Кіріспе
Біріккен Корольдікте құқық қорғау саласында жұмыс істейтін бірқатар агенттіктер бар, оларды үш негізгі түрге бөлуге болады:
There are a number of agencies that participate in law enforcement in the United Kingdom which can be grouped into three general types:
Territorial police forces, who carry out the majority of policing. These are police forces that cover a police area (a particular region) and have an independent police authority. Current police forces have their grounding in the Police Act 1996 (in England and Wales), a combination of Police (Scotland) Act 1967 and Police and Fire Reform (Scotland) Act 2012 (in Scotland) and the Police (Northern Ireland) Act 2000 (in Northern Ireland), which prescribe a number of issues such as appointment of a chief constable, jurisdiction and responsibilities. National law enforcement bodies, including the National Crime Agency and national police forces that have a specific, non regional jurisdiction, such as the British Transport Police. The Serious Organised Crime and Police Act 2005 refers to these as 'special police forces', not including the NCA which is not a police force. In addition, there are non police law enforcement agencies, whose officers are not police officers, but still enforce laws, and other bodies with solely investigatory powers. Miscellaneous police bodies, mostly having their foundations in older legislation or common law. These are responsible for policing specific local areas or activities, such as ports and parks. Before the passing of recent legislation such as the Serious Organised Crime and Police Act 2005, they were often referred to as 'special police forces'; care must therefore be taken in interpreting historical use of that phrase. These constabularies are not within the scope of the legislation applicable to the previously mentioned organisations but can still be the subject of statutes applicable to, for example, docks, harbours or railways. Until the passing of the Railways and Transport Safety Act 2003, the British Transport Police was such a force. Most law enforcement in the United Kingdom is carried out by territorial police forces that police the general public and their activities. The other types of agencies are concerned with policing of more specific matters. Over the centuries there has been a wide variation in the number of police forces in the United Kingdom, with a large number now no longer in existence.
Территориялық полиция күштері, құқық қорғау қызметінің басым бөлігін осы күштер жүзеге асырады. Бұл полиция күштері белгілі бір аумақты (аймақты) қамтиды және тәуелсіз полиция органының құзыретіне ие. Қазіргі полиция күштерінің құрылымы 1996 жылғы Полиция туралы заңға (Англия мен Уэльсте), Полиция (Шотландия) туралы 1967 жылғы заңға және Полиция және өрттен қорғау реформасы (Шотландия) туралы 2012 жылғы заңға (Шотландияда), сондай-ақ Полиция (Солтүстік Ирландия) туралы 2000 жылғы заңға (Солтүстік Ирландияда) негізделген. Аталған заңдар бас комиссарды тағайындау, құзыреттілік және жауапкершілік сияқты бірқатар мәселелерді реттейді. Ұлттық құқық қорғау органдары, оның ішінде Ұлттық қылмыс агенттігі және Британдық көлік полициясы сияқты аймақтық емес құзыреттілігі бар ұлттық полиция күштері. 2005 жылғы Ауыр және ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес және полиция туралы заң оларды «арнайы полиция күштері» деп атайды, бірақ ҰҚА полиция күші емес болғандықтан, ол бұл санаққа кірмейді. Сонымен қатар, полиция емес құқық қорғау органдары бар, олардың қызметкерлері полиция қызметкерлері емес, бірақ заңдарды орындайды, сондай-ақ тек тергеу құқығына ие органдар да бар. Басқа да полиция органдары бар, олар көбінесе ескі заңнамаға немесе ортақ құқыққа негізделген. Олар порттар мен саябақтар сияқты нақты жергілікті аумақтарды немесе іс-шараларды қадағалауға жауапты. 2005 жылғы Ауыр және ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес және полиция туралы заң сияқты жаңа заңдар қабылданғанға дейін олар көбінесе «арнайы полиция күштері» деп аталды, сондықтан бұл терминді тарихи контексте қолданғанда сақтық таныту қажет. Бұл полиция органдары жоғарыда аталған ұйымдарға қолданылатын заңнаманың қолданыс аясына кірмейді, бірақ мысалы, кемежайлар, порттар немесе теміржолдарға қатысты заңдарға жатады. 2003 жылғы Теміржол және көлік қауіпсіздігі туралы заң қабылданғанға дейін Британдық көлік полициясы осындай күш болатын. Біріккен Корольдіктегі құқық қорғаудың көп бөлігін территориялық полиция күштері жүзеге асырады, олар халықтың және олардың қызметінің жалпы қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Басқа агенттіктердің жұмысы құқық қорғаумен байланысты нақты мәселелерді шешуге бағытталған. Тарих барысында Ұлыбританияда полиция күштерінің саны әртүрлі болды, қазір олардың көпшілігі құрылмайды.
