Геиррод – норвеж мифологиясындағы алып. Тордың қызы Гьяльп пен Грейптің әкесі. Аты «найзаны қызылдандырушы» деп аударылады. Ай Геиррод оның құрметіне аталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік мифологиялық кейіпкер
йотунн
Norse mythical character
the jötunn
Гейррөдр (сонымен қатар Гейррод) – норвегия мифологиясындағы йотунн. Ол нұр құдайы Тордың қолынан қаза тапқан гиггрлар Гьялп пен Грейптің әкесі. Гейррөдр Елиф Годрунарсонның (10 ғасырдың соңы) жазған «Þórsdrápa» скальдикалық поэмасында еске алынады, ол Снорри Стурлусонның мифті баяндаған «Skáldskaparmál» (13 ғасырдың басы) және Саксо Граматик (13 ғасырдың басы) еңбегі «Gesta Danorum»-да келтірілген. Сатурнның Геиррод деген серігі оның құрметіне аталған.
Geirröðr (also Geirröd) is a jötunn in Norse mythology. He is the father of the gýgjar Gjálp and Greip, who are killed by the thunder god Thor. Geirröðr is mentioned in the skaldic poem Þórsdrápa, written by Eilíf Godrúnarson (late 10th c. AD), itself cited in Skáldskaparmál (early 13th c.) where it is preceded by Snorri Sturluson's account of the myth, and in Gesta Danorum by Saxo Grammaticus (early 13th c.). Saturn's moon Geirrod is named after him.
Атауы
Ежелгі скандинавиялық Geirröðr есімі "найзаны қызылға бояушы" деп аударылған. Ол көне норвегтік еркек есім geirr ("найза") сөзінен шыққан, ал оның түбі протогерман *gaizaz ("найза, ұшы") сөзіне жетеді. Эдда поэмасының бірі – Гримнисмельде басқа бір тұлға да Geirröðr есімін жеке алып жүреді.
The Old Norse name Geirröðr has been translated as 'spear reddener'. It stems from the Old Norse masculine noun geirr ('spear'), ultimately from the Proto Germanic *gaizaz ('spear, tip'). An unrelated figure also bears the name Geirröðr in the eddic poem Grímnismál.
Эдда прозасы
Skáldskaparmál (Поэзия тілі; 13 ғасырдың басында) шығармасында Локи Фриггтың бүркіт қанатына кіріп, алып Геиррөдрдің мекені Геиррөдаргардқа ұшып бара жатқанда, Геиррөдр оны тұтқынға алып, үш ай бойы сандыққа қамап қояды. Өмірін сақтау үшін Локи Торды Геиррөдрдің үйіне оның күш белбеуі мен балғасынсыз әкелуге келіседі. Геиррөдаргардқа жолда Тор мен Локи (немесе Тьяльфи, Thórsdrápa бойынша) алып Гридрдің үйіне тоқтайды. Ол Торды Геиррөдрдің жоспары туралы ескертеді және оған күш белбеуін, темір қолғапты және Гридарвөл (Гридтың таяғы) деп аталатын таяқты сыйлайды. Геиррөдаргардқа келген соң Торды Геиррөдр ойынға шақырады. Алып оған қызыл ысталған темірді лақтырады, бірақ Тор оны темір қолғаппен ұстап алады. Геиррөдр бағананың артына жасырынуға тырысқанда, Тор темірді бағана арқылы лақтырып, оны өлтіреді.
In Skáldskaparmál (The Language of Poetry; early 13th c.), Loki is flying in Frigg’s hawk coat to Geirrödargardar, the abode of the giant Geirröðr, when he is captured by the latter and locked in a chest for three months. To redeem his life, Loki agrees to bring Thor to Geirröðr's place without his power belt and hammer. On their way to Geirrödargardar, Thor and Loki (or Thjálfi in Thórsdrápa) stop at the home of the giantess Gríðr. She warns Thor about Geirröðr's plan and equips him with a belt of strength, an iron glove, and a staff named Grídarvöl (Gríd’s staff). Arriving at Geirrödargardar, Thor is eventually challenged to a game by Geirröðr. The giant throws a piece of red hot iron at him, but Thor is able to catch it with the iron glove. As Geirröðr tries to hide behind a pillar, Thor throws the piece of iron through the column and kills him.
Викингтер дәуірі
Бұл оқиға Тьорсдрапада (б.з. 10 ғасырының соңында) еске алынады, және кейіннен Скалдскапармалда келтірілген.
The story is mentioned in Þórsdrápa (late 10th c. AD), cited in the later Skáldskaparmál.
Басқа мәтіндер
Gesta Danorum (XIII ғасырдың басында) кітабында Торкилл мен оның серіктері өлген Герут (Гиррёт) залына барған кезде қарт адамның тесілген денесін және арқасы сынған үш өлі әйелді көреді. Торкилл оларға Тордың Геруттың денесінен ыстық металл өткізіп, оның қыздарын найзағаймен өлтіргенін айтады. "Торштейннің батырлық істері" деген аңтарғанда, Тордың ерліктері қайта жазылып, Торштейн есімді батырға берілді. Ол алып патша Гейррродтың сарайында өткен жарысқа қатысып, жарысқа қатысушылардың арасына қызыл қызған мөрдің басы лақтырылды.
In Gesta Danorum (early 13th c.), Thorkillus and his companions notice the pierced body of an old man and three dead women with their backs broken as they visit the vile hall of the dead Geruthus (Geirrøth). Thorkillus tells them that Thor had driven a hot ingot through Geruthus and killed his daughters with thunderbolts. In Thorsteins þáttr baejarmagns, Thor's deeds have been reworked and transferred to a hero named Thorstein, involved in a sporting event at the hall of the giant king Geirröd where a heavy red hot seal’s head is thrown between the contestants.
Теориялар
Ғалым Джон Линдоудың пікірінше, Гейррод туралы миф "Тор туралы әңгімелерге тән бірнеше белгіні көрсетеді – өзге әлемге қауіпті саяхат, әйел алыптардың ерекше жаулық қатысы және ер алыпты өлтіру. Сонымен қатар, ол кейде Тордың артында жасырынып тұрғандай көрінетін ұсталық шеберлігі туралы түсініктерді ұсынады".
According to scholar John Lindow, the myth of Geirröðr "shows several characteristics of Thor stories—the dangerous journey to the otherworld, the special enmity of female giantesses, and the killing of a male giant—and it also introduces notions of smithing that sometimes seem to lurk behind Thor."