Кіріспе

19 ғасырдағы ауған саясаткері, 19 ғасырдың басындағы ауған ақсұлы.

Сардар Мұхаммед Азим Хан Баракзай – 1812–1819 жылдары Кашмирдің ауған әкімі болған паштун ақсұлы. Ол Баракзай тайпасының басшысы Пайинда Сарфараз Ханның екінші ұлы, ал оның ағасы Фатех хан Махмуд Шах Дурранидің патша жасаушысы және уәзірі болды. Ол сегіз анадан туған 21 бауырдың бірі, соның ішінде кейін Ауғанстан әмірі болған жартылай бауыры Дос Мохаммад Хан да бар еді.

Мансап

1810 жылы Мұхаммед Әзим ханға Махмуд Шах Дуррани Пешаварда партизандық әскер жинаған өзінің қарсыласы Шах Шуджах Дурраниді тұтқындауды тапсырды. Ол Шах Шұжаның әскерін жеңіп, 1812-1813 жылдары бүлікші губернатор Ата хан Бамзайдан Қашмирді басып алуға қатысқан афған-сикх одағының бір бөлігі болды. Ол Қашмирдің губернаторы болып тағайындалды және 1814 жылы Ранжит Сингх бастаған сикхтердің басып кіру әрекетін сәтті тойтарды. Шахзада Камран Дуррани Фатих ханға жасаған соқырлық және кісі өлтіруден кейін Мұхаммед Әзим хан Барақзай тайпасының басшысы болды және ағаларымен бірге әмірден кек алуға ант берді. Гераттан басқа бұрынғы Дуррани империясының барлық провинциялары Барақзайдың бақылауына көшті, ол Қашмирді жартылай інісі Жаббар хан Навабқа тапсырып, өзін Кабулдың губернаторы етіп тағайындады. Ол Шах Шуджах Дурраниді жер аударылудан шақырды, бірақ оның орнына Әйүп Шах Дурраниді марионеттік билеуші етіп орнатты. 1819 жылғы жазда оның жартылай інісі Яр Мохамед хан, Пешавар губернаторы, Ранжит Сингхтің Қашмирге жасаған жорығына тосқауыл қоя алмады және сикхтер Жаббар ханмен Шопиан шайқасында жеңіліп, провинцияны басып алды. Ол байлығы мен саяси беделін ағаларына, басқа ауған ақсүйектеріне, сикхтерге және көршілес билеушілерге қарсы қорғауға тырысып, британдықтармен одақ құруға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 1823 жылғы наурыз айында Азим хан және басқа пуштун тайпалары Пешавар маңындағы Ноушера шайқасында Ранжит Сингхтің сикх халса армиясына қарсы күресті. Бірінші күні шегініс жасағаннан кейін, ол соғысқа қайта жиналған одақтастарын тастап, Кабулға қайтып келді, онда ол көп ұзамай қайтыс болды. Нәтижесінде, ауғандықтар бұрынғы Пешавар алқабын сикх империясына жоғалтты. Ол, әсіресе Қашмирдің губернаторы болған кезінде, соғыс олжасы және артық салықтар арқылы зор байлыққа ие болды деген қағида бар. Әзім хан Ноушера шайқасынан кейін көп ұзамай холерадан қайтыс болды. Оның ұлы Хабибалла хан оның мүлкін мұраға алды және оның өлімінен кейін Кабулді бақылауға алды, бірақ Дост Мохамед хан оны тез арада тақтан түсірді.