Кіріспе
Британдық әскери офицер Бригадир Чарльз Эдвард Хадсон, (29 мамыр 1892 – 4 сәуір 1959) – британдық армия офицері және Виктория кресінің (VC) иегері, бұл британдық және Достас күштеріне жаудың қарсы тұрғанда көрсетілген батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда.
Brigadier Charles Edward Hudson, (29 May 1892 – 4 April 1959) was a British Army officer and an English recipient of the Victoria Cross (VC), the highest award for gallantry in the face of the enemy that can be awarded to British and Commonwealth forces.
Ерте өмір
Чарльз Эдвард Хадсон 1892 жылдың 29 мамырында Дербиде, Оук Эппл Дэй күні дүниеге келді, ол Шервуд Форестерс лейтенанты Герберт Эдвард Хадсонның екінші ұлы және үшінші баласы еді. Ол Суррейдегі Шығыс Гринстедтегі дайындық мектебінде, содан кейін 1905 жылдың қыркүйегінен 1910 жылдың шілдесіне дейін Дорсеттегі Шерборн мектебінде оқыды. Шарльз Шерборн мектебінде оқыған кезінде ерекше көзге түспеді. Кейіннен ол ұлы Майлз Хадсонның "Екі өмір 1892–1992" атты биографиясында жарық көрген күнделігінде физикалық ауырсынудан қатты қорқып, "футбол алаңында өте қорқақ екенін сезінгенін" және Шерборнда бірнеше жыл оқығаннан кейін ғана бұл физикалық қорқыныштан арыла алғанын айтты. Шерборнды бітіргеннен кейін Хадсон Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжіне түсті, онда ол Харольд Александрмен танысып, оған қатты риза болды, екеуі жақын дос атанды, бірақ әкесінің қайтысынан кейін бір жылдық курсты аяқтай алмады. Оның орнына ол Цейлонға барып, 1912 жылдан 1914 жылға дейін шай плантациясында шәкірт болып жұмыс істеді, сонымен қатар аралда алғашқы тәжірибелік резеңке отырғызумен айналысты. Ол сол жерде Сейлон атқыштар құрамында жартылай штат бойынша қызмет етті, ол жұмыс істейтін аудандағы алты еуропалық жігіттен құралған тәуелсіз бөлімге кірді.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Хадсон Англияға оралды және 1914 жылдың 17 қарашасында әкесінің полкі – Шервуд Форестерде уақытша екінші лейтенант болып тағайындалды. 1915 жылдың 8 ақпанында уақытша лейтенант, 1915 жылдың 11 қазанында уақытша капитан, 1916 жылдың 21 қарашасында майор міндетін атқарушы, 1917 жылдың 13 мамырында Тұрақты армияның капитаны және 1918 жылдың 8 наурызында уақытша подполковник болды. Соғысты майор міндетін атқарушы подполковник дәрежесімен аяқтады, 29 қыркүйекте оған подполковник шені берілген еді. Ол жаңадан құрылған 11-ші (қызметтік) батальонға, Китченер армиясының бөлімшесіне жіберілді, осы батальонмен Франция мен Бельгияда, ең бастысы Сомма шайқасында және 1917 жылдан бастап Италияда қызмет етті. 1917 жылдың 23 қарашасында, батальонының командирі (CO) болғаннан кейін, 25 жасында подполковник шеніне көтерілді. Батальон негізінен Дербишир және Ноттингемшир округтеріндегі көмір шахталарынан келген азаматтық еріктілерден құралды, ол 23-ші дивизияның 70-ші бригадасының құрамына кірді және 1915 жылдың тамызында Францияға аттанды. Соғыс кезінде ол көптеген әскери наградаларға ие болды: 1916 жылы Әскери крестпен (MC), 1917 жылы Еңбегі үшін орденмен (DSO) және 1918 жылы Виктория крестімен (VC) марапатталды. 1919 жылдың 6 қаңтары, 1919 жылдың 9 шілдесі және 1920 жылдың 3 ақпанында, сондай-ақ Францияның «Круа-де-Герр» орденімен және Италияның Әскери батырлығы үшін күміс медалімен марапатталды. 1917 жылдың 23 қарашасында DSO орденіне қосымша белгі берілді. Осы белгіге қоса берілген мақтау қағазында былай делінген:
26 жасында Хадсон Виктория кресімен марапатталған ең жас «Олд Ширбурниан» мектеп түлектерінің бірі болды. Вера Бриттейн Хадсонның өзіне қарасты капитан Эдвард Бриттейннің қазасын анықтауға тырысқан кезде, оның жазылып жатқан кезеңінде Хадсонмен бірнеше рет кездескенін айтады, ал Эдвард Бриттейн 1918 жылдың 15 маусымында Хадсон Виктория кресіне ие болған шайқаста қаза тапты.
