Кіріспе

Шаун Роджер Уайт (1986 жылдың 3 қыркүйегінде туған) – американдық бұрынғы кәсіби сноубордшы және скейтбордшы. Ол бес мәрте Олимпиада чемпионы және сноубордтың хафпайп түрінен үш мәрте Олимпиада алтын медалін жеңіп алған. Ол сноубордшылар арасында X Games ойындарында ең көп алтын медаль және Олимпиада алтын медальдары бойынша әлемдік рекордты иеленеді. Мансабында ол түрлі номинацияларда 10 ESPY сыйлығына ие болды.

Ерте өмір

Уайт Сан-Диегода, Калифорнияда, Кэти мен Роджердің отбасында дүниеге келді. Ол кішкентай кезінде анасы официант болып жұмыс істесе, серфингпен өскен әкесі Калифорния штатының Сан-Клементе қаласындағы су шаруашылығы бөлімінде жұмыс істеген. Ол төрт баланың ең кішісі. Ол туған кезде Тетрада Фалло синдромымен – туа пайда болған жүрек ақауымен дүниеге келді, және бір жасқа толғанға дейін екі рет ашық жүрек операциясын жасау қажет болды. Уайт балалық шағын Оңтүстік Калифорниядағы Сан-Бернардино тауларында отбасымен бірге өткізді. Олар демалыс орындарының тұрақтарында фургонмен тұратын. Алты жасында шаңғы тебуден сноубордқа ауысты, ал жеті жасында алғашқы демеушілігін алды. Уайт мансабында бес рет қысқы Олимпиада ойындарына қатысты. 2006, 2010 және 2018 жылғы қысқы Олимпиада ойындарында Уайт сноуборд хафпайп түрінде алтын медаль жеңіп алды. Уайт сонымен қатар қысқы X Games ойындарына қатысып, 2002 жылдан бері әр жыл сайын медаль жеңіп келеді. 2013 жылға дейінгі барлық қысқы X Games жарыстарын қоса есептегенде, оның медальдарының саны 18 (13 алтын, 3 күміс, 2 қола) құрайды, оның ішінде бір спорт түріндегі – сноуборд слопстайлдегі бірінші төрт рет қатарынан жеңіс сериясы бар. 2007 жылы Андреас Виг пен Тедди Фландроға есе жіберіп, Уайт қола медальді иеленді. 2003 және 2004 жылдары Air & Style жарысында жеңіске жетті.

2006 жылғы қысқы Олимпиада ойындары

2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында Уайт жартылай құбырдан алтын медаль жеңіп алды. Іріктеу кезегіндегі бірінші өткелісінен кейін Уайт тек 37,7 ұпай жинап, жарыстан шығуға жақын болды. Екінші өткелісінде ол 45,3 ұпай жинады. Финалда Уайт 46,8 ұпай (максималды мүмкін ұпай – 50) жинап жеңіске жетті. Америкалық Денни Касс 44,0 ұпай жинап күміс медальді иеленді.

2008 жыл

Екінші рет өте жақсы нәтиже көрсеткен Уайт 2008 жылғы АҚШ ашық сноуборд чемпионатында үшінші рет қатарынан сноуборд хафпайп титулын жеңіп алды, сондай-ақ үшінші АҚШ ашық слопстайл жарысын да жеңді. Бұл Уайттың 25-ші (2007) «Бертон» АҚШ ашық чемпионатындағы жеңісінен кейін болды, онда ол слопстайлде үшінші, ал хафпайпте бірінші орын алды. 2007 жылғы Ашық чемпионатта Уайт «Бертон Global Ашық чемпионы» атанды. Осы шарадан ол 100 000 доллар (Global Open Champion), 20 000 доллар (1-орын хафпайпте), 90 000 доллар (3-орын слопстайлде) және жаңа «Corvette» көлігін жеңіп алды. 2008 жылдың 16 қарашасында Уайт Солтүстік Америкада (Еуропада 2008 жылдың 14 қарашасында) өзінің алғашқы видео ойыны – «Shaun White Snowboarding» ойынын шығарды. «Shaun White Snowboarding» 2008 жылдың желтоқсан айында АҚШ-та ең көп сатылған 20-шы ойын болды.

