Кіріспе
1967 жылы жазылған Джими Хендрикс әні
Джими Хендрикс әні "Little Wing" Джими Хендрикс жазған және Джими Хендрикс Experience тобы 1967 жылы жазған ән. Бұл баяу темпті, ритм-энд-блюз стиліндегі баллада, Хендрикстің вокалы мен гитарасы, сонымен қатар басс, барабан және глокеншпильдің сүйемелдеуімен студиялық эффекттерді қамтиды. Мағыналық тұрғыдан, бұл оның идеалданған әйел бейнесіне немесе қорғаушы періштеге ұқсас тұлғаға сілтеме жасайтын бірнеше әндерінің бірі. Шамамен екі жарым минуттық ұзақтығы бар бұл туынды оның ең қысқа және мелодиялық жұмыстарының бірі. "Little Wing" әнінің бастауы 1966 жылы жазылған "(My Girl) She's a Fox" әніне дейін жетеді, онда Хендрикс Кертис Мейфилдтің ықпалымен гитарада ойнайды. Ол продюсер Час Чендлермен жұмыс істеуге дейін Нью-Йорк қаласының Гринвич Виллиджінде өнер көрсету кезінде әнді дамытты. 1967 жылғы Монтерей поп-фестивалінде болған оқиғалардан шабыт алғаннан кейін, Хендрикс әнді 1967 жылдың қазан айында аяқтады, ол Experience тобының екінші альбомы Axis: Bold as Love үшін жазылған болатын. "Little Wing" 1967 жылдың желтоқсан айында Ұлыбританияда және келесі айда АҚШ-та Axis альбомымен бірге жарық көрді. Альбомдағы барлық әндердің ішінде тек екі ән ғана Experience тобының концерттік репертуарына енді, сондықтан олар оны жиі тікелей орындады, ал жазбалары Хендрикс қайтыс болғаннан кейін шыққан алғашқы альбомдарында пайда болды – 1972 жылғы Hendrix in the West және 1982 жылғы The Jimi Hendrix Concerts. Соңғы кезде демо-нұсқалары мен қосымша тікелей орындалулары да жарық көрді. "Little Wing" Хендрикстің ең танымал әндерінің бірі және музыканттардың әртүрлі стильде орындаған интерпретацияларымен стандартқа айналды. Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 500 ең ұлы әні" тізімінде 188-орында тұр.
the Jimi Hendrix song
"Little Wing" is a song written by Jimi Hendrix and recorded by the Jimi Hendrix Experience in 1967. It is a slower tempo, rhythm and blues inspired ballad featuring Hendrix's vocal and guitar with recording studio effects accompanied by bass, drums, and glockenspiel. Lyrically, it is one of several of his songs that reference an idealized feminine or guardian angel like figure. At about two and a half minutes in length, it is one of his most concise and melodically focused pieces. The origins of "Little Wing" have been traced back to the 1966 recording of "(My Girl) She's a Fox", an R&B song which features Hendrix playing Curtis Mayfield influenced guitar accompaniment. He developed the song while performing in New York City's Greenwich Village prior to his involvement with producer Chas Chandler. After being inspired by events at the 1967 Monterey Pop Festival, Hendrix completed the song in October 1967, when it was recorded by the Experience during the sessions for their second album Axis: Bold as Love. "Little Wing" was released with the Axis album in December 1967 in the UK and the following month in the US. As one of only two songs from the album to become part of the Experience's concert repertoire, the Experience often performed it live and recordings were issued on early Hendrix posthumous albums Hendrix in the West in 1972 and The Jimi Hendrix Concerts in 1982. More recently, demo versions have been released as well as additional live renditions. "Little Wing" is one of Hendrix's most popular songs and has become a standard, with interpretations recorded by musicians in a variety of styles. It is ranked number 188 on Rolling Stone magazine's list of the "500 Greatest Songs of All Time".
