Анил Амбани: Жеңілдік пен құлдырау тарихы

Кіріспе

Үндістандық кәсіпкер (туған 1959)

Анил Дхирубай Амбани (4 маусым 1959 ж. туған) – үндістандық кәсіпкер, Reliance Group (сондай-ақ Reliance ADA тобы деп те аталады) төрағасы және бас директоры. Reliance Group 2006 жылдың шілдесінде Reliance Industries Limited компаниясынан бөлініп шығу нәтижесінде құрылды. Ол Reliance Capital, Reliance Infrastructure, Reliance Power және Reliance Communications сияқты бірнеше акциялық қоғамдарды басқарды. Бір кезде әлемдегі алтыншы бай адам болған Амбани 2020 жылдың ақпан айында Ұлыбританиядағы сотта өзінің таза байлығының нөлге тең екенін және банкрот екенін мәлімдеді, бірақ бұл мәлімдеменің растығы күмәнді. 2024 жылдың наурыз айына қарай оның қазіргі таза байлығы 1 миллиард долларды құрайды. Ол 2004-2006 жылдар аралығында Үндістан Парламентінің Жоғарғы Палатасы – Раджья Сабхаға (Rajya Sabha) тәуелсіз депутат ретінде өкілдік етті.

Өмірі және білімі

Анил Амбани – "Рилайанс Индастриз" компаниясын құрған Дхирубай Амбани мен оның әйелі Кокилабен Амбанидің кіші ұлы. Амбани өз әкесінің ағайындыларын "ынталандыру мақсатындағы серуендерге" шығаратынын айтты, онда олар 10 км (6 миль) жүргені үшін манго қорабымен марапатталатын, бірақ қонақтардың алдында жаман мінез көрсеткені үшін жазаланатын еді. Ол Кишинчанд Челларам колледжінде ғылым бакалавры дәрежесін алып, 1983 жылы Пенсильвания университетінің Уортон бизнес мектебінде бизнес-әкімшілік магистрі дәрежесін бітірді.

Іскерлік мансап

Амбанидің әкесі Дхирубай 2002 жылы қайтыс болғаннан кейін, мұрагерлік туралы нақты жоспар қалдырмады. Анил мен оның інісі Мукеш арасындағы даудан кейін, анасы Кокилабен араласып, отбасылық бизнесті екі бауырдың арасында бөліп берді. Анил Амбани телекоммуникация, ойын-сауық, қаржы қызметтері, энергетика және инфрақұрылым салаларындағы үлестерімен бірге Reliance Group компаниясының бөліктерін алды. Амбани 2008 жылы Reliance Power компаниясының Үндістан тарихындағы ең ірі IPO-сын өткізуге де үлес қосты, ол 60 секундтан кем уақытта толықтай сатылды. 2005 жылы Амбани ойын-сауық индустриясына қадам басып, Adlabs Films компаниясының көпшілік үлесін сатып алды, бұл компания фильмдерді өңдеу, өндіру, көрсету және цифрлық кино салаларында жұмыс істеді. 2009 жылы компания Reliance MediaWorks деп қайта аталды. 2008 жылы Стивен Спилбергтің DreamWorks продюсерлік компаниясымен 1,2 миллиард АҚШ долларына бірлескен кәсіпорын құрылып, Амбанидің ойын-сауық бизнесін әлемдік деңгейге көтерді. Ол бірнеше Спилберг фильмдерінің, соның ішінде «Оскар» сыйлығын жеңіп алған «Линкольн» фильмінің өндірісіне де қатысты. Амбани соңғы 100 жылда акционерлердің байлығын ең жылдам жойған адамдардың бірі ретінде танылды, себебі Reliance ADA Group құрылғаннан бері топтың нарықтық капитализациясы 90% төмендеді. 2019 жылдың басында Мумбаидегі сот Амбаниді шведтік Ericsson компаниясына жеке кепілдік берілген қарызын төлемегені үшін қылмыстық жауапкершілікке тартты. Сот түрмеге қамаудың орнына оған ақша табуға бір ай уақыт берді. Айдың соңында Амбаниді үлкен ағасы Мукеш Амбани кепілдікпен босатып алды. 2019 жылдың сәуірінде үш ADAG компаниясы NCD-нің кепілдендірілген дефолтынан кейін Franklin Templeton компаниясымен тоқтату туралы келісімге келді. Бұл SEBI-дің өзара қорларды реттеу ережесін өзгертуге, NCD-ге қатысуды 10%-ға дейін төмендетуге және тоқтату туралы келісімді күштен шығаруға әкелді. Соның салдарынан FT India кепілге қойылған бағалы қағаздарды сатпады және 300 000 инвесторға әсер еткен 6 борыштық қорды жапты. 2020 жылдың ақпанында Анил Амбани 3 қытай банкімен заңдық дауға түсті. Соттан 100 миллион доллар бөлуді сұраған ол, өзінің міндеттемелерін ескергенде, қазіргі таза бағасының нөлге тең екенін мәлімдеді. Дау әлі де жалғасуда, ал Ұлыбритания соты оған 3 қытай банкіне 716 миллион доллар төлеуді бұйырды. 2021 жылдың қазан айында Анил Амбани ағасы Мукешпен бірге «Пандора қағаздары» ісінде есімдері тізілді. 2023 жылдың қаңтарында Бомбейдің жоғары соты Анил Амбаниге салықтан қашу туралы айыпты күмәнмен қарады, бұл айыпты IT (Income Tax) департаменті шығарған хабарламаға қарсы оның шағымынан кейін туындады.

