Кіріспе

Вьетнамдағы ұлттық парк

Бах Ма ұлттық паркі – Вьетнамның орталық бөлігінде, Хуэ қаласының жанында орналасқан қорғалатын аймақ. Оның аумағы 220 км² және үш аймақтан тұрады: қатаң түрде қорғалатын негізгі аймақ, әкімшілік аймақ және буферлік аймақ. 2004 жылы парк аумағын кеңейту қарастырылып, Лаос шекарасынан теңізге дейінгі дәліз құру жоспарланған. Паркке жаяу, мопедпен немесе парк гидінің көлігімен баруға болады.

Тарих

1932 жылы француз инженері Жирар Бạch Ма шыңын Хюэ колониялық әкімшілігінің тау курорты ретінде таңдады. Келесі жылдары 139 вилла мен қонақүйден тұратын ауыл құрылды. Демалуға келгендерге ыңғайлы болуы және тік жолмен келесі үлкен қалаға қатынаудан аулақ болуы үшін мұнда пошта бөлімі, базар және аурухана салынды. 1937 жылға қарай демалыс үйлерінің саны 139-ға жетті және ол «Орталық Вьетнамның Далаты» деп аталды. Көбінесе жоғары лауазымды француз қонақтары келіп демалатын. Табиғи түрде, Вьетминь олардың демалысын бұзуға тырысты – 1950 жылдардың басында аймақта ауыр шайқастар болды. Француздардан тәуелсіздік алғаннан кейін Бạch Ма ұмытылып, виллалар тасталып қалды; қазір олар толығымен қираған, тек бірнеше тас қабырғалары ғана қалған. Теңіз деңгейінен 1250 метр биіктікте орналасқан ұлттық саябақ вьетнамдықтар үшін танымал жазғы демалыс орны, олар Бạch Маның салқын температурасының әсерін сезіну үшін келеді. Бах Ма аймағы алғаш рет 1937 жылы орман қоры ретінде қорғалып, 1962 жылы Оңтүстік Вьетнам үкіметімен қорғалатын аймақ деп жарияланды. 1986 жылы бұл аймақ ұлттық саябақ ретінде құрылды. Саябақтың ормандық алқаптары, Кать Тьен ұлттық саябағы сияқты, Вьетнам соғысы кезінде «Апельсин» сияқты дефолианттардың қолданылуынан зардап шекті.

Бạch Mã биологиялық алуантүрлілігі

Бạch Mã ұлттық паркі Анамит тауларында орналасқан және Вьетнамның ең ылғалды жерлерінің бірі болып табылады. Оның таулары негізінен граниттен тұрады, ал парктің топографиясы көбінесе өте тік. Bạch Mã-ның географиялық орны Солтүстік және Оңтүстік Вьетнамның биогеографиялық шекарасында жатыр, және жағалаудан биік тауларға дейінгі әртүрлі орталарының болуы, парктің биологиялық әртүрлілігіне өте бай екенін көрсетеді. Бұл аймақ Вьетнамдағы өсімдіктердің әртүрлілігінің маңызды орталығы болып есептеледі. Басты өсімдік жабыны ылғалды мәңгі жасыл және таулы орман, сондай-ақ адамның әсерінен зардап шеккен бұталы және шөптесін жерлер. Парктегі сүтқоректілер жайлы толық мәліметтер жоқ, бірақ тарихи деректер бойынша, Азия пілі, ақ жақты гиббон және қызыл жақты дук лангуры сияқты маңызды түрлер кездескен. Бұдан өзге, ол Вьетнамға тән, әсіресе Вьетнамның қыртысты аргусы, Анам қабағы және Эдвардстың фазаны сияқты құстардың маңызды түрлерін қорғайды, соңғысы бұрын жойылып кеткен деп есептелген еді.