседі. Натрий борогидриді – қағаз жасау және бояу өнеркәсібінде қолданылатын тотықтырғыш. Органикалық синтезде реагент ретінде де қолданылады. Бұл қосылысты 1940 жылдары ұшқыш уран қосылыстарын іздеген топты басқарған Х. И. Шлезингер ашқан. Осы соғыс кезеңіндегі зерттеулердің нәтижелері 1953 жылы жарияланды.
Sodium borohydride, also known as sodium tetrahydridoborate and sodium tetrahydroborate, is an inorganic compound with the formula |NaBH4|auto=1 (sometimes written as |Na[BH4]). It is a white crystalline solid, usually encountered as an aqueous basic solution. Sodium borohydride is a reducing agent that finds application in papermaking and dye industries. It is also used as a reagent in organic synthesis. The compound was discovered in the 1940s by H. I. Schlesinger, who led a team seeking volatile uranium compounds. Results of this wartime research were declassified and published in 1953.
Қағаз өндіру
Натрий борогидридінің негізгі қолданылуы – күкірт диоксидінен натрий дитионитін өндіру болып табылады. Натрий дитиониті ағаш қағазын ағарту үшін және бояу өнеркәсібінде қолданылады. Ол ағаштан қағаз жасау процесін алдын ала дайындау ретінде сынақтан өткен, бірақ коммерциялық өндіріске шығару үшін тым қымбат.
The dominant application of sodium borohydride is the production of sodium dithionite from sulfur dioxide: Sodium dithionite is used as a bleaching agent for wood pulp and in the dyeing industry. It has been tested as pretreatment for pulping of wood, but is too costly to be commercialized.
Химиялық синтез
Натрий борогидриді альдегидтер мен кетондарды сәйкес спирттерге дейін тотықсыздандырады. Бұл реакция хлорамфеникол, дигидрострептомицин және тиофеникол сияқты түрлі антибиотиктерді өндіруде қолданылады. Әртүрлі стероидтар мен А витамині натрий борогидридін қолдана отырып, кем дегенде бір қадамда дайындалады. Сутекті борогидридтің қарапайым гидролизі арқылы босатуға болады. Дегенмен, мұндай қолдану үшін гидролиз өнімін – натрий метаборатын борогидридке қайта өңдеу үшін арзан, салыстырмалы түрде қарапайым және энергияны тиімді пайдаланатын процесс қажет. 2007 жылға дейін мұндай процесс болған жоқ. Сутекті сақтау үшін қажетті температура мен қысымға қол жеткізілмегенімен, 2012 жылы натрий борогидридінің ядро-қабықшалы наноқұрылымы сутекті орташа жағдайларда сақтау, босату және қайта сіңіру үшін пайдаланылды. Білікті консерваторлар/реставраторлар ескі кітаптар мен құжаттардағы «қасқырларды» азайту немесе жою үшін натрий борогидридін қолданады.
Sodium borohydride reduces aldehydes and ketones to give the related alcohols. This reaction is used in the production of various antibiotics including chloramphenicol, dihydrostreptomycin, and thiophenicol. Various steroids and vitamin A are prepared using sodium borohydride in at least one step. The hydrogen can be released by simple hydrolysis of the borohydride. However, such a usage would need a cheap, relatively simple, and energy efficient process to recycle the hydrolysis product, sodium metaborate, back to the borohydride. No such process was available as of 2007. Although practical temperatures and pressures for hydrogen storage have not been achieved, in 2012 a core–shell nanostructure of sodium borohydride was used to store, release and reabsorb hydrogen under moderate conditions. Skilled professional conservator/restorers have used sodium borohydride to minimize or reverse foxing in old books and documents.