ВК-ның әрекеті
Хадсон 1918 жылғы 15 маусымда Италияның Асияго қаласы маңында Пьяве өзенінің екінші шайқасындағы ерлігі үшін, 26 жастағы уақытша подполковник және 11-ші батальон Шерууд орманшыларына қолбасшылық еткені үшін Виктория кресімен марапатталды. Марапаттау туралы хабарлама 1918 жылғы 11 шілдеде "The London Gazette" газетінің қосымшасында жарияланды.
Соғыс аралығы
Соғыстан кейін Хадсон кеңеске қарамастан, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесімен бірге қызметке қатысып, Ресей Азамат соғысы кезіндегі Одақтас елдердің араласуы барысында Солтүстік Ресейге қатысты ерікті болып келді. Ол Архангельде Бригадир-генерал Эдмунд Айронсайдтың басшылығымен бригада штабының офицері ретінде тағайындалды. Олардың Дербиде өткен некелерінің алғашқы жылдары қиын болды, және Хадсон бастапқыда оған құлықсыз болса да, әскерде қалуды жөн көрді, бірақ жалақысы мүшкілге жарады, сондықтан ол және оның әйелі әскер рационымен күнекөрді. Хадсонның тұрақты армия офицері ретіндегі қызметінің алғашқы жылдары негізінен полк міндеттерімен байланысты болды, бастапқыда ол өз полкінің 3-ші (милиция) батальонының адъютанты болды, осы лауазымды 1920 жылдың 11 наурызынан 1923 жылдың 10 наурызына дейін атқарды. Ол 1926-1927 жылдары Камберлидегі Штаб колледжінде оқыды, онда Гарольд Александр, Уильям Холден, Дуглас Уимберли, Роб Локхарт, Ричард Льюис, Рой Бухер, Джордж Кларк, Ричард Бонд, Эрик Харрисон, Сидни Арчибальд, Джордж Вуд, Реджинальд Нольдер, Юан Миллер, Брайан Робертсон және Ноэль Холмс сияқты студенттермен бірге болды, олардың барлығы алдағы соғыста генералдар болады. Оның оқытушыларының арасында Уилфрид Линдселл, Бернард Паджет, Рональд Адам, Алан Брук және Бернард Монтгомери, Роберт Гордон Финлейсон, Генри Поуналл және Гарольд Франклин болды. Хадсонның ондағы уақыты ерекше көзге түспеді, ал бірінші жылдың соңында ол үнемі жалқау болғаны немесе қызығушылық танытпағаны үшін курсқа қабылдаудан бас тартуға жақын болды. Хадсон өз оқытушыларының әдістерін сынады және оларға жиі қарсы шықты, олардың Ұлы соғыстағы жоғары командирлер қолданған әдістерден ешқандай айырмашылығы жоқ деп сенді, бұл көбінесе адам өміріне ауыр шығын әкелді. Ол сондай-ақ Штаб колледжінің дайындығы армия Еуропадағы тағы бір ірі соғысқа қатысатын болса, жеткіліксіз екенін айтты. Оның ұстаздары оның мінез-құлқын өршіл және көбінесе тік мінезді деп сипаттады. Дегенмен, Хадсон көбінесе ондағы уақытын ұнатып, болашақта жұмысқа ұсынылды. Штаб колледжін бітіргеннен кейін Хадсон өз полкінің 1-ші батальонына оралды, ол Солтүстік Ирландияда орналасқан, ол жерде алты ай қызмет етті, содан кейін 1928 жылдың 27 шілдесінде корольдік шотланд шекарашыларына (KOSB) майор шенімен ауысты, өйткені оған өз полкінде жоғарылау мүмкіндігі аз екені айтылды. 1930-1932 жылдары Малайя командасында штаб офицері болып қызмет еткеннен кейін, ол 1932 жылдың 1 қаңтарында лейтенант-полковник шеніне көтерілді. Ол 1933 жылдың 31 қаңтарынан 1937 жылдың 31 қаңтарына дейін Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінде 3-ші дәрежелі бас штаб офицері (GSO3) лауазымында бас оқытушы болып жұмыс істеді. Содан кейін ол өз полкінің 2-ші батальонына оралды, ол Солтүстік Йоркширдегі Каттерик гарнизонында қызмет етті, содан кейін Портсмутқа көшіп, Хадсон Штаб колледжіндегі оқытушыларының бірі болған бригадир Бернард Монтгомери басқаратын 9-шы жаяу әскер бригадасының құрамына кірді. Хадсон 1938 жылдың 30 сәуірінде подполковник болып, 2 маусымда бригадирдің уақытша шеніне көтеріліп, 2-бригаданың басшылығын алды. Бригада 1-ші жаяу әскер дивизиясының құрамына кіретін үш бригаданың бірі болды, оның бас офицері (GOC) Сандхерст пен Камберлидегі ескі досы генерал-майор Харольд Александр болды. Бұл қадамды жас офицерлерді жоғарылатуды қалаған жаңа соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы Лесли Хоре Белиша бастады.