2009 жыл

Ақ түстің 2009 жылғы Қысқы Х XIII ойындарында SuperPipe жеңісіне қатысты дау туды. Кевин Пирс трубада бес рет орындады, және олардың барлығы Уайттың соңғы өткелінде жасаған трюктерімен бірдей болды. Ал Уайт алты рет орындады, өзінің өткелін үлкен артқы рөлмен 540 градусқа бұрып бастады, ал Пирс үлкен ұстаумен бастады. Пирс көбірек масштабты көрсетсе де, оның орындаған саны аз болды, және оның алғашқы орындауы Уайттың алғашқы орындауы сияқты техникалық қиын болмады. Төрешілер Уайт жоғары баллға лайық екеніне келісті, себебі ол техникалық қиын трюкпен бастады және Пирстен бір орындау артық болды. Жеңіспен Уайт, Таннер Холлдан кейін, Қысқы Х ойындарында SuperPipe-та қатарынан екі жыл алтын медаль жеңіп алған екінші спортшы болды. Ол Slopestyle-де де алтын медаль жеңіп алды, екі жыл қатарынан қоладан кейін, ақыры алтынға қол жеткізді. 2009 жылдың 14 ақпанында Уайт Ванкувердегі Сайпресс тауында өткен FIS World Cup ерлер жартылай құбыр жарысында жеңіске жетті. Бірінші іріктеу кезеңінде ол күнінің ең жоғары ұпайы – 45,5 ұпаймен бірден іріктеуге өтті. Екінші іріктеу кезеңінде артқы 1080 градусқа бұрылып, саусағын жұлынып алғаннан кейін, Уайт финалдағы екі өткелінің біріншісінде жеңіске жетті. Оның бірінші финалдық өткелі FIS жартылай құбырындағы ең жоғары баллмен – 47,3 ұпаймен марапатталды.

2010 жылғы қысқы Олимпиада ойындары

2010 жылы Ванкуверде өткен қысқы Олимпиада ойындарында Уайт жартылай құбырдан тағы да алтын медаль жеңіп алды. Финалда Уайт бірінші өткесінде 46.8 балл жинады, бұл алтын медальді екінші өткесін жасамай-ақ қамтамасыз етуге жеткілікті болды. Дегенмен ол жеңіс рауаны ретінде екінші өткесін жасады, оны өзі "Томагавк" деп атаған Double McTwist 1260 трюгімен аяқтады. Бұл екінші өткесінде ол рекордтық 48.4 балл (ең жоғары мүмкін балл – 50) жинап, жеңісіндегі үстемдігін арттырды. Оның ең жақын бәсекелесі 45.0 балл жинап күміс медальді жеңіп алды, бұл Уайттан 3.4 балл кем.

2011 жыл

Слопастилдегі нәтижесі қанағаттандырмай, финалға өте алмағаннан кейін, Уайт Суперпайпта өзін "құтқарды". 89 ұпаймен ол үш жүгірудің екіншісіне екінші орында шықты. Ол жүгіруді аяқтады, өзінің әйгілі Double McTwist 1260-ын сәтті орындап, 97.33 ұпаймен аяқтады, көшбасшылыққа шығып, Колорадо штатының Аспен қаласында өткен Қысқы X ойындарында төртінші рет тікелей алтын медальді жеңіп алды. Бұл көрсеткіш X ойындарының рекордын қайталады, бұл рекордты Уайт бір жыл бұрын орнатқан болатын. Оның үшінші жүгіруі көбінесе тік ұшудан тұратын, жеңіске жетуге арналған қарапайым жүгіру болды.

2012 жыл

Қысқы X ойындарында Уайт ерлер арасындағы сноуборд SuperPipe бәсекесінде тарихымызда алғаш рет 100 ұпай жинаған спортшы болды.