Өмірбаян
Джими Хендрикс өзінің мансабын ритм-н-блюз гитарисі ретінде бастады және бірнеше танымал R&B әртістерімен, соның ішінде Isley Brothers, Don Covay және Little Richard-пен бірге орындады және жазды. Ол басқа R&B гитаристерінен, соның ішінде өзінің еңбекқор ритмикалық толтырулары мен аккордтарымен танымал болған Кертис Мейфилдтен үйренді. Хендрикс 1963 жылы Мейфилдпен бірге гастрольдік турға шықты. Ол бұл тәжірибені былай сипаттады: "Кертис Мейфилд пен The Impressions тобымен ең жақсы концерт болды. Кертис өте жақсы гитарист еді, мен сол қысқа уақыт ішінде көп нәрсе үйрендім. Ол маған сол уақытқа дейін бірге ойнаған барлық музыканттардан гөрі көбірек әсер етті, оның әдемі дыбысы, түсінесіздер ме". 1966 жылы Хендрикс R&B дуэті Icemen-мен бірге "(My Girl) She's a Fox" атты ән жазды. Хендрикстің өмірбаянын жазған Гарри Шапиро оны "Кертис Мейфилд стилінде орындалған және құрылған, бұл дерлік "Little Wing" әнінің эскизі" деп сипаттады. Кейін Хендрикс продюсері Джон Макдермот "She's a Fox" әніне (2010 жылғы "West Coast Seattle Boy: The Jimi Hendrix Anthology" жинағына енген) берген үлесін "мүмкін, тәжірибеден бұрынғы мансабының ең күштісі. Хендрикстің Кертис Мейфилдтің ықпалымен қалыптасқан гитара стилі – әннің ең бағалы қасиеті" деп атады. Хендрикстің сөзіне сүйенсек, "Little Wing" идеясы оның 1966 жылдың жазында Гринвич Виллиджде Jimmy James and the Blue Flames тобымен бірге ойнаған кезде пайда болды. Кейіннен ол 1967 жылы Монтерей поп-фестивалінде "Experience" тобының өнер көрсетуінен қосымша шабыттанғанын айтты:
Әннің мәтіні мен аудармасы
Әннің мәтіндерін талқылауда Джими Хендрикс әдеттегідей жұмбақ болды. 1967 жылғы сұхбатында ол былай деді: "Көптеген балладалар әртүрлі түсінікте келеді. Кейде сіз нәрсені басқа адамдардан өзгеше көресіз. Сонда оны әнге жазасыз. Ол кез келген нәрсені білдіре алады". Әр түрлі сұхбаттарда ол "I Don't Live Today", "May This Be Love" және "Little Wing" әндеріне американдық үнділердің әсерін мойындады. Ол "Little Wing" әнін "өте қарапайым үнді стиліне негізделген" деп сипаттады, мүмкін, американдық түпкіліктің мифологиясына сілтеме жасап, онда рухтар табиғатта және жануарларда, соның ішінде құстарда мекендейді. Бір сұхбатында ол оны түсінікті деп санайды: "Дәл осы туралы, 'Ол бұлттардың үстінен келе жатыр' сияқты". Музыка журналисі Чарльз Шаар Мюррей осы бейнені әйелдік идеалмен салыстырады: "Кейде ол рух, кейде қиял, кейде ол оның өзі сияқты нақты, сезімтал әйел". Бейне алғаш рет "May This Be Love" әнінде "Сарысу" ретінде пайда болады, онда ол құтқару мен үміт сыйлайды, ал "Little Wing" әнінде "жанды, махаббатқа толы жарқын нұр" ретінде. Дегенмен, басқа авторлар бұл бейне христиан дініндегі қорғаушы періштеге ұқсас екенін айтады, ол Хендрикстің кейінірек жазған "Angel" әнінде дәл осылай бейнеленген. Хендрикстің інісі Леон "Little Wing" (және "Angel") әнін жалпы құрмет ретінде түсіндірді: "Ол оны өзінің сүйікті қыздарына, біздің тәтелерімізге және әсіресе анамызға арнады, ол бізді көктен қарап, қамқорлықпен қарады". Хендрикстің "Angel" әнінің қолжазбасында ("1968 жылдың 14 қаңтарында аяқталды") "My Angel Catherina (Return of Little Wing)" деген атау бар, бұл оның екі ән арасында байланыс бар екенін көрсетеді. Сол кезде Хендрикс Скандинавияға қысқа гастрольдік сапардан оралды, онда ол "Little Wing" әнін алғаш рет концертте орындады. Бір сұраққа жауап бергенде ол: "Махаббат? Мен Швецияда тұратын Катерина деген қызды білемін". 1969 жылғы сұхбатында Хендрикс гастрольдік сапардағы қарым-қатынастарын былай сипаттады: "Солай, 'Little Wing' – кейде келіп-кетіп жүретін әдемі қыздардың бірі. Ол маған өмірінің барлығын және тіпті одан да көп нәрсені беруге дайын өте жақсы қыз еді. Бірақ мен өзімнің ақылсыздығымнан оны бағалай алмадым, сондықтан мен осы жерде де, сол жерде де, басқа да жерлерде де шарладым".
