Кіріспе

Оңтүстік Мэриленд, сондай-ақ SoMD деп аталады, Мэриленд штатының географиялық, мәдени және тарихи аймағы болып табылады. Ол Чесапик шығанағының батыс жағалауындағы штаттың ең оңтүстік округтерінен құралған. Мэриленд штатының мәліметінше, аймаққа Кальверт, Чарльз және Сент-Мэри округтері, сондай-ақ Энн Арундель және Принс Джордж округтерінің оңтүстік бөліктері кіреді. Бұған Калифорния-Лексингтон Парк қалалық статистикалық аймағы да жатады. 2020 жылғы халық санауы бойынша аймақтың халқы 373 177 адамды құрады. Мэрилендтегі алғашқы еуропалық қоныс 1634 жылы Оңтүстік Мэрилендте, Сент-Мэри-Ситиде салынған. 17, 18 және 19 ғасырлар бойында аймақта құлдарға негізделген ауыл шаруашылық экономикасы дамыды. Американ революциясы, 1812 жылғы соғыс және Американ азамат соғысы кезінде Оңтүстік Мэрилендте көптеген тарихи оқиғалар болды.

Колониялық дәуір

Оңтүстік Мэриленд бастапқыда Пискатау тайпасының иелігінде болған. 1632 жылы Сесилиус Кальвертке католиктерге баспана болатын колония құруға жарғы берілді. Қазіргі Мэрилендке экспедициялар ұйымдастырылды, ал 1634 жылы экспедиция Сент-Клемент аралына жетті. Сол жылы Леонард Кальверт, Мэрилендтің бірінші губернаторы және Сесилиус ағасы, Мэриленд колониясын құрды. Колонияның астанасы және алғашқы қонысы – жаңадан құрылған Сент-Мэри қаласы болды. Мэриленд астанасы болған 61 жылдан кейін протестанттардың көтерілісі діни төзімділікті жойып, ескі католик басшылығын құлатты және колониялық Сент-Мэри қаласының өзіне де соңғы нүкте қойып, колониялық астананы Аннаполиске көшірді. Алғашқыда жұмысшылар келісімшарт бойынша жұмыс істегендер болды, ал 1639 жылы африкалық құлдар келді. 1755 жылы Мэриленд халқының үштен бірі африкалық құлдардан тұрды. Құлдықтан түскен пайда Мэрилендтің ақсүйектеріне билікке ие болуға және саясатта үстемдік етуге мүмкіндік берді. Данмордың әскерлері капитан Резин Беалл басқарған жергілікті «Flying Camp» жасағымен жеңіліп, 1776 жылдың 9 тамызында аралды тастап кетті. Соғыс кезінде америкалық құлдар бүкіл Чесапик аймағынан Дунмордың жарлығынан кейін британдық желілеріне ағылып келді, ол британдық әскер үшін соғысқан құлдарға бостандық уәде еткен. Вашингтонға бет алған британдықтар Бладенсбург шайқасында американдық әскерлермен шайқасудан бұрын Жоғарғы Марлбороға жетті. Шайқас британдықтардың жеңісімен аяқталды. 1814 жылдың 24 тамызына қарай британдық әскерлер Вашингтонға кіріп, бірнеше үкіметтік ғимараттарды өртеп жіберді. Британдықтар Бенедиктке қайта оралды. Революциялық соғыста болғандай, құл болған Мэриленд тұрғындары бостандық алу үшін британдықтар бақылауындағы аймақтарға қашты. Оңтүстік Мэриленд Мэрилендтің Шығыс жағалауымен қатар Конфедерацияға жақын болды. Бірақ соғыстың басынан-ақ одақтың көптеген әскерлері мен өзендегі канонерлік кемелер штаттың бөлінуіне жол бермеді, дегенмен Вирджиниямен Потомак өзені арқылы түнгі уақытта жиі заңсыз сауда жасалды, соның ішінде Мэриленд ер адамдары Конфедерация әскеріне ерікті түрде қатысты. Джон Уилкс Бутқа осы аймақтан қашуға және президент Авраам Линкольнды өлтіргеннен кейін өзеннен өтуге бірнеше адам көмектесті. Мыңдаған тұтқынға алынған Конфедерация әскерлері жарым аралдың оңтүстік шетіндегі Пойнт-Лаукоут түрме лагерінде қатал жағдайда ұсталды. Соғыс кезінде, 1863 жылдың қарашасында Мэриленд штатында құлдықты жойған жаңа конституция ратификацияланды. Бұл кемелер Чесапик шығанағында және ірі өзендерде 1930 жылға дейін, автожолдар салынып, 301 тас жолында Гарри У. Ницес ескерткіш көпірі пайда болғанға дейін жұмыс істеді. (Соңғы тас жол штаттың ең ірі фермасы – Маунт-Викторияның иесі және жолдың салынуын қолдаған Роберт Крэйннің есімімен аталды). Демалыс күндері экскурсиялық кемелер Вашингтондықтарды Потомак жағалауындағы көптеген шағын ойын-сауық парктеріне және ойын-сауық павильондарына тасыды. 1949 жылдан (кейбір жерлерде 1943 жылдан) 1968 жылға дейін бұл аймақ кедейлігімен және ойын автоматтарымен құмар ойындарымен танымал болды.

