Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Күрделі қант
Complex sugar
Дисахарид (сонымен қатар қос қант немесе биоз деп аталады) – екі моносахаридтің гликозидтік байланыс арқылы қосылуынан түзілетін қант. Моносахаридтер сияқты, дисахаридтер де суда еритін қарапайым қанттар болып табылады. Сахароза, лактоза және мальтоза – үш кең таралған мысал. Дисахаридтер – көмірсулардың төрт химиялық тобының бірі (моносахаридтер, дисахаридтер, олигосахаридтер және полисахаридтер). Сахароза, лактоза және мальтоза сияқты ең көп таралған дисахаридтердің жалпы формуласы C12H22O11, және олар 12 көміртек атомынан тұрады. Бұл дисахаридтердің айырмашылығы молекуладағы атомдардың орналасуымен байланысты. Моносахаридтердің қос қантқа бірігуі конденсациялық реакция арқылы жүзеге асады, ол тек функционалдық топтардан су молекуласын шығаруды қамтиды. Қос қантты құрамына кіретін екі моносахаридке бөлу дисахаридаза деп аталатын ферменттердің әрекетімен гидролиз арқылы жүзеге асырылады. Үлкен қантты құрастыру кезінде су молекуласы бөлінеді, ал оны ыдырату үшін су молекуласы қабылданады. Бұл реакциялар метаболизмде маңызды рөл атқарады. Әрбір дисахарид тиісті дисахаридазаның (сахараза, лактаза және мальтаза) көмегімен ыдырайды.
A disaccharide (also called a double sugar or biose) is the sugar formed when two monosaccharides are joined by glycosidic linkage. Like monosaccharides, disaccharides are simple sugars soluble in water. Three common examples are sucrose, lactose, and maltose. Disaccharides are one of the four chemical groupings of carbohydrates (monosaccharides, disaccharides, oligosaccharides, and polysaccharides). The most common types of disaccharides—sucrose, lactose, and maltose—have 12 carbon atoms, with the general formula C12H22O11. The differences in these disaccharides are due to atomic arrangements within the molecule. The joining of monosaccharides into a double sugar happens by a condensation reaction, which involves the elimination of a water molecule from the functional groups only. Breaking apart a double sugar into its two monosaccharides is accomplished by hydrolysis with the help of a type of enzyme called a disaccharidase. As building the larger sugar ejects a water molecule, breaking it down consumes a water molecule. These reactions are vital in metabolism. Each disaccharide is broken down with the help of a corresponding disaccharidase (sucrase, lactase, and maltase).
Құрылу
Дисахарид молекуласы екі моносахарид молекуласынан бір молекуладан гидрокси тобын және екінші молекуладан сутек ядросын (протонды) бөліп шығару арқылы түзіледі, нәтижесінде моносахаридтердегі бос байланыстар екі мономерді біріктіреді. Өнімнен су молекуласы алынып тасталғандықтан, мұндай процеске "сусыздану реакциясы" (сондай-ақ "конденсация реакциясы" немесе "сусыздану синтезі") деген термин қолданылады. Мысалы, сүт қанты (лактоза) – глюкоза және галактоза моносахаридтерінің бір-бір молекуласының конденсациясынан түзілген дисахарид, ал қант құмысы мен қант қызылшасындағы сахароза дисахариді глюкоза мен фруктозаның конденсация өнімі болып табылады. Мальтоза – тағы бір кең таралған дисахарид, ол екі глюкоза молекуласынан конденсацияланады. Моносахаридтерді дисахаридтерге (сондай-ақ, моносахаридтерді күрделі полисахаридтерге) байланыстыратын сусыздану реакциясы гликозидтік байланыс деп аталады.
The formation of a disaccharide molecule from two monosaccharide molecules proceeds by displacing a hydroxy group from one molecule and a hydrogen nucleus (a proton) from the other, so that the new vacant bonds on the monosaccharides join the two monomers together. Because of the removal of the water molecule from the product, the term of convenience for such a process is "dehydration reaction" (also "condensation reaction" or "dehydration synthesis"). For example, milk sugar (lactose) is a disaccharide made by condensation of one molecule of each of the monosaccharides glucose and galactose, whereas the disaccharide sucrose in sugar cane and sugar beet, is a condensation product of glucose and fructose. Maltose, another common disaccharide, is condensed from two glucose molecules. The dehydration reaction that bonds monosaccharides into disaccharides (and also bonds monosaccharides into more complex polysaccharides) forms what are called glycosidic bonds.
Қасиеттері
Гликозидтік байланыс компонент моносахаридіндегі кез келген гидроксил тобы арқылы қалыптасуы мүмкін. Сондықтан, егер екі компоненттік қанттың өзі бірдей болса да (мысалы, глюкоза), байланыс комбинацияларының (региохимия) және стереохимияның (альфа немесе бета) әртүрлі болуы нәтижесінде, әртүрлі химиялық және физикалық қасиеттері бар диастереоизомерлерге айналатын дисахаридтер пайда болады. Дисахаридтердің құрамындағы моносахаридтерге байланысты, олар кейде кристалдануы мүмкін, кейде суда еритін, ал кейде тәтті дәмі мен жабысқақ текстурасы болады. Дисахаридтер гликозидтік байланыстар арқылы басқа органикалық қосылыстармен әрекеттесіп, гликозидтерге айналып, функционалдық топтар ретінде де қызмет ете алады.
The glycosidic bond can be formed between any hydroxy group on the component monosaccharide. So, even if both component sugars are the same (e. g., glucose), different bond combinations (regiochemistry) and stereochemistry (alpha or beta ) result in disaccharides that are diastereoisomers with different chemical and physical properties. Depending on the monosaccharide constituents, disaccharides are sometimes crystalline, sometimes water soluble, and sometimes sweet tasting and sticky feeling. Disaccharides can serve as functional groups by forming glycosidic bonds with other organic compounds, forming glycosides.
Ассимиляция
Дисахаридтердің қорытылуы моносахаридтерге ыдырауын қамтиды.
Digestion of disaccharides involves breakdown into monosaccharides.