Music journalist Charles Shaar Murray likens the figure to a feminine ideal: "Sometimes she is a spirit, sometimes a fantasy, sometimes a woman as solidly, palpably physical as he is". The figure first appears as "Waterfall" in "May This Be Love", where she offers solace and hope, and as "a soulful, loving sprite" in "Little Wing". However, other writers have suggested that the figure is similar to the guardian angel associated with Christianity, which is clearly what she represents in Hendrix's later song "Angel". Hendrix's brother, Leon, interpreted "Little Wing" (and "Angel") as a general tribute: "He wrote it for his girlfriends, our aunties, and especially for our mama, who looked over us from high above in the afterlife". Hendrix's hand written lyrics for "Angel" (with the note, "Finished January 14, 1968") use the title "My Angel Catherina (Return of Little Wing)", which suggests that he saw a connection between the two songs. At the time, Hendrix had just finished a short tour of Scandinavia, where he had performed "Little Wing" in concert for the first time. At some point he responded to a question, "Love? I know a girl, Katerina, in Sweden." In a later 1969 interview, Hendrix described his relationships while he was on tour: "So like 'Little Wing' is like one of these beautiful girls that come around sometimes She was a very sweet girl that came around that gave me her whole life and more if I wanted it. And me with my crazy ass couldn't get it together, so I'm off here and there and off over there."
Шығарылымдар
"Little Wing" Axis: Bold as Love альбомының қалған тректерімен бірге 1967 жылдың 31 қазанында жинақталды. Мастерлердің кейбіреуі жоғалып кеткендіктен, 1 қарашада стерео ремикстер дайындалды (олардың арасында "Little Wing" болған-болмағаны белгісіз). 1967 жылдың 2 қарашасында моно микс дайындалды, бұл Axis альбомын Хендрикстің моно форматта соңғы рет жинақталған альбомы етті (кейінгі моно альбомдар стерео микстерден электрондық түрде "қайырылды"). Жазу инженері Креймер альбомды жаңа моно қайта басылымға дайындағанда, айырмашылықтар туралы былай деді: "Бәлкім, ең ерекше трек – 'Little Wing' болды. Джиммидің гитарасы мен вокалы әлдеқайда құрғақ дыбысталса, барабанның реверберациясы көбірек естілді. Бұл тәжірибе болды, бүкіл [моно] альбом бір күнде жинақталды!" Альбомды Track Records компаниясы Ұлыбританияда 1967 жылдың 1 желтоқсанында, ал Reprise Records компаниясы АҚШ-та 1968 жылдың 15 қаңтарында шығарды. Ән Axis: Bold as Love альбомының келесі қайта басылымдарында да қолданылды, ол Хендрикстің ең көп сатылған альбомы болып табылады. Ол сонымен қатар The Essential Jimi Hendrix, Stone Free, The Ultimate Experience, Experience Hendrix: The Best of Jimi Hendrix және Voodoo Child: The Jimi Hendrix Collection сияқты көптеген Хендрикс жинақ альбомдарына енді. Дегенмен, бұл түпнұсқалық жазбаға, әлдеме кейіннен тікелей эфирде орындалған нұсқаға қатысты екені белгісіз.