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай Хадсон бригадасын Британдық экспедициялық күшінің (БЭФ) құрамында Францияға жеткізді. Бригада "Тыныш соғыс" кезеңінде бірнеше ай бойы салыстырмалы түрде әрекетсіз болғаннан кейін, 1940 жылдың мамыр айында неміс әскері Францияға шабуыл жасағанда, бригада қалған БЭФ-пен бірге Дюнкеркке шегінуге мәжбүр болды, содан кейін мамырдың соңы – маусымның басында Англияға эвакуацияланды. Франция мен Бельгиядағы қызметі үшін Хадсон 11 шілдеде Бат орденінің серігі (CB) атағын алды. Германияның Ұлыбританияға шабуылдау қаупі туғанда, Хадсонның бригадасы, Александр I корпусына бағынышты болғаннан кейін, генерал-майор Кеннет Андерсон басқаратын дивизияның қалған бөлігімен бірге, жағалау қорғанысын қоса алғанда, шабуылға қарсы міндеттерді орындады. Хадсон желтоқсанның ортасына дейін дивизиялық қолбасшылыққа ие болды. 14 желтоқсанда генерал-майордың міндетін атқарушы дәрежесіне көтерілген Хадсон генерал-майор Десмонд Андерсоннан кейін екінші шептегі аумақтық армияның (TA) құрамындағы 46-шы жаяу әскер дивизиясының бас қолбасшысы (GOC) болды. 1939 жылдың қазан айында 49-шы (Батыс атты) жаяу әскер дивизиясының дубликаты ретінде құрылған 46-шы дивизия 137-ші, 138-шы және 139-шы жаяу әскер бригадаларынан, сондай-ақ дивизиялық қолдаушы әскерлерден тұрды. Дивизия, дивизиялық әскерлерін есептемегенде, БЭФ құрамында Францияда соғысқан, нашар дайындық деңгейіне байланысты ауыр шығындарға ұшыраған және эвакуацияланғаннан кейін Шотландиядағы Шотландия бас қолбасшылығының бағынысында қайта ұйымдастырылды. Хадсон бас қолбасшы болғаннан кейін көп ұзамай, 1941 жылдың қаңтар айының басында 46-шы дивизия Кембриджширге, содан кейін Норфолкке көшіп, генерал-лейтенант Эдмунд Осборнның II корпусының бағынысына өтті, Шығыс бас қолбасшылығының құрамында қызмет етті және Шотландиядағыдай, неміс шабуылын тойтару үшін қайта ұйымдастыру мен жаттығуларға баса назар аударды, бірақ ол қыста ықтимал емес деп есептелді. Хадсон 1941 жылдың мамырына дейін, бес айдан астам уақыт бойы қолбасшылық лауазымында болды, одан кейін Осборнмен, өзінің жоғары офицерімен болған дау салдарынан полковник шеніне төмендетілді, және ол ешқашан дивизиялық қолбасшылық лауазымын қайта иеленбеді, сондай-ақ генерал-майор шеніне қайта оралмады. Хадсон ресми шағым хаты жазды. Осборн келіп, кешірім сұрап, енді бұрынғыдай араласпайтынына уәде беріп, екі апта демалысқа кетті. Алайда, ол оралғаннан кейін Хадсон өзінің корпус командирінің пікірінше, дивизияға басшылық етуге жарамсыз екендігі туралы ресми хабарлама алды. Хадсон Осборнның кеңесімен сәтті болмаған апелляция жасады және дивизияның қолбасшылығынан айырылды. Оның орнына 1920 жылдардың ортасында штаб колледжінің студенті болған және Хадсонның қиын жағдайына көңіл бөлген генерал-майор Дуглас Уимберли бас қолбасшы (GOC) болып тағайындалды. Хадсон: "Өмірде жарақаттанған мақтаныштан гөрі ауыр соққылар аз. Мен өзімді ұятқа қалдырдым. Мен туыстарым, достарым және таныстарым арасында генералдық белгілерді ұзақ уақыт бойы киіп жүрдім, ал енді соғыстан бұрынғы шеніме қарағанда төмен шенге түскенімді оларға айтуым керек болды", - деп жазды. Оның медальдары Ноттингем сарайында қойылған.
Жазбалар
Хадсон өзінің естеліктерін 730 беттік күнделікке жазды, кейіннен 1992 жылы оны ұлы Майлз жариялады. Ол бала кезінен бастап өмірінде жарық көрмеген көптеген өлеңдер, екі радио пьеса (қойылымға шығарылмаған), он шақты әңгіме және зайырлы тақырыптар бойынша көптеген ой-толғамдар жазды. Оның өмірінде жарық көрген жалғыз туындысы – шахмат журналдарында жарияланған бірнеше шахмат есептері болды.