Ambani's father Dhirubhai died in 2002 without leaving a clear succession plan. After bickering between Anil and his brother Mukesh, their mother Kokilaben mediated and split the family owned businesses between the two brothers. Anil Ambani received parts of Reliance Group with interests in telecom, entertainment, financial services, power and infrastructure. Ambani is also credited with India's largest IPO, that of Reliance Power, which in 2008 was subscribed in less than 60 seconds, the fastest in the history of Indian capital markets to date. In 2005 Ambani made his debut in the entertainment industry with an acquisition of a majority stake in Adlabs Films, a company with interests in film processing, production, exhibition and digital cinema. The company was renamed Reliance MediaWorks in 2009. In 2008 a joint venture worth US$1.2 billion with Steven Spielberg's production company DreamWorks cast Ambani's entertainment business on to a global platform. He has contributed to the production of several Spielberg films, including the Academy Award winning Lincoln. Ambani gained notoriety as one of the fastest destroyers of shareholder wealth in the last 100 years with the combined group market cap declining by 90% since the formation of the Reliance ADA Group. In early 2019, a court in Mumbai held Ambani in criminal contempt for non payment of personally guaranteed debt Reliance Communications owed to Swedish gear maker Ericsson. Instead of jail time, the court gave him a month to come up with the funds. At the end of the month, Ambani was bailed out by his elder brother, Mukesh Ambani. In April 2019, three ADAG Companies reached standstill agreement with Franklin Templeton after secured NCD default. This led to SEBI changing mutual fund regulation of reducing unlisted NCDs exposure to 10% and making standstill agreement void. In aftermath, FT India didn't sell the pledged securities and wound 6 debt funds affecting 300,000 investors. In February 2020, Anil Ambani was locked in a legal battle with 3 Chinese banks. He was asked to set aside $100 million by the court which led him to make the statement that his net worth is currently zero after considering his liabilities. The dispute still rages on with the UK court ordering him to pay the 3 Chinese banks to the tune of $716 million. In October 2021, Anil Ambani was named in the Pandora Papers along with his brother Mukesh. In January 2023, the Bombay High Court questioned the Income Tax Department's accusation of tax evasion against Anil Ambani after a petition by him challenged the decision of the notice issued by the IT (Income Tax) department.

