Кіріспе
Швейцариялық хабаршы Мишель Кристофер "Кристоф" Мейли (туған күні: 21 сәуір 1968 жыл) – швейцариялық-американдық хабаршы және бұрынғы қауіпсіздік маманы. 1997 жылы Мейли үшінші тараптарға Швейцарияның Union Bank of Switzerland (UBS) банкі Холокост кезеңіне қатысты активтердің құжаттамасын жойғанын заңсыз жариялады. Федералдық тұтқындау ордері, айыппұлдар және өлім туралы қорқытулар келесінен кейін, Мейли 1997 жылдың соңында саяси баспана құқығымен Швейцариядан АҚШ-қа қашып кетті және 2009 жылы туған еліне оралды. Оның ашылауы 1998 жылдың тамызында бірнеше швейцариялық банктер мен еврей құрбандары арасында 1,25 миллиард АҚШ долларын төлеуге итермелеген факторлардың бірі болды. Мейлиге келісім шарты бойынша 750 мың доллар төленді. Ол Швейцарияға барлық ақшасын жұмсап, швейцариялық басылымдардың әртүрлі пікірлеріне тап болды. 1997 жылдың басында Мейли Цюрихтегі Union Bank of Switzerland (UBS) банкінде түнгі күзетші болып жұмыс істеді. Ол UBS қызметкерлерінің мұрагерлері белгісіз болған қайтыс болған еврей клиенттерінің несиелік қалдықтары, сондай-ақ Германияның Рейхсбанкі кітаптары сияқты, жетім активтер туралы құжаттарды жойғанын анықтады. Олар Холокост кезінде жұмыс істеген компаниялардың акцияларын тізімдеді, олардың ішінде BASF, Degussa және Degesch болды. Олар нацистер тәркілеген Берлиндегі жылжымайтын мүліктердің тізімдерін, швейцариялық шоттарға салынған және UBS-ке тиесілі деп мәлімделген. Мұндай құжаттарды жою швейцариялық заңдарға қайшы келеді. Мейли сақтап қалған құжаттардың 1897 жылдан 1927 жылға дейінгі, яғни нацистік кезеңге дейінгі кезеңге жататыны хабарланды. 1997 жылдың 8 қаңтарында ол бірнеше банк файлдарын үйіне алып кетті. Телефон арқылы сөйлескеннен кейін, ол оларды жергілікті еврей ұйымына тапсырды, ол құжаттарды полицияға, содан кейін баспасөзге жеткізді, олар 1997 жылдың 14 қаңтарында құжаттарды жою туралы жариялады. Цюрих билігі Мейлиге қарсы швейцариялық банктік құпия заңдарын бұзды деген күдікпен сот тергеуін бастады, бұл Швейцарияда қылмыстық жауапкершілікке тартылатын қылмыс. Мейли мен оның отбасысы өлім туралы қорқыту алғаннан кейін АҚШ-қа қашып, жеке заңнама арқылы саяси баспана алды. Жаңалықтарда хабарланғандай, Мейли мен оның отбасы АҚШ-та саяси баспана алған жалғыз швейцариялық азаматтар болып саналады. 1998 жылдың 13 қаңтарында адвокат Эд Фаган еврей құрбандарының атынан UBS-ке қарсы 2,56 миллиард АҚШ доллары сомасында сотқа шағым түсірді. 1998 жылдың 13 тамызында швейцариялық банктер мен еврей талапкерлері арасында 1,25 миллиард АҚШ долларын құрайтын келісімге қол жеткізілді. Фаган сот айыппұлдары мен төлемдерді төлемегені, клиенттердің ақшасын ұрлағаны және Холокосттан аман қалғандардың эскроу қорларын ұрлағаны үшін Нью-Йорк пен Нью-Джерсиде адвокаттықтан шеттетілді. Кейін 1998 жылы Цюрих әділет органдары Мейлиге қарсы банктік құпия заңдарын бұзды деген айып бойынша жүргізілген тергеу тоқтатылды. 2003 жылдың қыркүйегінде ол Швейцариядағы отбасына барып қайтты. Швейцарияның Die Weltwoche газетінде Мейли Фаганды өзін "пайдаланғаны" және оны алдағаны үшін сынады. Ол өзіне тиесілі 1 миллион АҚШ долларын ешқашан алмағанын мәлімдеді. Алайда, швейцариялық Facts журналының (2005 жылғы 17 наурыздағы) баяндамасына сәйкес, Мейли 750 мың АҚШ долларын алды. Мейли Калифорнияға келгеннен кейін Чапман университетінде коммуникация ғылымдарын оқыды. 2004 жылдың мамырында колледжді бітіргеннен кейін, ол қауіпсіздік саласында жұмыс тапты. 2009 жылы әйелінен ажырасып, Мейли Швейцарияға оралды.
