Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Вейбло құрылымы – Миссури штатының батысында, Герстер, Икониум, Осеола және Виста қалаларының жанында орналасқан, метеориттің соққысынан пайда болған деп саналатын жер. Шамамен 335-340 миллион жыл бұрын, Миссисиппі кезеңінің ортасында (соңғы Осаге және ерте Мермесиан) 366 метрлік метеороидтың соққысынан туындаған деп есептеледі. Impact Field Studies Group бұл құрылымды "күдікті" соққы құрылымы ретінде тізімдеген. Құрылымның негізгі ерекшелігі – ауыр құрылымдық деформация және кеңінен таралған брекчия, бұл құбылыс бұрын дұрыс түсінілмеген және күмбезге соққы немесе криптожарылыс салдарынан туындаған деп ойланған. Геолог Кевин Р. Эванс цифрлық биіктік деректерін зерттеу арқылы 19 километрлік дөңгелек құрылымды анықтады. Алғашқыда бұл құрылым Вейбло ағысы мен Осеола қаласының атымен Вейбло-Осеола құрылымы деп аталған. Қазір ол Вейбло құрылымы деп белгілі. Бұл аймақ кейінгі Пенсильвания кезеңінің шөгінділерімен жабылған және салыстырмалы түрде жақында ғана эрозияға ұшырағандықтан, құрылымы жақсы сақталған және оның жасын біршама дәл анықтауға болады. Бұл құрылым Иллинойс, Миссури және Канзас штаттарындағы 38-ші параллель бойында орналасқан белгілі немесе күдікті соққы орындарының бірі. Осы 38-ші параллельдегі құрылымдардың Юпитер планетасындағы Шоумейкер-Леви 9 кометасының соққысына ұқсас сериялық соққының нәтижесі болуы мүмкін, бірақ мұндай құбылыс Жерде өте сирек кездеседі. Егер 38-ші параллельдегі басқа құрылымдардың жасын Вейбло құрылымының жасына сәйкес кезеңге шектеуге мүмкіндік болса, сериялық соққы туралы аргументтер күшейе түсер еді. Вейбло құрылымы – Жердегі ең үлкен елу соққы құрылымының бірі және АҚШ-тағы төртінші ірі құрылым. АҚШ-тағы үш үлкенірек құрылым мұздыққа тонып, шөгінділермен жабылған (Мансон кратері), су астында орналасқан (Чесапик шығанағы кратері) немесе орогенез процесіне ұшыраған (Биверхед соққы құрылымы). Осы себепті Вейбло құрылымы – АҚШ-тағы ең үлкен, ашық және тектоникалық өзгерістерге ұшырамаған соққы құрылымы болып табылады.
The Weaubleau structure is a probable meteorite impact site in western Missouri near the towns of Gerster, Iconium, Osceola, and Vista. It is believed to have been caused by a 1200 feet (366 m) meteoroid between 335 and 340 million years ago during the middle Mississippian Period (Latest Osagean to Earliest Meramecian). It is listed by the Impact Field Studies Group as a "probable" impact structure. The structure consists of an area of severe structural deformation and extensive brecciation that was poorly understood and had been thought to be the result of either thrusting over a dome or a cryptoexplosive event. A 12 mile (19 km) circular structure was discovered by geologist Kevin R. Evans through examination of digital elevation data. The structure was originally called the Weaubleau Osceola structure after Weaubleau Creek and Osceola. It is now known as the Weaubleau structure. Because the site was covered by later Pennsylvanian Period sediments, and only partially exposed to erosion relatively recently, its structure is well preserved, and its age can be determined with fair accuracy. It is one of a series of known or suspected impact sites along the 38th parallel in the states of Illinois, Missouri, and Kansas. These 38th parallel structures are thought to possibly be the result of a serial impact, similar to that of comet Shoemaker Levy 9 on Jupiter, an extremely unlikely event on Earth. The argument for a serial strike would be greatly strengthened if the ages of the other 38th parallel structures could be constrained to the same period as the Weaubleau structure. The Weaubleau structure is one of the fifty largest known impact structures on earth and the fourth largest in the United States. The three larger ones in the US either have been glaciated and buried (Manson crater), are under water (Chesapeake Bay crater), or have been subjected to orogeny (Beaverhead impact structure). Therefore, the Weaubleau structure is the largest exposed untectonized impact structure in the US.
Дөңгелек тау жыныстары
Бұл конгломераттық тау жыныстары бұрын мұздықтардың қалдығы деп есептелген, және олар Вейбло құрылымының аймағында табылады. Олар дерлік толық дөңгелек пішіндес, ал жергілікті халық оларды жай ғана "геодалар", "дөңгелек тастар", "Миссури таушайыптары" немесе "Вейбло жұмыртқалары" деп атайды. Дөңгелек тастардың шерт конкрецциялары немесе түйіндері болуы мүмкін деген болжам бар. Дөңгелек тастардың пайда болуы соққы кезінде Нортвью формациясының тақталы сынықтарын соққы құрылымының ортасынан шашыратқанда, содан кейін кремнийге қаныққан сулардың тақталы сынықтардың айналасында кремнийді тұндыруы нәтижесінде қалыптасқан болуы мүмкін. Дөңгелек тастардың қалыптасуы жеткілікті зерттелмеген және қосымша зерттеулерді қажет етеді.
Long thought to be a glacial remnant, these conglomerate rocks are found in the area of the Weaubleau structure. They are nearly perfectly round, and are referred to locally simply as "geodes", "round rocks", "Missouri rock balls", or "Weaubleau eggs". It has been suggested that the round rocks are chert concretions or nodules. The round rocks may have formed when the impact threw shale clasts of the Northview Formation away from the center of the impact structure and subsequent silica saturated waters precipitated silica around the shale clasts. The formation of the round rocks is poorly understood and requires further research.