Тікелей өнер көрсетулер
"Little Wing" – The Experience концерттерде үнемі орындаған "Axis" альбомының екі әнінің бірі, екіншісі – "Spanish Castle Magic". Глокеншпиль мен әннің соңын қоспағанда, олардың тікелей орындалуы көбінесе студиялық аранжировкаға сәйкес келеді. "Axis" альбомындағы жазба бір сәтте аяқталып қалғандықтан, Хендрикске концерттік орындау үшін басқаша соңғы бөлім ойлап табу қажет болды. Алғашқы жазбаларда ашық аккордқа өту көрсетілген, ал кейінгілерінде вах-вах сияқты эффектілермен бір ғана саптық гитара импровизациясы және соңғы аккордтан бұрын күрделі өңдеулер пайда болады. 1968 жылы Сан-Францискода өткен концертте Хендрикс гитарасының сигналы Лесли динамигі арқылы жіберілді. Журналист Дейв Рубин: "Шынайы Лесли динамигі студиядан тыс, ашық ауада ойнағанда, аккордтарға өте нәзік, жұмсақ айналым береді және кіріспедегі аккордтық әшекейлеулерге көмектеседі" деді. Бұл нұсқа да баяу (56 бпм) темпте орындалды, сондықтан ол сәл ұзағырақ (4:01) болды. 1968 жылдың 8 қаңтарында The Experience әнді Швецияның Стокгольм қаласындағы Konserthuset концерт залында тұңғыш рет орындады, оның жазбалары пираттық альбомдарда пайда болды. Басқа тікелей орындаулары: "Stages: Paris 68" (L'Olympia Paris, 29 қаңтар 1968), "The Jimi Hendrix Concerts" (Winterland Ballroom, Сан-Франциско, 12 қазан 1968) және "Hendrix in the West" (Royal Albert Hall, Лондон, 24 ақпан 1969). Бұл жазбалар "Live in Paris & Ottawa 1968", "Winterland" және "The Jimi Hendrix Experience" жинағында қайта жарық көрді. 1969 жылғы Royal Albert Hall концерттік жазбасы 1972 жылы Ұлыбритания мен АҚШ-та шыққан синглдерге қосылды. 1968 жылдың 17 наурызында Хендрикс пен Пол Баттерфилд Блюз тобының және Electric Flag тобының мүшелері "Little Wing" әніне негізделген инструменталды джем-сессия орындады. Хендрикс оны жеке пайдалану үшін Нью-Йорктегі Record Plant студиясында "Electric Ladyland" альбомына тректер жаза бастаған кезде жазды. Бұл төмен сападағы жазба Cafe au Go Go-дан, сондай-ақ New York-тегі Generation Club және The Scene-нен алынған жазбалармен бірге кейіннен оның пәтерінен ұрланды және көп жылдар бойы түрлі пираттық альбомдарда пайда болды.
and Hendrix in the West (Royal Albert Hall London, February 24, 1969). These recordings have been reissued on Live in Paris & Ottawa 1968, Winterland, and The Jimi Hendrix Experience box set. The 1969 Royal Albert Hall live recording was included on singles issued in the UK and US in 1972. A March 17, 1968, instrumental jam with Hendrix and members of the Paul Butterfield Blues Band and the Electric Flag is built around "Little Wing". Hendrix recorded it for his personal use around the time he began recording tracks for Electric Ladyland at the Record Plant studio in New York. This low fidelity tape from the Cafe au Go Go, along with others from the Generation Club and the Scene in New York, was later stolen from his apartment and has appeared on several bootleg albums over the years.
