Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық иезуит математигі, физигі және сәулетшісі (1567–1617)
Belgian Jesuit mathematician, physicist and architect (1567–1617)
Франсуа д’Агилон (; сондай-ақ д’Агильон немесе латын тілінде Франсискус Агилониус) (4 қаңтар 1567 – 20 наурыз 1617) – испандық Нидерландтардан шыққан иезуит, математик, физик және сәулетші. Д’Агилон Брюссельде дүниеге келді; оның әкесі Испанияның Филипп II-нің хатшысы болған. Бұл мектепте білім алған белгілі геометрлердің қатарында Жан-Шарль делла Фейль, Андре Такке және Теодор Моретус болды. Бұл еңбек бинокулярлық көруді зерттеудің алғашқы тұжырымдамаларының бірі болды. Ол сонымен қатар стереографиялық проекция және орфографиялық проекцияға қазір қолданылатын атауларды берді, бірақ проекциялардың өзі Гиппархқа мәлім болған. Бұл кітап Десарг және Кристиан Гюйгенс еңбектеріне әсер етті. Ол 50 жасында Антверпенде қайтыс болды.
François d'Aguilon (; also d'Aguillon or in Latin Franciscus Aguilonius) (4 January 1567 – 20 March 1617) was a Jesuit, mathematician, physicist, and architect from the Spanish Netherlands. D'Aguilon was born in Brussels; his father was a secretary to Philip II of Spain. The notable geometers educated at this school included Jean Charles della Faille, André Tacquet, and Theodorus Moretus. It included one of the first studies of binocular vision. It also gave the names we now use to stereographic projection and orthographic projection, although the projections themselves were likely known to Hipparchus. This book inspired the works of Desargues and Christiaan Huygens. He died in Antwerp, aged 50.
Оптиканың алты кітабы
Франсуа д'Агилонның "Оптиканың алты кітабы" геометриялық оптика туралы еңбек, сол кезде иезуит мектебінде геометрияның бір саласы саналды. Ол логика, синтаксис және теологияны оқытқанмен, сонымен қатар Бельгияда география, теңіз жүзу, сәулет және әскери өнерге пайдалы болатын геометрия мен ғылымды оқытуды ұйымдастырумен жүктелді. Оның жоғары тұрғандары Евклид, Альхазен, Вителло, Роджер Бэкон және басқалардың еңбектерін біріктіруді қалады. Ол кітапты толық аяқтамай дүниеден өткенімен, ол әлі де алты терең кітаптан тұрады, "Opticorum Libri Sex" деп аталады.
Francois d'Aguilon's Six Books of Optics concerns geometrical optics, which at the time in the Jesuit school was a subcategory of geometry. He taught logic, syntax, and theology while being charged with organizing the teaching of geometry and science which would be useful for geography, navigation, architecture and the military arts in Belgium. His superiors wanted him to synthesize the work of Euclid, Alhazen, Vitello, Roger Bacon and others. Although he died before completing the book, it still consists of six in depth books, called Opticorum Libri Sex.
Түсінік пен хороптер
Д'Агилон стереографиялық проекцияны жан-жақты зерттеді, оны сәулетшілерге, космографтарға, теңізшілерге және суретшілерге көмектесу құралы ретінде пайдалануды жоспарлады. Ғасырлар бойы суретшілер мен сәулетшілер экранға нысандарды орналастыру үшін проекцияның нақты заңдарын іздеп келді. Д'Агилонның "Opticorum libri sex" еңбегі проекцияларды және көру қабілетіндегі қателерді тиімді түрде қарастырды. Д'Агилон Альхазеннің тек қана қабықша мен линза бетіне перпендикуляр жарық сәулелері ғана анық тіркеледі деген теориясын қабылдады. Д'Агилон алғаш рет "горизонт" терминін қолданды, ол екі көздің фокустық нүктесінен өтетін және көздер арасындағы сызыққа параллель түзу. Басқаша айтқанда, ол горизонтодағы нысаналар ғана нақты орналасқан күйінде көрінетінін сипаттайды. Содан кейін ол екі суреттің арақашықтығын өлшеуге арналған құрал жасады. Д'Агилон өз кітабында: "Егер нысаналар әртүрлі сәулелерге түссе, онда әртүрлі қашықтықтағы нысаналар бірдей бұрышта көрінуі мүмкін" деп, горизонт туралы түсіндірді. Егер С нүктесі А және В көздеріне тікелей қарсы орналасқан болса және үш нүкте А, В және С арқылы шеңбер салынса, Евклидтің үшінші кітабының 21-теоремасына сәйкес, осы шеңбердегі кез келген басқа нүкте D, бақылаушыға С нүктесінен жақын болса, ADB бұрышы ACB бұрышына тең болады. Демек, С және D нүктелеріндегі нысаналар көзден бірдей қашықтықта деп есептеледі. Бірақ бұл жалған, өйткені С нүктесі D нүктесінен алыс. Сондықтан, егер қашықтық туралы пікір конвергентті осьтер арасындағы бұрыштарға негізделсе, ол дұрыс емес, quod erat probandum. Көріп тұрғанымыздай, Д'Агилон геометриялық горизонтты Превост, Виет және Мюллерден 200 жылдан астам бұрын ашқандай көрінеді. Кейіннен архитектор Жирар Десарг горизонтты пайдаланды, ол 1639 жылы проекция идеясын баса көрсеткен конус тәрізді қималар туралы маңызды трактат жариялады.