There are a number of agencies that participate in law enforcement in the United Kingdom which can be grouped into three general types:
Territorial police forces, who carry out the majority of policing. These are police forces that cover a police area (a particular region) and have an independent police authority. Current police forces have their grounding in the Police Act 1996 (in England and Wales), a combination of Police (Scotland) Act 1967 and Police and Fire Reform (Scotland) Act 2012 (in Scotland) and the Police (Northern Ireland) Act 2000 (in Northern Ireland), which prescribe a number of issues such as appointment of a chief constable, jurisdiction and responsibilities. National law enforcement bodies, including the National Crime Agency and national police forces that have a specific, non regional jurisdiction, such as the British Transport Police. The Serious Organised Crime and Police Act 2005 refers to these as 'special police forces', not including the NCA which is not a police force. In addition, there are non police law enforcement agencies, whose officers are not police officers, but still enforce laws, and other bodies with solely investigatory powers. Miscellaneous police bodies, mostly having their foundations in older legislation or common law. These are responsible for policing specific local areas or activities, such as ports and parks. Before the passing of recent legislation such as the Serious Organised Crime and Police Act 2005, they were often referred to as 'special police forces'; care must therefore be taken in interpreting historical use of that phrase. These constabularies are not within the scope of the legislation applicable to the previously mentioned organisations but can still be the subject of statutes applicable to, for example, docks, harbours or railways. Until the passing of the Railways and Transport Safety Act 2003, the British Transport Police was such a force. Most law enforcement in the United Kingdom is carried out by territorial police forces that police the general public and their activities. The other types of agencies are concerned with policing of more specific matters. Over the centuries there has been a wide variation in the number of police forces in the United Kingdom, with a large number now no longer in existence.
Англия мен Уэльс
Үлкен Лондонды қоспағанда, әрбір аумақтық полиция күші 1974 жылғы жергілікті басқаруды қайта ұйымдастыруда (кейінгі өзгерістермен) құрылған жергілікті басқару органдарының (округтердің) бірін немесе бірнешеуін қамтиды. Бұл күштер Англия мен Уэльстің халқына полиция қызметтерінің көп бөлігін ұсынады. Бұл күштер тарихи тұрғыдан «Ішкі істер министрлігінің полиция күштері» деп белгілі болған, себебі орталық үкіметтік департамент – Ішкі істер министрлігі осы полиция күштеріне жауапты және оларды қаржыландыратын. Аталған терминнің ұғымына қарамастан, барлық полиция күштері тәуелсіз, ал операциялық бақылау әр күштің бас офицеріне (бас констебльге немесе Метрополитен полициясы мен Лондон қаласы полиция күштеріне қатысты, олардың тиісті комиссарларына) толығымен жүктеледі. 2012 жылы полиция және қылмыс комиссарлары құрылғанға дейін әрбір күшті полиция органы қадағалап отырды. 1996 жылғы Полиция заңы – Англия мен Уэльстің 43 аумақтық күштерінің жауапкершілік салаларын белгілейтін ең соңғы заң (Заңның 1-қосымшасында көрсетілген). Констебль – полиция қызметінің ең төменгі шені, бірақ барлық офицерлер, шеніне қарамастан, заңдық өкілеттіктер мен юрисдикция тұрғысынан «констебльдер» болып саналады. Англия мен Уэльстегі аумақтық полиция күштерінің полиция қызметкерлері өздерінің юрисдикциясын 1996 жылғы Полиция заңының 30-бабынан алады. Бұл бапта мұндай офицерлердің Англия мен Уэльс және оған жапсарлас Ұлыбритания суларында толық юрисдикцияға ие екендігі көрсетілген. Бұл күштердің жартылай штатты, ерікті офицерлері болып табылатын Арнайы констебльдердің бұрынғы юрисдикциясы шектеулі болды – тек өз күштерінің аймақтарымен және көршілес күштермен ғана. Алайда, 2007 жылдың 1 сәуірінен бастап Англия мен Уэльстің Арнайы констебльдері осы екі елде толық полиция өкілеттігіне ие болды. Бұл, көптеген елдерге қарағанда, Ұлыбританиядағы барлық ерікті полиция қызметкерлерінің толық уақытты әріптестерімен бірдей өкілеттіктерге ие екенін білдіреді. Констебльдің юрисдикциясы басқа елдердің біріне таралатын жағдайлар бар, сондай-ақ бір юрисдикцияның констебльдері бір-бірінің юрисдикциясында өзара қамауға алуға толық құқылы. Толық мәліметтер үшін басты мақаланы қараңыз.