Michel Christopher "Christoph" Meili (born 21 April 1968) is a Swiss American whistleblower and former security professional. In 1997, Meili illegally disclosed to third parties that Swiss bank Union Bank of Switzerland (UBS) was destroying documentation of Holocaust era assets. After a federal arrest warrant, a set of fines, and death threats were issued to him, Meili fled Switzerland to the United States by right of asylum in late 1997, returning to his home country in 2009. His disclosure was one of the factors prompting a US$1.25 billion settlement between multiple Swiss banks and Jewish victims in August 1998. Meili was entitled to $750,000 of the settlement. He returned to Switzerland having spent all his settlement money and to mixed reception by Swiss papers. In early 1997, Meili was working as a night guard at the Union Bank of Switzerland (UBS) in Zürich. He discovered that officials at UBS were destroying documents about orphaned assets, believed to be credit balances of deceased Jewish clients whose heirs' whereabouts were unknown, as well as books from the German Reichsbank. They listed stock accounts for companies in business during The Holocaust, including BASF, Degussa, and Degesch. They listed real estate records for Berlin property that had been seized by the Nazis, placed in Swiss accounts, and then claimed to be owned by UBS. Destruction of such documents is against Swiss laws. The documents Meili saved reportedly predate the Nazi period, dating from 1897 to 1927. On 8 January 1997, he took some bank files home. After a telephone conversation, he handed them over to a local Jewish organization, which brought the documents to the police, and eventually to the press, which published the document destruction on 14 January 1997. The Zürich authorities opened a judicial investigation against Meili for suspected violations of the Swiss laws on banking secrecy, which is a prosecutable offense ex officio in Switzerland. After Meili and his family reported receiving death threats, they fled to the United States and were granted political asylum via private bill. According to news reports, Meili and his family are believed to be the only Swiss nationals ever to receive political asylum in the United States. On 13 January 1998, lawyer Ed Fagan filed suit against UBS on behalf of the Jewish victims, in the amount of US$2,560,000,000. On 13 August 1998, a settlement was reached between the Swiss banks and the Jewish plaintiffs totaling US$1.25 billion. Fagan was disbarred in New York and New Jersey for failing to pay court fines and fees, and for stealing client money and escrow trust funds from Holocaust survivors. Later in 1998 the investigations of the justice of Zürich against Meili for allegedly breaking the laws on bank secrecy were cancelled, In September 2003 he visited his family in Switzerland. In Die Weltwoche, a Swiss newspaper, Meili criticized Fagan for having purportedly "instrumentalized" him and letting him down. He claimed to have never received the US$1 million that he was due However, according to a report by the Swiss magazine Facts (17 March 2005), Meili did receive US$750,000. Meili studied communication sciences at Chapman University after his arrival in California. After earning his college degree in May 2004, he found employment in the security sector. In 2009, divorced from his wife, Meili returned to Switzerland.
Ашытқы берудің әсері
Өзінің "Кемшікті әділет" атты кітабында белсенді Стюарт Эйзенстат "Мейли ісінің" Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистер тонаған мүліктердің құрбандарына өтемақы төлеу процесіне қатысуға Швейцария банктерінің шешімінде маңызды рөл атқарғанын айтты. Ол бұл оқиғаның "Швейцария банктерін халықаралық жек көрініштің нысанына айналдырғанын, соғыс кезінде және одан кейін олардың күмәнді әрекеттерін құжаттарды жою арқылы жасыруға жасалған, өте кешірімсіз көрінетін әрекеттің ашылуымен байланыстырғанын" жазды. Эйзенстат бұл істің Швейцария банкирлер қауымдастығының (SBA) Холокост құрбандарына арналған гуманитарлық қор құру шешіміне ықпал еткенін, ал бұл қорды Credit Suisse төрағасы Райнер Гут SBA-ға ұсынғанын көрсетеді. Бұл оқиға 1997 жылы Лондонда өткен нацистік алтын туралы конференцияға әсер еткен бірқатар оқиғалардың бірі болды.