Кіріспе

Органикалық емес қосылыстардың элементтік құрамын зерттеуге арналған талдау әдісі. Классикалық сапалық органикалық емес талдау – органикалық емес қосылыстардың элементтік құрамын анықтауға бағытталған аналитикалық химияның бір әдісі. Ол негізінен сулы ерітіндідегі иондарды анықтауға қатысты, сондықтан стандартты әдістерді қолдану алдында материалдарды басқа формадан осы күйге келтіру қажет болуы мүмкін. Содан кейін ерітіндіге әртүрлі реагенттер қосылып, белгілі иондарға тән реакциялар тексеріледі, бұл түс өзгерісіне, тұнбаға және басқа да көзге көрінетін өзгерістерге алып келуі мүмкін. Сапалық органикалық емес талдау – әртүрлі реагенттерді пайдалану арқылы органикалық емес қосылыстардың элементтік құрамын анықтауға көмектесетін аналитикалық химияның бір саласы немесе әдісі.

Органикалық емес тұздардың сыртқы көрінісі

Тұздардың түсі 1 MnO, MnO2, FeO, CuO, Co3O4, Ni2O3; күміс+, мыс+, мыс2+, никель2+, темір2+, кобальт2+, қорғасын2+, сынап2+, висмут3+, сынап, висмут иодиді, висмут(қ), мыс(SCN)2, сурьма(қ), сынап2O(қ), мыс[C(=NH)S]2(қ) Қара 2 Гидратталған мыс2+ тұздары, Co[Hg(SCN)4](қ), Көк 3 HgO, HgI2, Pb3O4, Hg2CrO4(қ), Ag2CrO4(қ), Қызыл 4 Cr3+, Ni2+, гидратталған темір2+ тұздары, Hg2I2(қ), Cu(C7H6O2N)2(қ), CuHAsO3(қ), Жасыл 5 Гидратталған Mn2+ тұздары Ақшыл қызғылт 6 KO2, K2Cr2O7, Sb2S3, Ферроцианид, HgO, Sb2S3(қ), Sb2S5(қ) Қызғылт сары 7 Гидратталған Co2+ тұздары Қызғылт 8 Хроматтар, AgBr, As2S3, AgI, PbI2, CdS, PbCrO4(қ), Hg2CO3(қ), Ag3PO4(қ), Bi(C6H3O3)(қ), Cu(CN)2(қ), Ag3AsO3(қ), (NH3)3[As(Mo3O10)4](қ), [SbI6]3 (ерітінді), Сары 9 CdO, Fe2O3, PbO2, CuCrO4, Ag2O(қ), Ag3AsO4(қ), Коңыр 10 PbCl2(қ), Pb(OH)2(қ), PbSO4(қ), PbSO3(қ), Pb3(PO4)2(қ), Pb(CN)2(қ), Hg2Cl2(қ), Hg2HPO4(қ), Al(OH)3(қ), AgCl(қ), AgCN(қ), Ag2CO3(қ), Bi(OH)2NO3(қ), Bi(OH)3(қ), CuI(қ), Cd(OH)2(қ), Cd(CN)2(қ), MgNH4Also4(қ), SbO. Cl(қ), Sb2O3(қ), Ақ.

Катиондарды анықтау

Катиондар қасиеттеріне қарай әдетте алты топқа жіктеледі. Концентрацияланған күкірт қышқылымен әрекеттескенде оксалаттар түссіз CO2 және CO газдарын бөліп шығарады. Бұл газдар көгілдір жалынмен жанады және әк суын сүтті етеді. Оксалаттар сондай-ақ KMnO4-тің түсін кетіреді және CaCl2-мен ақ шөкін түзеді.

Аниондардың 3-талдау тобы

Аниондардың 3-ші тобы SO, PO және BO-дан тұрады. Олар концентрацияланған немесе сұйытылған H2SO4-пен реакцияға түспейді. Сульфаттар BaCl2-мен әрекеттескенде BaSO4-тың ақ тұнбасын береді, ол кез келген қышқыл немесе сілтіде ерімейді. Фосфаттар HNO3 және аммоний молибдаты қосылып, ерітінді қыздырылғанда сары түсті кристалдық тұнба береді. Бораттар концентрацияланған H2SO4 және этанолмен қыздырылғанда этил боратқа тән жасыл жалын шығарады.

Қазіргі заманғы техника

Сапалық бейорганикалық талдау қазір тек оқу-әдістемелік құрал ретінде ғана қолданылады. Атомдық сіңіру спектроскопиясы және ICP MS сияқты қазіргі заманғы техникалар өте аз мөлшердегі сынаманы пайдаланып, элементтердің болуын және олардың мөлшерін жылдам анықтауға мүмкіндік береді.

Натрий карбонаты сынағы

Натрий карбонаты сынағы (натрий карбонаты экстракты сынағымен шатастыруға болмайды) кейбір жалпы металл иондарын ажырату үшін қолданылады, олар тиісті карбонаттары түрінде тұнбаға түседі. Бұл сынақ мыс (Cu), темір (Fe) және кальций (Ca), мырыш (Zn) немесе қорғасын (Pb) иондарын ажыратуға мүмкіндік береді. Металл тұзына натрий карбонаты ерітіндісі қосылады. Көк түсті тұнба Cu2+ ионының бар екенін көрсетеді. Лас жасыл түсті тұнба Fe2+ ионының бар екенін көрсетеді. Сары-қоңыр түсті тұнба Fe3+ ионының бар екенін көрсетеді. Ақ түсті тұнба Ca2+, Zn2+ немесе Pb2+ иондарының бар екенін көрсетеді. Сонымен қатар түзілетін қосылыстар – сәйкесінше, негізгі мыс карбонаты, темір(II) карбонаты, темір(III) оксиді, кальций карбонаты, мырыш карбонаты және қорғасын(II) карбонаты. Бұл сынақ ионды тұнбаға түсіру үшін қолданылады, себебі көбінесе барлық карбонаттар ерімейді. Бұл сынақ аталған катиондарды ажыратуға көмектессе де, басқа иондардың болуы жағдайында нәтиже дұрыс болмайды, өйткені көптеген металл карбонаттары ерімейді және тұнбаға түседі. Сонымен қатар, кальций, мырыш және қорғасын иондары карбонатпен ақ тұнба береді, сондықтан оларды ажырату қиын. Натрий карбонатының орнына натрий гидроксидін де қолдануға болады, бұл жағдайда түсетін түстер шамамен бірдей болады, бірақ қорғасын мен мырыш гидроксидтері артық сілтіде еріп, кальцийден ажыратылуы мүмкін. Толық катиондық сапалық талдау үшін қолданылатын сынақтардың толық тізбегін қараңыз.