Ұлттық полиция басшылары кеңесі (NPCC) ұйымдастырған органдар
Ұлттық жабайы жануарлар қылмысына қарсы бөлімше – NPCC басқаратын полиция бөлімі, ол жабайы жануарларға қатысты қылмыс туралы ақпарат жинап, Ұлыбританияның құқық қорғау органдарына талдау және тергеу жөнінде көмек көрсетеді. Ұлттық терроризмге қарсы қауіпсіздік кеңсесі – британ үкіметінің терроризмге қарсы стратегиясы бойынша кеңес беретін NPCC басқаратын полиция бөлімі. Ұлттық көлік құралдары қылмысы туралы ақпарат қызметі – NPCC басқаратын полиция бөлімі, оның міндеті ұйымдасқан көлік құралдары қылмысына қарсы күресу және қылмыс жасауда көлік құралдарын пайдалануды болдырмау.
Аумақтық полиция күштерінде орналасқан органдар
Ұлттық ішкі экстремизм және тәртіпсіздіктерді зерттеу бөлімі – Ұлыбритания бойынша ішкі экстремизмге полицияның жауабын үйлестіруге міндеттелген Метрополитен полициясының Арнайы операциялар басқармасы құрамындағы полиция бөлімі. Қорғау командасы – Ұлыбританиядағы үкіметтік/дипломатиялық корпустың және Корольдік отбасының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты Метрополитен полициясының Арнайы операциялар басқармасы құрамындағы полиция бөлімшесі. Ұлттық алаяқтық туралы ақпарат бюросы – Лондон қалалық полициясының құрамындағы, Ұлыбритания бойынша экономикалық қылмыстармен күресуге міндеттелген полиция бөлімі. Ұлттық баллистикалық ақпарат қызметі (Ұлыбритания) – Уэст-Мидлендс полициясының құрамындағы, Ұлыбританиядағы атыс қаруын қылмыстық мақсатта пайдалану туралы жылдам ақпаратты жинау және таратумен айналысатын полиция бөлімі. Ұлттық полиция әуе қызметі (Англия және Уэльс) – Англия мен Уэльстегі барлық полиция күштеріне орталықтандырылған әуе қолдауын көрсететін Батыс Йоркшир полициясының басқаруындағы полиция авиациялық қызметі.
Арнайы полиция күштері
Келесі үш мемлекеттік мекеме заңнамада "арнайы полиция күштері" деп белгіленеді. Бұл күштер инфрақұрылымның нақты салаларына жауапты болғандықтан, олар Ішкі істер министрлігіне емес, олар полициялық қызмет атқаратын салаға жауапты үкіметтік ведомствоға бағынады. Үш күш те өз еркімен HMIC инспекциясына ұшырайды: Қорғаныс министрлігінің полициясы – Біріккен Корольдіктегі Қорғаныс министрлігінің объектілеріне қарулы күзет, бірыңғай полиция және тергеу қызметтерін ұсынуға міндеттелген полиция күштері. Азаматтық ядролық полиция – Біріккен Корольдіктегі кез келген ядролық объектіде немесе оның 5 шақырым радиусы ішінде құқық тәртібін және қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, сондай-ақ Біріккен Корольдік аумағында транзитке өтетін ядролық материалдарға жауапты полиция күштері. Ұлыбритания көлік полициясы (Great Britain) – Ұлыбританиядағы белгілі бір теміржол және жеңіл рельс жүйелерінде құқық тәртібін қамтамасыз етуге жауапты полиция күштері. GLAA қызметкерлерінің өкілеттіктері 1984 жылғы Полиция және қылмыстық дәлелдер туралы заңға сәйкес полиция констеблінің өкілеттіктерімен шамалас. Оның Әлдеөлдігінің кіріс және кеден (HMRC) қызметкерлерін бірыңғай (мысалы, қызыл дизельді дұрыс пайдаланбаумен күресу) және тергеу жұмыстарын (Қылмыстық тергеу бөлімінде) жүргізу үшін заңмен берілген өкілеттіктерді пайдаланады. Олар 1984 жылғы Кедендік басқару туралы заңға және Полиция және қылмыстық дәлелдер туралы заңға сәйкес адамдар мен тауарларды тұтқындау, іздеу және уақытша ұстау сияқты өкілеттіктерді жүзеге асырады. Шекара қызметі (BF) – Ішкі істер министрлігінің құрамындағы құқық қорғау органы, әуе, теңіз және теміржол порттарындағы шекаралық бақылау операцияларына жауапты. Шекара қызметінің қызметкерлері иммиграциялық және кедендік қызметкерлер ретінде екі рет аттестатталған. Олар 1971 жылғы Иммиграциялық заңға және 2009 жылғы Шекаралар, азаматтық және иммиграциялық заңға сәйкес тұтқындау және уақытша ұстау өкілеттігіне ие. Тағайындалған иммиграциялық қызметкерлерге 2007 жылғы Ұлыбритания шекаралық заңынан қосымша өкілеттіктер берілген, бұл оларға шекаралық емес қылмыс жасады деп күдіктенген адамды тұтқындауға және