Кіріспе

Бас сүйегіне жасалатын хирургиялық операция

Краниотомия – миға қол жеткізу үшін бас сүйегінен уақытша сүйек тілі алынып тасталатын хирургиялық операция. Краниотомиялар көбінесе ми зақымдануынан, мысалы, ісіктерден, қан қыстықтарынан, оқ сияқты шетелдік денелерді жою немесе мидың жарақаттануынан (МЖЖ) зардап шегетін науқастарға жасалатын маңызды операциялар болып табылады. Сондай-ақ, бұл процедура дәрігерлерге Паркинсон ауруын, эпилепсияны және мидың діріліне емдеу үшін терең ми стимуляторлары сияқты құрылғыларды хирургиялық түрде имплантациялауға мүмкіндік береді. Бұл процедура эпилепсияны тудыратын ми бөліктерін алып тастау үшін эпилепсия хирургиясында да қолданылады. Краниотомия краниэктомиядан (онда бас сүйегінің тілі бірден орнына қойылмайды, бұл мидың ісінуіне мүмкіндік береді, соның салдарынан бас сүйегі ішіндегі қысым төмендейді) және бас сүйегі арқылы қатты қабыққа тесік жасау болып табылатын трепанациядан ерекшеленеді.

Процедура

Адамның бас сүйегін кесу әдетте жалпы анестезия астында жасалады, бірақ науқас ояу күйінде жергілікті анестезия қолданып та орындалуы мүмкін; процедура, әдетте, науқасқа айтарлықтай дискомфорт тудырмайды. Жалпы алғанда, бас сүйегін кесу алдында мидың (жалпы мидың) суретін беретін МРТ сканері жасалады, хирург осы суретті сүйекті алып тастау үшін дәл орны мен мидың тиісті аймақтарына кіру бұрышын жоспарлау үшін пайдаланады. Алып тасталатын бас сүйегінің мөлшері жасалатын операцияның түріне байланысты. Сүйек тілі көбінесе бас сүйегін бұрғылау және бас сүйегін кесу құралының көмегімен алынып тасталады, содан кейін хирургиялық процедура аяқталғаннан кейін титан пластиналар мен бұрандалар немесе бекітудің басқа түрлері (сым, тігіс т.б.) арқылы орнына қойылады. Егер организм өз сүйегін қабылдамаса, оның орнына көбінесе ПЕЕК-тен жасалған жасанды бас сүйегі бөлігі қойылады. (ПЕЕК құрылғысы әдетте жоғары ажыратымды МРТ компьютерлік файлына қолдау көрсете алатын CNC станогында жасалады, бұл өте жақын орналасуды қамтамасыз етуге, орналасу мәселелерін азайтуға және осылайша бас сүйегін кесу операциясының ұзақтығын қысқартуға көмектеседі.)

Асқынулар

Бактериялық немесе вирустық менингит бас сүйегін кесу операциясынан өткен адамдардың шамамен 0,8-1,5%-ында кездеседі. Краньотомиядан кейінгі ауырсыну жиі болады және орташадан ауырға дейін сипатталады. Бұл ауырсыну бас терісіне инфильтрация жасау, бас терісінің нервтік блокадаларын, парекоксиб және морфин қолдану арқылы бақыланады, морфин анальгезияны қамтамасыз етуде ең тиімді. «Жері хирургиясы журналында» жарияланған «Краньотомиядан өткен науқастардағы инфекциялар: краньотомиядан кейінгі менингитпен байланысты қауіп факторлары» атты мақалада олардың клиникалық зерттеулері «менингит қаупінің периоперативтік стероидтерді қолданумен және қарыншалық дренажбен тікелей байланысты екендігін» көрсеткен. Олар ерлер мен әйелдерге жасаған 334 операцияның нәтижесінде мидың жарақаттары бактериялық менингиттің басты себебі екендігі анықталды. Пациенттердің кем дегенде 40%-ы кем дегенде бір инфекцияға ұшыраған, бұл одан әрі өзара байланысты қауіп факторларын тудырған. Эразм ауруханасының инфекциялық аурулар клиникасынан операция кезінде, терінің зақымдануы, гематогенді таралу немесе ретроградты инфекциялардан басталатын инфекциялар туралы хабарлар түскен. Цереброспинальді сұйықтықтың (CSF) шунты келесі факторларға байланысты менингит қаупімен байланысты: шунтқа дейінгі инфекциялар, операциядан кейінгі CSF ағуы, нейрохирургтің жеткіліксіз тәжірибесі, мерзімінен бұрын туу/жас жас, қарт жас, дисфункцияға байланысты шунтты қайта жасау және нейроэндоскопия. Әрбір пациентке шунтты орнату тәсілі оның тазалығына үлкен мән береді. Бактерия CSF аймағына енгеннен кейін процедура күрделенеді. Теріге ерекше назар аудару қажет, себебі ол сыртқы орган. Кесік жерін қысыру ашық ауа мен жара арасында қорғаныш болмағандықтан инфекцияға оңай әкелуі мүмкін. Қысырудан басқа, пролежень және шунт орнына жақын тіндер де инфекцияға ұшыраудың маңызды жолдары болып табылады. Операциядан кейін пациенттерге әдетте жеті күнге антиконвульсанттар тағайындалады. Бұрынғыда бұл фенитоин болған, бірақ қазір леветирацетам жиірек қолданылады, себебі оның басқа дәрілермен өзара әрекеттесу қаупі төмен.