Ли Сью Чо: Сингапур саяхатшысы және дәрігерінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Ли Сиу Чох (1 қараша 1917 – 18 шілде 2002) – сингапурлық саясаткер және дәрігер. Бұрынғы оппозициялық Жұмысшы партиясының (ЖП) мүшесі, ол 1959 жылдан 1963 жылға дейін Куинстаун округінен парламент депутаты болды және Сингапур Парламентінің 7-ші шақырылымында 1988 жылдың қыркүйегінен 1991 жылдың тамызына дейін парламенттік емес депутат (NCMP) қызметін атқарды. Бастапқыда Халықтық әрекет партиясының (ХАП) мүшесі болған ол 1961 жылы Баррисан Социалистің (БС) бөлінген фракциясының жетекшісіне айналды. 1988 жылы БС Жұмысшы партиясымен (ЖП) біріккеннен кейін Ли 1988 жылғы сайлауда ЖП үміткері ретінде қатысып, оппозициялық үміткерлер арасындағы ең жақсы нәтижесіне байланысты Сингапурдың алғашқы парламенттік емес депутат (NCMP) атанды. Ол 1988 жылдың қыркүйегінен 1991 жылдың тамызына дейін NCMP қызметін атқарды.

Өмірбаян

Ли Куала-Лумпур қаласында дүниеге келген және Виктория институтында білім алған. 1934 жылы Сингапурға келіп, Король Эдуард VII медицина колледжінде медициналық дәрігер мамандығы бойынша оқыды. 1942 жылы тәмамдағаннан кейін Канданг Кербау ауруханасына дәрігер болып орналасты. 1943 жылы Сингапур жапондықтардың оккупациясы кезінде ерікті медбике Кэтлин Фам Ин Ойға (1919 – 20 сәуір 2018) үйленді. Кейіннен ол екі жылға Тай-Бирма шекарасына медициналық офицер болып жіберілді, онда Өлім жолы салынды.

Саяси мансап

Ли 1959 жылғы сайлаудан кейін Сингапурдың заң шығарушы ассамблеясында ПАП өкілі ретінде қызмет етті. 1960 жылы ол Ішкі істер жөніндегі парламенттік хатшы болып тағайындалды. 1961 жылы Ли және тағы 13 мүше ПАП-тан бөлініп, Социалистік фронтты құрды. Ли солшыл көзқарастарымен және шешендігімен белгілі болды. 1961 жылы ол Сингапурдың заң шығарушы ассамблеясының тарихындағы ең ұзақ сөйлеген сөйлемін жасады – жеті сағат бойы Сингапурдың Малайямен бірігу мәселесін талқылады. Ли 1963 жылғы сайлауда партияны жетектеді, нәтижесінде олар 51 орынның 13-ін жеңіп алды. 1988 жылы Социалистік фронт Жұмысшылар партиясымен бірікті, және Ли 1988 жылғы Сингапурдың жалпы сайлауында Франсис Сеоу және Мохд Халит бин Мохд Бабумен бірге Эунос сайлау округінде Жұмысшылар партиясынан кандидат ретінде қатысты. Олар округтегі ПАП командасына 49,1% дауысқа қарсы 50,9% дауыспен жеңіліп қалды. Жұмысшылар партиясының Эуностағы командасы басқа оппозициялық кандидаттарға қарағанда жоғары үлес жинағандықтан, партия Эуностан екі мүшені парламент депутаты етіп ұсынуға құқылы болды. Партия бұрын NCMP-ға кандидаттарды ұсынудан бас тарған болатын, бірақ осы жолы Ли мен Сеоға ұсынуға келісті. Кейін Сео шпионаж айыбымен айдалып, NCMP лауазымын атқарудан бұрын АҚШ-қа қашып кетті. Ли Сингапурдың алғашқы NCMP-сі болды және 1991 жылғы жалпы сайлауға дейін қызмет етті. Парламентте ол Ішкі қауіпсіздік заңы, тұрмыс жағдайы және әлеуметтік көмек сияқты бірнеше мәселені көтерді. Ли 1991 жылғы Сингапурдың жалпы сайлауында Эунос ГРК-да қайтадан сайлауға түсті. Ол және оның партияластары Джуфри Махмуд, Нео Чоон Айк және Уи Хан Ким ПАП командасына 47,6% дауысқа қарсы 52,4% дауыспен тағы да шамалы айырмамен жеңіліп қалды. Алайда, осы сайлаудан кейін NCMP орындары ұсынылмады, өйткені оппозициялық партиялар барлығы төрт орынды жеңіп алды. Ли 1996 жылы Жұмысшылар партиясынан шығып, партия жетекшісі Джошуа Бенджамин Джеяретнаммен араздасқанын мәлімдеді.

Lee served in Singapore's Legislative Assembly as a representative of the PAP following the 1959 election. In 1960 he served as the Parliamentary Secretary for Home Affairs. In 1961, Lee and 13 other members of the assembly broke away from the PAP and formed the Socialist Front. Lee was noted for his pro leftist stance and oratory skills. In 1961, he made the longest speech in the history of Singapore's Legislative Assembly which lasted seven hours on the subject of Singapore's proposed merger with Malaya. Lee led the party in the 1963 elections, in which they won 13 of the 51 seats. In 1988, Socialist Front merged with the Workers' Party and Lee stood as a Workers' Party candidate in the Eunos Group Representation Constituency at the 1988 Singaporean general election, along with Francis Seow and Mohd Khalit bin Mohd Baboo. They lost to the PAP's team in the constituency by 49.1% of the votes to 50.9%. As the Workers' Party's team in Eunos had garnered a higher percentage of the vote than any other opposition losing candidates, the party was eligible to nominate two members of its team from Eunos to become Non constituency MPs. The party had refused to nominate NCMPs in the past, but this time they nominated Lee and Seow to become NCMPs. Seow was subsequently accused of espionage and fled to the United States before he could take up his NCMP seat. Lee became Singapore's first ever NCMP, serving until the 1991 general election. In Parliament, he raised several issues, including the Internal Security Act, living costs and welfare. Lee again stood in Eunos GRC at the 1991 Singaporean general election. He and fellow party members Jufrie Mahmood, Neo Choon Aik and Wee Han Kim again lost narrowly to the PAP's team by 47.6% of the votes to 52.4%. However no NCMP seats were offered following that election as the opposition parties won a combined total of four elected seats. Lee left the Workers' Party in 1996, citing differences with the party's leader, Joshua Benjamin Jeyaretnam.

Жеке өмір

Ли Кэтлин Фамға үйленді және Виктор Ли Ю Квонг, Питер Ли Ю Чунг және Дэвид Ли Ю Кёнг атты үш ұлы мен Ли Ю Лиан есімді қызы болды. Оның үлкен ұлы Виктор Ли Ю Квонг 1992 жылы қайтыс болды. Ли 2002 жылдың 18 шілдесінде өкпе рагынан қайтыс болды.