полиция констеблі осы адамды қамауға алғанға дейін белгілі бір мерзімге ұстауға мүмкіндік береді. Иммиграциялық құқық қорғау (IE) – Ішкі істер министрлігінің құрамындағы құқық қорғау органы, ол құқық бұзушылықтың алдын алуға, иммиграциялық құқық бұзушыларды қадағалауға және Ұлыбритания бойынша иммиграциялық заңның сақталуын арттыруға жауапты. Англиядағы Қоршаған орта агенттігі және Уэльстегі Табиғи ресурстар Уэльсінде Балық шаруашылығын қадағалау жөніндегі қызметкерлер 1975 жылғы "Лосось және тұщы су балық шаруашылығы туралы" заңға сәйкес полиция қызметкерінің өкілеттігіне ие. Шотландиядағы қызметкерлер 2003 жылғы "Лосось және тұщы су балық шаруашылығы (Біріктірілуі) (Шотландия) туралы" заңның орындалуын қамтамасыз ету үшін аудандық лосось балық шаруашылығы кеңестерімен тағайындалады. ФЕО балықты қорғайды және оған байланысты қылмысқа қарсы күрес жүргізеді (мысалы, браконьерлік). Англия мен Уэльстегі көптеген түрмелерді басқаруға Ұлыбританияның түрме қызметі (HMPS) жауапты. Оның түрме қызметкерлері, осы қызметін атқарып тұрғанда, "полиция констеблінің барлық өкілеттіктері, билігі, қорғанысы және артықшылықтарына" ие. Солтүстік Ирландия мен Шотландиядағы түрмелерді тиісінше Солтүстік Ирландия түрме қызметі және Шотландия түрме қызметі басқарады.
Ministry of Defence Police – A police force tasked with providing armed security, uniformed policing, and investigative services to Ministry of Defence installations throughout the United Kingdom. Civil Nuclear Constabulary – A police force responsible for providing law enforcement and security at or within 5 km of any relevant nuclear site and for nuclear materials in transit within the United Kingdom. British Transport Police (Great Britain) – A police force responsible for providing law enforcement at certain railways and light rail systems in Great Britain. GLAA officers have powers under the Police and Criminal Evidence Act 1984 akin to those of in police contables in relation to their narrow remit. His Majesty's Revenue and Customs (HMRC) – employs customs officers with law enforcement powers to carry out uniformed (e. g. combatting misuse of red diesel) and investigative work (in the Criminal Investigation Branch). They exercise the powers granted under the Customs Management Acts and the Police and Criminal Evidence Act 1984, including arrest, search and detention of people and goods. Border Force (BF) – a law enforcement command within the Home Office, responsible for frontline border control operations at air, sea and rail ports. Border Force officers are dual warranted as immigration and customs officers. They have powers of arrest and detention under the Immigration Act 1971 and Borders, Citizenship and Immigration Act 2009. Designated immigration officers have additional powers from the UK Borders Act 2007, allowing them to arrest a person suspected of non border offences and detain for a certain period until a police constable can take custody of the person. Immigration Enforcement (IE) – a law enforcement command within the Home Office, responsible for preventing abuse, tracking immigration offenders and increasing compliance with immigration law across the UK. Environment Agency, in England, and Natural Resources Wales, in Wales, Fisheries Enforcement Officers have the powers of a constable in relation to the Salmon and Freshwater Fisheries Act 1975. Officers in Scotland are appointed by the District Salmon Fishery Boards, to enforce the Salmon and Freshwater Fisheries (Consolidation) (Scotland) Act 2003. FEOs protect fish and combat related crime (e. g. poaching). His Majesty's Prison Service (HMPS) is responsible for managing most prisons in England and Wales. Its Prison Officers, whilst acting as such, have "all the powers, authority, protection and privileges of a constable". Prisons in Northern Ireland and Scotland are managed by the Northern Ireland Prison Service and Scottish Prison Service, respectively.
