Эйлерт Лунд Сундт: Норвегиялық әлеуметтанушы және теологтың өмірі мен еңбектері
Eilert Sundt
Эйлерт Лунд Сундт (1817-1875) – норвеж теологы, социолог, Норвегиядағы социологияның негізін қалаушы. Өлім-жыртыс, неке және жұмысшы табы туралы зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эйлерт Лунд Сундт (8 тамыз 1817 – 13 маусым 1875) – норвегиялық дінтанушы және әлеуметтанушы, жұмысшы табындағы өлім-жітім, неке және басқа да мәселелер бойынша зерттеулерімен белгілі. Ол Норвегиядағы әлеуметтану ғылымының алғашқы дамушыларының бірі болды.
Eilert Lund Sundt (8 August 1817 – 13 June 1875) was a Norwegian theologist and sociologist, known for his work on mortality, marriage and other subjects among the working class. He was an early pioneer of the field of sociology in Norway.
Ерте және жеке өмір
Ол Ларс Мортенсен Сундт (1762-1850) және Карен Бинг Дрежердің (1777-1865) ұлы ретінде Фарсунд қаласында дүниеге келген. Ол Питер Дрейердің алыс туысы еді. Ол Кристиан Сундттың үшінші туысы, Лориц пен Карен Сундттың інісі, Виглик, Хальфдан және Харальд Сундттардың әкесі, ал Лейф Сундт Родтың атасы болды. Оның әкесі кеме капитаны болған, ол 13 балалы үлкен отбасында өскен. Барлық балалар отбасының күнкөрісіне көмектесу үшін жұмыс істеді. Сол кезде Фарсундта көптеген теңізшілер, шағын балықшылар және кеме жабдықтары сатушылар болды. Бұл оның өмірінде кейін терең зерттейтін идеялармен танысуына бастапқы түрткі болды: кедейлік, халық санының өсуі және ескі шаруашылық мәдениетінен 19 ғасырдың бизнес және өнеркәсібіне өтумен байланысты еңбек мәселелері. 1859 жылдың ақпанында ол Николин Конрадин Хансенге (1822-81) үйленді, ол Мориц Кристофер Хансеннің қызы еді. Олардың ұлы Айнар Сундт баспагер болды.
He was born in Farsund as a son of Lars Mortensen Sundt (1762–1850) and Karen Bing Drejer (1777–1865). He was a distant descendant of Peter Drejer. He was a third cousin of Christian Sundt, uncle of Lauritz and Karen Sundt, granduncle of Vigleik, Halfdan and Harald Sundt, and great granduncle of Leif Sundt Rode. His father was a ship captain, and he was born into a large family of 13 children. All the children worked to help make ends meet. Farsund at that time had many seamen, small fishermen and chandlers. This provided his initial exposure to the ideas which he came to examine extensively later in his life: poverty, overpopulation and the work issues associated with the transition from an older farm culture to 19th century business and industry. In February 1859 he married Nicoline Conradine Hansen (1822–81), a daughter of Maurits Christopher Hansen. They had the son Einar Sundt, a publisher.
Мансап
1835 жылы Кристианияда оқуға түсті, бірақ 1838 жылы Фарсундқа оралып, мұғалім болды. 1841 жылы Кристианияда оқуын жалғастырды. Сол жерде ол Хенрик Вергеландпен танысып, жақын дос атанды, ол да Агдерде туып өскен еді. 1845 жылы Хенрик Вергеландты жерлегенде, Эйлерт Сундт студенттер тобын жетекшілік етіп, олардың атынан сөз сөйледі. Оның әлеуметтануға деген қызығушылығы өте кең болды. Ол түрмелердегі жағдайды, цығандардың әдет-ғұрыптары мен қарым-қатынасын, өлімнің себептерін, Норвегиядағы отбасылық өмірдің кемшіліктерін, проституциямен айналысатындардың жағдайын, суицидті, балықшылар мен орман шаруашылығы жұмысшыларының тұру және жұмыс жағдайларын, үй салу дәстүрін, кеме жүргізу шараларын, үйдің тазалығын және кедейлікке қатысты заңдарды зерттеді. Заманының адамы болғандықтан, ол этнография, этнология, халықтық сәулет, демография және тіл білімі (әсіресе норвег тілінің диалектілеріне ерекше назар аударған) саласына да қызығушылық танытты. 1857 жылдан 1866 жылға дейін Эйлерт Сундт «Folkevennen» («Халық досы») газетінің редакторы болды және онда көптеген маңызды мақалалар жазды. Оның еңбектері 19 ғасырдың соңында норвег әдебиетінің көптеген авторларына әлеуметтік жағдаятқа сезімтал реализмге көшуге көмектесті. Эйлерт Сундт 1869 жылдан бастап Эйдсволлде дін қызметкері болып қызмет етті және 1875 жылы сол жерде қайтыс болды. Оның екі еңбегі 2009-2011 жылдары Норвегияның әлеуметтану канонына енді.
In 1835 he began his studies in Kristiania, but came back to Farsund in 1838 and became a teacher. He resumed his studies in Kristiania in 1841. There he met and became close friends with Henrik Wergeland, who was also born and raised in Agder. When Henrik Wergeland was buried in 1845, Eilert Sundt led the student contingent and spoke at the funeral on their behalf. His interests in sociology were broad. He studied prison conditions, customs and treatment of Gypsies, causes of death, the evils of married life in Norway, conditions of prostitutes, suicide, fishery and forestry workers' living and working conditions, building customs, shipping practices, household cleanliness and administration of poverty laws. A man of his times, he also was interested in ethnography, ethnology, vernacular architecture, demography, and linguistics (with special emphasis on the dialects of Norwegian). From 1857 to 1866 Eilert Sundt was editor for Folkevennen ("Friend of the People"), for which he wrote a number of the more important articles. His work served to inform many of the authors of Norwegian literature in their transition to a socially aware realism at the close of the 19th century. Eilert Sundt served as the parish priest in Eidsvoll from 1869, and he died there in 1875. Two of his works were selected for the Norwegian Sociology Canon in 2009–2011.