D'Aguilon extensively studied stereographic projection, which he wanted to use a means to aid architects, cosmographers, navigators and artists. For centuries, artists and architects had sought formal laws of projection to place objects on a screen. Aguilon's Opticorum libri sex successfully treated projections and the errors in perception. D'Aguillon adopted Alhazen's theory that only light rays orthogonal to the cornea and lens surface are clearly registered. Aguilon was the first to use the term horopter, which is the line drawn through the focal point of both eyes and parallel to the line between the eyes. In other words, it describes how only objects on the horopter are seen in their true location. He then built an instrument to measure the spacing of double images in the horopter as he saw fit. D'Aguilon expanded on the horopter by saying in his book: If objects fall upon different rays it can happen that things at different distances can be seen at equal angles. If point C be directly opposite the eyes, A and B, with a circle drawn through the three points, A, B, and C. By theorem 21 of Euclid's Third book, any other point D on its circumference which lies closer to the observer than C, will subend an angle ADB which will equal angle ACB. Therefore, objects at C and at D are judged equally far from the eye. But this is false, because point C is farther away than D. Therefore a judgment of distance is false when based on the angles between converged axes, quod erat probandum. At first glance, it seems that Aguillon discovered the geometrical horopter more than 200 years before Prevost and Vieth and Muller. The horopter was then used by architect Girard Desargues, who in 1639 published a remarkable treatise on the conic sections, emphasizing the idea of projection.
Басқа теоретиктермен ұқсастық
Агилонның кітабында перспектива элементтерімен қатар Птолемей мен Гиппархтың стереографиялық проекциялары да бар. Иоганн Кеплердің одан бірнеше жыл бұрын оптикалық теорияларын жариялағанын білмей, Агилон геометриялық оптика бойынша өз ойларымен бөлісуге бел буды. 20 жасында голланд ақыны Константин Гюйгенс Агилонның кітабын оқып, оған әсерленді. Кейін ол оның геометриялық оптика саласындағы ең жақсы кітап екенін айтты және Агилонды Платон, Евдокс және Архимедпен тең қою керек деп есептеді. Шындығында, Константин Гюйгенстің алғашқы жарияланымының атауы Агилонның атауын ұстанып (p және c әріптерін жіберіп): Otiorum Libri Sex (1625) деп аталды.
In Aguilon's book there are elements of perspectivities as well as the stereographic projections of Ptolemy and Hipparchus. Unaware that Johannes Kepler had already published optical theories years before him, Aguilon decided to share his insights on geometric optics. At the age of 20, the Dutch poet Constantijn Huygens read Aguilon's and was enthralled by it. He later said that it was the best book he had ever read in geometrical optics, and he thought that Aguilon should be compared to Plato, Eudoxus and Archimedes. In fact the title of Constantijn Huygens' first publication imitated Aguilon's title (omitting letters p and c): Otiorum Libri Sex (1625).
Қосымша көркем сурет
Агилонның кітабында әр бөлімнің басында фламанд барокко суретшісі Питер Пол Рубенстің туындылары орналасқан. Кітаптың алғашқы бетіндегі фронтиспис Агилонның атына сілтеме жасайтын бүркіт суретімен және әртүрлі оптикалық және геометриялық кескіндермен бейнеленген. Тақырыптың екі жағында Меркурий жүз көзі бар Аргустың басын ұстап тұр, ал Минерва Медуза басын көрсететін қалқанды ұстап тұр. Содан кейін, алты бөлімнің әрқайсысының басында Агилонның тәжірибелерін бейнелейтін Рубенстің суреттері келтірілген, олардың бірі – фотометрдің алғашқы белгілі суреті. Бұл Рубенстің салған алты тәжірибеден бірі, ол жарық интенсивтілігінің көзден қашықтықтың квадратына пропорционалды түрде өзгеретінін көрсетеді. Бұл тәжірибені кейін Мерсенн және тағы бір иезуит, Клод де Шаль дамытты, соның нәтижесінде Бугердің атақты фотометрі пайда болды. Оның суреттеріне салған егжей-тегжейлілігінен Рубенстің осы тақырыпқа, перспективалық геометрияға және оптикалық қағидаларға қаншалықты ынталы болғаны көрінеді.
In Aguilon's book the beginning of each section had works of the Flemish Baroque painter, Peter Paul Rubens. The frontispiece at the beginning of the book shows an eagle, referring to Aguilon's name and a variety of optical and geometrical images. On either side of the title stands Mercury holding the head of Argus with a hundred eyes, and Minerva holding a shield reflecting the head of Medusa. Then, at the beginning of each of six sections are Rubens' drawings describing Aguilon's experiments, one of which is the first known picture of a photometer This is one of six experiments drawn by Rubens and shows how intensity of light varies with the square of distance from the source. The experiment was later taken up by Mersenne and another Jesuit, Claude de Chales, and eventually led to Bouguer's more famous photometer. It is evident, from the detail that he put into his drawings, how enthused Rubens was about the subject matter, perspective geometry and optical rules.