Кіріспе

Грекиялық астроном және математик (б.з.д. 280 – б.з.д. 220 шамасында)
Самос атынан шыққан Конон ([[wikt:Κόνων, Konōn ho Samios; б.з.д. 280 – б.з.д. 220 шамасында]) грек астрономы және математигі болған. Ол ең алдымен Кома Беренис шоқжұлдызына ат қойғаны үшін есте қалады.

Өмір және жұмыс

Конон Самоста (Иония) дүниеге келді, ал қайтыс болғаны Александрияда (Птолемей Египеті) болған болуы мүмкін, онда ол Птолемей III Эуэргеттің сарай астрономы болды. Ол Птолемейдің әйелі Береника II құрметіне "Кома Береникс" ("Берениканың шашы") деген атау берді. Ол 246 ж.б.д. басталған үшінші Сирия соғысынан күйеуінің қауіпсіз оралуы үшін шашын құрбан еткен. Шаш жоғалып кеткенде, Конон құдайдың оған деген құрметін аспанға көтеріп көрсеткенін түсіндірді. Бірақ барлық грек астрономдары бұл атауды қабылдаған жоқ. Птолемейдің "Алмагестінде" Кома Береникс жеке шоқжұлдыз ретінде тізімдемеген. Дегенмен, Птолемей Кононға бірнеше маусымдық көрсеткіштерді (парапегма) жатқызады. Конон математик Архимедтің досы болды және оны Александрияда кездестірген болуы мүмкін.

Астрономиялық жұмыстар

Астрономияда Конон өзінің "De astrologia" еңбегін жеті кітапқа бөліп жазған, онда күн тұтылуларын бақылау туралы мәліметтер де бар. Птолемей Кононға он жеті "маусым белгісін" жатқызады, бірақ бұл мәліметтер "De astrologia" кітабында келмеген болуы мүмкін. Сенека Кононның "күшті бақылаушы болғанын" және "египеттіктер бақылаған күн тұтылуларын жазғанын" айтады, алайда бұл мәлімдеменің дұрыстығы күмәнді. Римдік ақын Катулл Кононның "ұлы ғаламның барлық жарықтарын аңғарып, жұлдыздардың шығуын және батуын, күннің қызғанды жарығының қалай тоңғанын және жұлдыздардың белгілі бір уақытта қалай артқа шегінетінін" анықтағанын жазады.

Математикалық жұмыс

Папп Архимед спиралін Конон ашқанын мәлімдейді. Аполлоний Пергалық Кононның коникалық қисықтармен жұмыс істегенін және оның еңбегі Аполлонийдің "Коникалар" еңбегінің төртінші кітабының негізі болғанын хабарлады. Аполлоний сондай-ақ Кононның кейбір жұмыстарын Трасидейге жібергенін, бірақ олардың дұрыс еместігін айтады. Бұл жұмыс сақталмағандықтан, Аполлонийдің пікірінің дұрыстығын анықтау мүмкін емес.