Жеке өмір

Амбани Гуджарат штатының Катхиавар аймағындағы Джунагад қаласының жанындағы Чорвад ауылынан шыққан гуджараттық отбасынан шыққан. Ол – көрнекті тоқыма кәсіпкері Дхирубхай Амбани мен оның әйелі, үй шаруасына берілген Кокилабен Амбанидің кіші ұлы. Кокилабен Амбани Мумбаи маңында Кокилабен Дхирубхай Амбани ауруханасын құрды. Анил төрт баланың бірі. Оның ағасы Мукеш Амбани және екі қарындасы – Нина Котари (марқұм Бхадра Шьям Котаридің әйелі) және Дипти Салгокар (Даттарадж Салгонкардың әйелі). Анил Амбани актриса Тина Мунимге үйленген. Ол отбасының қарсылығына қарамастан, оған үйленді, себебі Тина сән және әдемілік әлемінен келген, ал некеге тұру алдындағы өмір салты дәстүрлі емес болған. Дегенмен, олардың некесі берік және екі ұлы бар – Джай Анмол Амбани және Джай Аншул Амбани. 2010 жылға қарай Амбани мен оның отбасы Мумбайдағы 14 қабаттан тұратын The Sea Wind ғимаратында тұрады. 2022 жылдың 20 ақпанында Амбанидің үлкен ұлы Джай Анмол Мумбайдағы кәсіпкер, марқұм Никундж Шахтың қызы Криша Шахқа үйленді. Амбани ішімдік ішпейді және вегетариандық тағамды қалайды. Ол белсенді түрде жүгіреді және марафондарға қатысады. 2006 жылдың желтоқсан айында The Times of India – TNS жүргізген сауалнамада «Жылдың кәсіпкері» деп танылды. 2006 жылдың тамызында India Today журналы жүргізген «Ел көңіл-күйі» атты екі жылдық сауалнамада бизнес-лидерлер арасында «Ең үздік ролдік үлгі» деп танылды. Platts Global Energy Awards жүлдесінде «2004 жылдың бас директоры» атағын алды. 2002 жылдың қазан айында Бомбейлік Менеджмент Ассоциациясы «Онжылдықтың кәсіпкері» сыйлығымен марапаттады. 2001 жылдың желтоқсанында Reliance компаниясын көптеген бизнес салаларында жаһандық лидер ретінде орнатуға қосқан үлесі үшін Wharton India Economic Forum (WIEF) тарапынан алғашқы Wharton Indian Alumni Award сыйлығын алды. Asiaweek журналы оны «Бизнес және қаржы саласындағы мыңжылдықтың көшбасшылары» тізіміне енгізіп, 1999 жылдың маусымында Үндістаннан шыққан «жаңа батыр» ретінде таныстырды.

Ambani belongs to a Gujarati family which hails from the village of Chorwad near Junagadh in the Kathiawar region of Gujarat, India. He is the youngest son of the legendary textile entrepreneur Dhirubhai Ambani and his wife, Smt. Kokilaben Ambani, a devoted home maker who founded the Kokilaben Dhirubhai Ambani Hospital in suburban Mumbai. Anil is one of four children. He has an older brother, Mukesh Ambani, and two sisters, Smt. Nina Kothari (wife of late Bhadra Shyam Kothari) and Smt. Deepti Salgaocar (wife of Dattaraj Salgoncar). Anil Ambani is married to the actress Tina Munim. He married her after facing much resistance from his family, due to the fact that she came from the world of fashion and glamour, and her lifestyle choices before marriage had been unconventional. Nevertheless, the couple have had a stable marriage and have two sons, Jai Anmol Ambani and Jai Anshul Ambani. As of 2010, Ambani and his family reside at The Sea Wind, a 14 story building in Mumbai. On 20 February 2022, Ambani's elder son, Jai Anmol, married Krisha Shah, daughter of the late Nikunj Shah, a Mumbai based entrepreneur. Ambani is a teetotaler and a vegetarian. As an avid jogger, he also runs marathons. Voted 'the Businessman of the Year' in a poll conducted by The Times of India – TNS, December 2006. Voted the 'Best role model' among business leaders in the biannual Mood of the Nation poll conducted by India Today magazine, August 2006. Conferred 'the CEO of the Year 2004' in the Platts Global Energy Awards. Conferred 'The Entrepreneur of the Decade Award' by the Bombay Management Association, October 2002. Awarded the First Wharton Indian Alumni Award by the Wharton India Economic Forum (WIEF) in recognition of his contribution to the establishment of Reliance as a global leader in many of its business areas, December 2001. Selected by Asiaweek magazine for its list of 'Leaders of the Millennium in Business and Finance' and was introduced as the only 'new hero' in Business and Finance from India, June 1999.

Саяси байланыстар туралы мәлімдемелер

2018 жылы Үндістанның басты оппозициялық партиясы – Үнді ұлттық конгресі премьер-министр Нарендра Модиді француздық Dassault компаниясымен жасалған истребительдер келісімінде мемлекеттік кәсіпорын HAL-ға қарағанда Анил Амбанидің қорғаныс өндірісі компаниясына көбірек мүмкіндік бергені үшін айыптады. Бірнеше компаниясы қарызға батқан Амбани, "крон капитализмінен" пайда көргені туралы барлық айыптауларды жоққа шығарды. Шын мәнінде, "Reliance Defence" Dassault Aviation компаниясының өтемақы шартының 3 пайызынан сәл астамын алуға мүмкіндік алды, бұл "Рафаль" истребительдері келісімінің ең үлкен бенефициары болатыны туралы қате түсінікке қарама-қарсы. Бұл оқиғамен байланысты болуы мүмкін даулы жағдай – оның бір бизнесі француз фильмін жартылай қаржыландырды, онда Францияның бұрынғы президенті Франсуа Олландтың сол кездегі әйелі, истребительдер келісімі талқыланып жатқан кезде түскен.