Кіріспе

Намали Мера – Пәкістанның Хайбер-Пахтунхва провинциясының Эбботтабад ауданында орналасқан тұрғын қала және таулы ауылдық аймақ. Ол Эбботтабад ауданының 51 одақтық кеңесінің бірі және оның аты одақтық кеңестегі ең ірі екі елді мекен – Намали мен Мерадан шыққан. Бұл елді мекендер Эбботтабад қаласынан шамамен 20 километр қашықтықта, аудандағы ең биік шыңы – Миранжани тауының етегінде жатыр. Салған жол Намали Мераны Эбботтабад – Натия Гали басты жолымен байланыстырады және Эбботтабадтан Натия Галиге барудың балама жолы болып табылады. Намали Мера басты жолдағы Багнотардан шамамен 3 километр қашықтықта орналасқан.

Климат және егіншілік

Бұл өңірдің биіктігі жоғары болғандықтан, қатаң қыстар (қазан айынан бастап) және сәуір айынан бастап температурасы 30°C-қа жететін орташа, сәл ылғалды жаз мезгілі болады. Маусым және тамыз айларында муссон жауады, бұл температураның жағымды төмендеуіне себеп болады. Халықтың негізгі кәсібі – егіншілік. Шаудагерлік қиын аймақтарда егіс жұмысы бұқалардың көмегімен жүзеге асырылады, ал көлік қолайлы ауылдарда егістік жер машиналармен өңделеді. Мұнда раби және хариф егіндері өсіріледі. Аймақтағы негізгі раби егіндері – картоп және жүгері, ал хариф егіні – тек бидай, ол да шағын ауылдарда ғана өсіріледі. Бидай мал азығы ретінде және дәнді алу үшін қолданылады. Бұл жерде репа, түймедақ, бұршақ, қабақ, лобия және горчица сияқты бірнеше көкөніс түрлері де өседі. Намали Мерада алмұрт, алма, қара жүзім, жүзім, інжір, шабдалы, дамсон өрік, тутов, жабайы інжір, лимон, құрма, шие сияқты жемістер көптеп кездеседі. Тау халқы нарықтар туралы жеткілікті білімге ие болмағандықтан, өнімдерінен лайықты табыс таба алмайды. Сондықтан бұл жемістер көбінесе күн көріске жұмсалады. Бұл таулы ауылдардың төңірегіндегі кең аумақ ағаштармен жабылған. Тау шағырлары мәңгі жасыл ағаштарға толы, олардың ішінде қарағай, жаңғақ, емен және шаған ағаштары бар. Бұл жерде дәрілік шөптер, бұталар, жабайы гүлдер мен тікенді бұталардың көптігін көруге болады. Ешкілер мен басқа да үй жануарлары жайылымдарда мал жаяды.

Тіршілік пен экономика

Халықтың негізгі кәсібі – көрістік шаруашылық және мал шаруашылығы. Ауа райының жағдайы бір маусымда бір рет егін өсіруге мүмкіндік бермейді, сондықтан шаруалар маусым сайын бір ғана егін егеді. Басқа бір кәсіп – мал өсіру. Отбасының күнделікті сүт қажеттілігін қамтамасыз ету үшін сиыр, қой және ешкілер өсіріледі. Егіс жұмыстарында бұқалар пайдаланылады. Кедейлік көптеген адамдарды жазықта экономикалық мүмкіндіктер іздеуге мәжбүр етті. Жақын қалаларда жұмыс істеп күнкөріс табудан бөлек, көптеген адам әскерге және мемлекеттік қызметке қабылданды. Натия Гали, Аюбия және Мурридегі қонақ үйлер жергілікті тұрғындарға жұмыс беруге мүмкіндік береді. Сваттағы жағдайдан кейін Намали Мера елдің түбінен келетін туристер арасында бірте-бірте танымал болып келеді. Namli Mera-да газ болмағандықтан, ағаш отынның және үй салудың негізгі көзі болып табылады. Адамдар орманға барып, ағаштарды кесіп, от жағып тамақ пісіреді және басқа да шаруашылық жұмыстарын жасайды. Оларды алуға шамасы жететіндер ЖЖҚ (Жұмыс жасайтын газ) баллондарын пайдаланады.

Адамдар

Намали Мераның халқы мұсылман, сүнни бағытына жатады. Олардың шамамен 90% Карлал (Сардар) тайпасына жатады. Бұл аймақта түркілер, Аван, Аббаси және аз ғана моғолдар да бар. Намали Мера халқының ана тілі – Пахари (پہاڑی), ол Потвари тілінен сәл ерекшеленеді. Жергілікті тұрғындар сонымен қатар Хиндко, урду, пушту және ағылшын тілдерінде сөйлейді және түсінеді. Аймақтың егде жастағы адамдары парсы және араб тілдерін де сөйлей алады және түсінеді.

Білім

Намали Мера ауылы аудан бойынша ең жоғары сауаттылық деңгейлерінің біріне ие. Намали Мераның сауаттылық деңгейі шамамен 92% құрайды. Бірақ кейбіреулер оны 99,99% дейді. Мемлекеттік және жекеменшік мектептер тұрғындардың бастауыш білім алу қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Ауылда ұлдар мен қыздарға арналған бастауыш мектептер, мемлекеттік ұлдар гимназиясы және қыздар гимназиясы бар. Сонымен қатар, бірнеше жеке мектептер де жұмыс істейді. Хабиб атындағы, Абасин атындағы және Модель атындағы мектептер ауылдың ең көне және танымал мектептері болып саналады. Чанатидегі Ал-Фалах атындағы және Жоғарғы Мера Калан ауылындағы Икра атындағы жеке мектептер де бар.

Туризм

2005 жылғы жер сілкінісінен бері туристер Нати Галиді және Намали Мера, Кала Баг, Тхандиани және Мушкпури сияқты төңіректегі аймақтарды көбірек таңдайды. Намали Мераға Мурри және Эбботтабадтан бірдей жолмен жетуге болады (екі қаладан да 32 шақырым қашықтықта). Миранджани (кейде "Чоки" деп те аталады) – Намали Мераның ең танымал жерлерінің бірі. Миражани теңіз деңгейінен шамамен 9000 фут биіктікте орналасқан. Миражанидің жанында Натия Гали мен Тхандияниді байланыстыратын ежелгі жол бар. Осы жол бойында жергілікті халық Дагри Бангла деп атайтын британдық дәуірдегі орман үйі орналасқан. Ғимараттың қалың орманның ортасында орналасқандығы, отарлық стилі мен елсіздігі оған құпиялық сыйлайды.

2005 жылғы жер сілкінісі

2005 жылдың 8 қазанында 7,6 дәрежелі жер сілкінісі солтүстік аймақтар мен Кашмирде болды, осының салдарынан көптеген үйлер қирады және көп адам қаза тапты. Қайра тербелістер желтоқсан айына дейін сезілді. Жер сілкінісінен кейбір үйлер зақымданғандықтан, Пәкістан армиясы халыққа қаржылық көмек көрсетті.