Кіріспе

Американдық футболдағы алдау амалы

"Азаттық мүсіні" – американдық футболдағы, "Әлемді жарық ететін бостандық" есімді мүсінге ұқсас және одан шабыттанған ойын.

Пьесаның орындалуы

Бұл ойынның көптеген нұсқалары бар, бірақ ең көп тараған түрі – квотербектің ортадан допты алуы, артқа шегінуі және екі қолымен допты ұстауы. Содан кейін ол допты лақтырмайтын қолымен өзінің артына жасырады, ал екінші қолымен алаңның бір жағына лақтырып жібергендей қимыл жасайды. Мақсаты – қорғанысты дұрыс емес позицияға түсіріп, жалған бағытқа қарама-қарсы жүгірушіге жете алмай қалуын қамтамасыз ету. Ойынның атауы квотербектің допты беру кезіндегі позыциясынан шыққан. Егер ойын дұрыс орындалса, квотербектің бір қолы жоғарыда, екіншісі денесінің бойында болады, бұл Еркіндік мүсінінің позына ұқсайды. Дұрыс орындалғанда, Еркіндік мүсіні алдауыш және көп ярд беруге мүмкіндік беретін ойын. Дегенмен, қажетті қимылдарды үйлестіру қиын, ал қателік допты жоғалтуға, қапқа түсуге немесе ярдты жоғалтуға әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, тәртіпті қорғаныс жасалманы анықтап алуы мүмкін.

Пьесаның тарихы

Амос Алонзо Стагг бұл комбинацияны алғашқы болып қолданды, ал Стагг Кларенс Хершбергерді осы комбинацияны алғашқы болып орындаған ойыншы деп атады. Бұл комбинацияны Мичиган университетінің футбол командасының бас жаттықтырушысы Филдлинг Х. Йост кеңінен танымал етті. Сонымен қатар, бұл комбинация 1970-жылдардың ортасында жаттықтырушы Чак Нокс басқарған НФЛ-дің Лос-Анджелес Рамс командаларының шабуылдық тактикасының бір бөлігі болды.

Белгілі мысалдар

Northwestern Wildcats командасы 1949 жылғы Rose Bowl ойынында осы әдістің тікелей пас беру нұсқасын қолданып, ойынның соңғы минуттарында 45 ярдтық тачдаунға ұшты, осылайша Калифорнияның «Алтын аюлары» командасын 20:14 есебімен жеңді. «Балтимор Колтс» командасы 1970 жылдың желтоқсанында осы әдістің нұсқасын орындады. 37 жастағы квотербек Джонни Юнитас бастаған «Колтс» командасы 1970 жылғы АФК чемпионатында «Окленд Рейдерс» командасын 27:17 есебімен жеңді. 2007 жылы «Мичиган Вулверинс» командасына қарсы өткен реттегі ойында «Орегон Дакс» командасының квотербегі Деннис Диксон, жүгірші Джонатан Стюартқа (шамалы түрде «буталық» тәрізді) «Еркіндік мүсінін» жасады, содан кейін ол көзге түспей шапшаңдықпен тачдаунға ұшты. 2007 жылғы Fiesta Bowl ойынында «Оклахома Сунерс» командасына қарсы «Бойз штаты Бронкос» командасының Джаред Забрански мен Ян Джонсон орындаған осы әдіс кеңінен танымал болды және жиі қайталанды. «Бойз штаты» командасы үшін «Статуя сол жақта» деп аталған бұл әдіс, овертаймдағы жеңіске екі ұпай қосып, жеңіске жетті. Бұл ойын барлық уақыттағы ең тартысты және қызықты колледж футбол ойындарының бірі ретінде танылады, себебі бұл әдіс өмір мен өлім арасындағы шешімді білдірді. «Оклахома» командасы 2008 жылдың 6 қыркүйегінде «Цинциннати Биаркатс» командасына қарсы өткен ойында тағы бір «Еркіндік мүсінін» орындады. «Биаркатс» командасының квотербегі Дастин Грутза Джон Гобельге пас берді, бірақ «Сунерс» командасы Гобельді аз ғана қашықтыққа тоқтатып қойды. «Бойз штаты» командасы жоғарыда сипатталған осы әдісті сегіз жылдан кейін қайтадан орындады – «Вайоминг Каубойс» командасына қарсы, сондай-ақ Fiesta Bowl ойынында «Аризона Уайлдкэтс» командасына қарсы. Екі ойын да Джей Ажаидің тачдаунға ұшуына әкелді. «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасы 2007 жылғы NFL дивизиондық плей-офф ойынында «Джексонвилл Джагуарс» командасына қарсы осы әдістің ерекше нұсқасын қолданды. Нақты айтқанда, «Пэтриотс» командасы «Қос дүрбі» деп атаған бұл әдіс, шын мәнінде «Еркіндік мүсіні» әдісінің кері нұсқасы болды, себебі бұл әдістегі маңызды элемент – жүгіру емес, пас беру. Орталық Дан Коппен «Пэтриотс» командасының жүгіршісі Кевин Фолкқа тікелей пас беруге әрекеттенді, бұл қорғаныстың жүгіруді тоқтатуға дайындалуына себеп болды; осы уақытта футболды алған «Пэтриотс» командасының квотербегі Том Брэди, басынан асып өтетіндей етіп пас беруге әрекеттенді және қорғанысқа арқасымен «Еркіндік мүсінін» жасап, содан кейін аяқ аймағының артында тұрған кең қабылдаушы Уэс Уэлкерге тачдаун пас берді. 2023 жылғы NFL Wildcard плей-офф кезеңінде «Нью-Йорк Джайентс» командасы «Миннесота Викингс» командасына қарсы 31:24 есебімен жеңіске жеткен ойында «Еркіндік мүсіні» әдісін қолданды.

Танымал мәдениетте

Бостандық мүсінінің орындалуы 1973 жылы "Брейди Банч" телесериалының "QuarterBack Sneak" атты эпизодында егжей-тегжейлі көрсетілді. 1995 жылы "Симпсон" мультсериалының Хэллоуин арнайы бағдарламасы "Трихаус хоррор VI" эпизодында Барт Супер Боулды жеңген түсінде Клаун Крусти осы ойынды шақырады, бірақ оның схемасын қарапайым алға пассқа өзгертеді.