2013 жыл

Уайт үздіксіз 6-шы SuperPipe жеңісін тіркеп, осы көрсеткішті қол жеткізген екінші спортшы болды, ал SnoCross жарыскері Такер Хибберт сол күні ертерек 6-шы рет қатарынан жеңіске жеткен еді. 2013 жылдың желтоқсан айында Колорадо штатындағы Коппер-Маунтин қаласында өткен FIS Snowboard World Cup-тың Pipe & Slope бәйгесінде үшінші орынды жеңіп алды.

2014 жылғы қысқы Олимпиада ойындары

2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында Уайт Halfpipe бәсекесінде төртінші орын алды. Олимпиада кезінде ол Facebook-та ең көп сөз болған спортшыға айналды.

2018 жылғы қысқы Олимпиада ойындары

Жаңа Зеландияда 2018 жылғы Қысқы Олимпиадаға дайындық барысында Уайт суперпайптың жиегіне соқтығысты; салдарынан бетіндегі жарақаттарды тігу үшін 62 тігіс қажет болды. Оқиғаға қарамастан, Уайт 2018 жылғы АҚШ Олимпиада құрамасына іліккен. 14 ақпанда ол 97,75 ұпай жинап, ерлер арасындағы хафпайп жарысында үшінші Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. Жапониялық Аюму Хирано күміс, ал Австралиялық Скотт Джеймс қола медальді иеленді. Уайт соңғы өткеліне дейін Хиранодан бір ұпайға қалып қойды, ол 94,25 ұпай жинады. Дегенмен, Уайт екі бірдей 1440 айналымын орындап, драматикалық түрде алтын медальді жеңіп алды. Оның алтын медалі – Қысқы Олимпиада ойындарында АҚШ үшін 100-ші медаль болды.

2022 жылғы қысқы Олимпиада ойындары

Уайт 2022 жылғы Қысқы Олимпиадада хафпайпте төртінші орынды иеленді. Қысқы ойындар барысында Уайт бұл оның соңғы Олимпиада екенін хабарлады. Кейін ол бұл өзінің мансабындағы соңғы жарыс болатынын мәлімдеді.

Бекітулер

Уайт жеті жасынан бері демеушілік алып келеді. Уайт сегіз жыл бойы IMG компаниясымен жұмыс істегеннен кейін өзін өкілдік ету үшін CAA Sports компаниясымен келісім жасады. Оның корпоративтік қолдау шартында Burton Snowboards, Oakley, Inc., Birdhouse Skateboards, Park City Mountain Resort, Target Corporation, Red Bull, Ubisoft, Adio, Hewlett Packard және American Express сияқты компаниялар бар. Сонымен қатар, ол Krave Jerky брендінің елшісі және олардың серіктестігі шеңберінде өзінің жекелеген дәмдерін жасап, шығарды. 2009 жылы Forbes журналы оның 2008 жылы жарнамалық келісімдер арқылы 9 миллион доллар тапқанын бағалады.

Актерлік өнер

Уайт 2011 жылы «Friends with Benefits» фильмінде, 2013 жылы «American Dad!» анимациялық телесериалының «Da Flippity Flop» эпизодында және 2014 жылы Disney Channel Original Movie «Cloud 9» фильмінде өзін-өзі сомдап, камео ретінде түсті. Уайт 2004 жылы «Ақ альбом» және 2005 жылы «Бірінші түсіп кету» сноуборд туралы деректі фильмдерде түсті. 2007 жылы Уайт E! телеарнасының «The Girls Next Door» реалити-шоуында Холли Мэдисон, Бриджит Маркуардт және Кендра Уилкинсонға сноубордтан сабақ берді. «Қарама, төмен қарама» фильмі 2009 жылы DVD және ESPN арнасында шықты. Фильмде оның Олимпиададағы сәттілігінен кейінгі жылдағы жолы көрсетіледі. Уайт 2011 жылғы 16 қаңтарда «Extreme Makeover: Home Edition» бағдарламасында сегіз жасар баланың бөлмесін жаңартуға көмектесті. Уайт 2018 жылы Nickelodeon телеарнасының «Henry Danger» сериалында «Toon in for Danger» эпизодында пайда болды. Эпизодта Уайт пен Капитан Мэн «The Adventures of Kid Danger» фильмінің премьерасын тамашалап отырып, орын үшін тартысты.