Эрик Клэптонның бейімделуі
Ағылшын гитарисі және әншісі Эрик Клэптон 1970 жылдан бастап "Little Wing" әнін мансабы бойы орындап келді, алғаш рет Дерек және Доминолар тобымен бірге. Ол бір сұхбатында былай түсіндірді:
Дерек және Доминолар әнді Лондондағы Марки клубында 1970 жылдың 14 маусымында Лицейдегі тұңғыш концертінен кейін он күн өткен соң орындады. Дюэн Оллман екінші гитарада ойнаған топ 1970 жылдың 18 қыркүйегінде Хендрикс қайтыс болғанға дейін Майамидегі Criteria Studios студиясында "Layla and Other Assorted Love Songs" әндерінің жазбалары кезінде "Little Wing" әнін жазды. Клэптонның өмірбаяуын жазған Майкл Шумахер: "Клэптон оны әлі тірі аңызға арналған құрмет ретінде ойлаған, бірақ Хендрикс қайтыс болғаннан кейін ән басқаша эмоционалдық деңгейде сезілді". Atco Records әнді "Bell Bottom Blues" әніне қосымша (B-side) ретінде шығарды және оны "Layla and Other Assorted Love Songs" альбомына енгізді. Дерек және Доминолардың орындауы туралы сыншылардың пікірлері "тамаша ұйымдастырылған" (Rolling Stone) дейтіннен "әсерлі" (Legends of Rock Guitar) дейін ауқымды болды. Топ әнді гастрольдік кезеңде орындады, ал 1970 жылдың 23 қазанында Нью-Йорктегі Fillmore East-тен жасалған жазба 1994 жылы "Live at the Fillmore" альбомында жарық көрді. Дерек және Доминолар тобы тарағаннан кейін де Клэптон "Little Wing" әнін орындауын жалғастырды. Тікелей концерттердегі жазбалары Эрик Клэптонның "Rainbow Concert" (1973), "Crossroads 2: Live in the Seventies" (1974, 1996 жылы жарық көрді), "Eric Clapton & Friends in Concert" (1999, Шерил Кроумен бірге түсірілген DVD), "Live in San Diego" (2007, 2016 жылы жарық көрді), "Live from Madison Square Garden" (Стив Уинвудпен бірге 2008, 2009 жылы жарық көрді) альбомдарында бар.
Танылу және мұра
Rolling Stone журналы "Little Wing" әнін "Барлық уақыттың 500 ең ұлы әні" тізіміне 2004 жылы 357-ші орынға, 2010 жылы жаңартылғанда 366-шы орынға, ал 2021 жылы 188-ші орынға қосты. Көптеген музыканттар әнді түрлі стильдерде орындады. Гил Эванс өмірі бойында джаздық аранжировкаларды өзінің тобының репертуарына енгізді. Оның нұсқасы кейіннен "The Gil Evans Orchestra Plays the Music of Jimi Hendrix" (1974) жинағының кеңейтілген қайта басылымына қосылды. 1987 жылы Эванс ағылшын музыканты Стингтің "Nothing Like the Sun" атты екінші жеке альбомы үшін аранжировка жасап, музыкалық қолдау көрсетті. Мюррей Эванстың қатысуын "оның соңғы шығармашылық қадамы" деп сипаттады (Эванс бір жылдан кейін қайтыс болды). Техас блюз музыканты Стиви Рэй Вон 1984 жылы әннің аспаптық нұсқасын жазды, бірақ ол 1991 жылға дейін жарық көрмеді, ол Вонның өлімінен кейін шыққан "The Sky Is Crying" альбомында пайда болды. Воганның орындауы 1993 жылы "Үздік рок аспаптық орындау" номинациясы бойынша "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды. Ирландиялық поп-рок тобы The Corrs 1997 жылғы "Talk on Corners" альбомы үшін әнді жазды. AllMusic журналының альбомаға жасаған шолуында "[Келттік стильдегі ең жақсы және ең көтеріңкі ән – «Little Wing», ол Chieftains тобының қатысуының арқасында керемет дыбыстайды" деп жазылған.