Сент-Мэри округін жаңғырту

1960 жылдары Сент-Мэри округінде кедейлік кең таралған еді, ал аймақтағы құмар ойындар зиянды жағдай ретінде қарастырылып, губернатор Дж. Миллард Тауес және штат заң шығарушы органы оны тыйым салды. Жергілікті саяси қайраткер, Сент-Мэри округінің саясаткері Дж. Фрэнк Рэйли-кене, саяси жағдайға наразылық білдіріп, аймақты ұрпақтар бойы созылған кедейліктен құтқару платформасымен жергілікті кандидаттар тізімін ұйымдастырды. Осы оқиғалар қазіргі Сент-Мэри округінің дамуына ықпал етті деп есептеледі. Бұл кеңею негізінен Принс-Джордж округінде, сондай-ақ Уолдорф (аймақтық сауда орталығы), Сент-Чарльз (Чарльз округіндегі жоспарланған қалашық), Лексингтон Паркі (Сент-Мэри округі) және Принс-Фредерик (Кальверт округі) төңірегінде жүрді. Аймақтың көп бөлігінде қалалық кеңеюге қарамастан, орман мен егістік жерлердің араласуы сақталды. Бұл қалалық кеңею жергілікті тұрғындар мен экологиялық жақтастардың алаңдаушылығына қарамастан жүріп келеді. Оңтүстік Мэриленд тұрғындарының көп бөлігі АҚШ Қарулы Күштерінде немесе АҚШ Федералды Үкіметі мен оған байланысты салаларда жұмыс істейді. Басқа да шағын өнеркәсіптерге ядролық электр станциясы және сұйытылған табиғи газ терминалы (екеуі де Лусбиде), теңіз күштері қаруын сынақтан өткізу полигоны (Индиан-Хедте), электр станциялары (Акваско және Моргантаунда) және мұнай терминалы (Пайни-Пойнтта) жатады. Соломон аралы және Чесапик-Бич қалалары туристік курорттар болып табылады. Шаптико маңындағы Мэриленд халықаралық жарыс жолы мен Баддс-Крик жарыс жолы авто және мотокросс жарыстарын ұнататын көптеген жанкүйерлерді тартады.

Туризм

Оңтүстік Мэриленд ұлттық мұра аймағы 2022 жылы Ұлттық мұра аймақтары туралы заңда құрылды. Бұл ұлттық мұра аймағы төрт округтегі маңызды орындарды сақтауға және дамытуға көмектеседі. Оңтүстік Мэрилендтегі туристік тартымдарға Томас Стоун ұлттық тарихи орны, тарихи Сент-Мэри қаласы, Порт-Табак ауылы және тағы да басқалары кіреді. Аймақтағы мұражайлардың ішінде Калверт теңіз мұражайы мен Патуксент өзенінің әскери-әуе мұражайы бар. Бұл аймақты 1981 жылдан бері Стень Хойер өкілдік етіп келеді. Мэриленд штатының АҚШ Сенатына Крис ван Холлен (кіші) және Бен Кардин (үлкен) сенаторлары кіреді. Оңтүстік Мэрилендтен шыққан ең танымал тағам – ішекке салынған шұжық, оған капуста, қарақұмық, пияз, түрлі дәмдеуіштер мен қосымшалар ұсақтап туралып, араластырылып, содан кейін тұзды шұжықтың терең тіліміне салынады.