Музыка

Уайт Bad Things электронды рок тобында гитарада ойнайды, сондай-ақ бұл топта бұрынғы Augustana басыстысы Джаред Паломар да бар. Ол алғашқы гитарын сноуборд жарысында жеңіске ие болғандығы үшін сыйлық ретінде алған.

Басып шығару

Уайт 2003 жылы TransWorld SNOWboarding Magazine журналында алғаш рет жарияланған сұхбатын берді. Уайт Snowboarder Magazine журналының бас редакторы болған аз ғана кәсіби сноубордистердің бірі болды (2008 жылғы ақпан саны). Тим Ферристің "Титандардың құралдары" кітабында Уайттың кеңестер беретін бөлімі бар.

Кәсіпкерлік жобалар

Уайт бірнеше бейне ойындарда пайда болды және өзінің бейне ойындар франшизасын да іске қосты. Ол 1999 жылғы Cool Boarders 4 және 2001 жылғы Shaun Palmer's Pro Snowboarder ойындарында ойнады. 2008 жылы Ubisoft Montreal әзірлеген және Ubisoft баспасынан шыққан Shaun White Snowboarding атты жеке бейне ойынын шығарды. Одан кейін 2009 жылы "Шон Уайт сноубордингі: Әлемдік сахна" атты жалғасы жарық көрді. 2010 жылы скейтборд ойыны – Shaun White Skateboarding шығарылды. 2016 жылдың басында ол Mammoth Resorts компаниясының бір бөлігін сатып алып, қазір Mammoth Mountain, Snow Summit, June Mountain және Bear Mountain тау шаңғы курорттарының иесі болды, осы жерде ол сноубордпен айналыса бастаған. 2021 жылғы фестиваль COVID-19 пандемиясының салдарынан өткізілмеді. Уайт 2022 жылдың қаңтарында "Whitespace" атты өзінің белсенді өмір салты брендін таныстырды; брендтің атын әлеуметтік желіде жариялады. Компания болашақта сыртқы киім, сноуборд жабдықтары, спорттық құралдар және көше киімдерін шығаруды жоспарлап отыр.

Жеке өмір

Уайттың қызыл шашы болғандықтан, оны көптен бері "Ұшқан қызанақ" деп атайды. 2006 жылы Rolling Stone журналы бұл лақапқа қатысты: "Бұрын ол оған қуанатын, тіпті ұшатын қызанақ логотипі бар бас киім киетін, бірақ қазір ол одан жалықты" деп жазды. Оған "Маппет шоу" бағдарламасының кейіпкеріне сілтеме жасай отырып, "Жануар" деген лақап ат та қойылған. 2012 жылдың 17 қыркүйегінде Уайт Нешвиллдегі қонақ үйдің жанында The Black Keys тобының барабаншысы Патрик Карнидің тойынан кейін, қоғамдық маскүнемдік және зардапкерлік үшін тұтқындалды. Бала кезінде екі рет ашық жүрек операциясынан өткен Уайт 2008 жылдан бері Make A Wish Foundation арқылы 17 тілек орындаған. 2020 жылы ол актриса Нина Добревпен кездесуін бастады.

Жыныстық қатынасқа қатысты айып

2016 жылы Bad Things тобының барабаншысы Лена Зауаиде Уайтқа қарсы сотқа жүгінді, оның жыныстық қанаушылық жасағаны және келісімшартты бұзғаны туралы шағымданып. 2017 жылдың мамыр айында Уайт пен Зауаиде соттан тыс келісімге келді; келісімнің шарттары жарияланбады. 2018 жылғы Қысқы Олимпиадада Уайттың жеңісінен кейін өткен баспасөз конференциясында одан сот процесі мен келісім оның беделіне нұқсан келтіре ме деп сұрады. Ол жауап ретінде бұл оқиғаны әңгіме-дүміл деп атады, бұл жауап Уайттың жыныстық қанаушылықты азайтуға тырысқаны үшін кеңінен айыпталуына себеп болды. Кейін Уайт өзінің таңдаған сөздері үшін кешірім сұрады.