Түрлі полиция күштері
Бұл полиция күштері көбінесе жергілікті билік, қоғамдық трастар немесе тіпті жеке компаниялардың бақылауында болады; мысалы, кейбір порт полициясы және Мерси туннельдері полициясы осыған жатады. Олар жеке Парламент актілерімен немесе жалпы құқық негізінде құрылуы мүмкін. Олардың құзыры әдетте жеке меншікке тиесілі аумақпен шектеледі, ал кейбір жағдайларда (мысалы, доктар мен порстар) – оны қоршаған аумақпен де. Бұл, полиция күштерінің кішкентай болуымен бірге, олар кез келген маңызды мәселеде көмек үшін өз құзырына жататын аймақтың аумақтық полиция күштеріне тәуелді екенін білдіреді. Заң бойынша құқық тәртібін сақтау жауапкершілігі аумақтық полиция күштерінде болады, тіпті сол жерде мамандандырылған полиция күші болса да. Бұл полиция күштерінің тәуелсіз полиция органдары жоқ және олардың негізгі заңдары (болған жағдайда) олардың құрылымын және қалыптасуын әдетте анықтамайды.
Нарық полициясы
Дәстүр бойынша, базарларда бақылаушылар жұмыс істеуші еді. Көпшілігі қазір жойылды немесе куәландырылмаған констебльдеріз қызмет ететін формада сақталған (төменде қараңыз). Лондон қаласының базар констебюлярлары – бұл Лондон қаласы корпорациясы басқаратын Биллингсгейт, Нью-Спиталфилдс және Смитфилд базарларындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ететін үш кішкентай констебюлярлық бөлімше. Дегенмен, көптеген басқа да полиция ұйымдарынан өзгеше, олардың қызметкерлері енді констебльдер ретінде куәландырылмайды.
Басқа
Белфаст халықаралық әуежайының полициясы – 1994 жылғы «Әуежайлар (Солтүстік Ирландия) туралы» жарлықтың 19(3) бабына сәйкес, оларды жұмысқа алған әуежай үшін констебльдер ретінде аттестацияланған. Кембридж университетінің полициясы – 1825 жылғы Университеттер заңына сәйкес, университет аумағында және одан 4 шақырымға дейінгі аралықта констебльдер ретінде аттестацияланған. Мерси туннельдері полициясы – 1980 жылғы Мерсисайд округі заңының 105-тарауына (c. x) сәйкес, туннельдердің және барлық кіреберіс жолдарының құзыретінде констебльдер ретінде аттестацияланған.
Корольдік тәуелділіктер
Корольдік тәуелділіктер – британдық тәждің өзін-өзі басқаратын үш теңіз арты аралдық аумағы. Олар толыққанды британдық территориялар болмаса да, басқару жүйесі британдық теңізден тыс аумақтардың басқаруына ұқсас.
Шетелдік аумақтар
Британдық теңізден тыс аумақтар (БТТ) – көбінесе аралдар болып табылатын, британдық егемендік аумақтар, олардың көп бөлігінде басқарудың көптеген салалары (құзыреттер) жергілікті әкімшіліктерге жүктелген. Алайда, Ұлыбритания Үкіметі олар үшін толық жауапкершілікті өз үстінде сақтайды, соның ішінде қорғаныс және қауіпсіздік сияқты маңызды мәселелерге қатысты жауапкершілікті де, ал полиция күштері тікелей губернатордың бағынысында болады. Осының салдарынан, аталған аумақтардағы құқық қорғау жүйесі Ұлыбритания жүйесіне өте ұқсас, бірақ басқа елдердің де әсері бар. Осы агенттіктердің кейбіреулері өте көне, олар ғасырлар бұрын құрылған.