Кіріспе
Америкалық, құрылмай қалған киностудия
The Biograph Company, сондай-ақ American Mutoscope and Biograph Company деп белгілі, 1895 жылы құрылған және 1916 жылға дейін жұмыс істеген кинокомпания. Бұл компания АҚШ-та кино өндірісі мен көрсетуге толыққанды арналған алғашқы компания болды және екі онжылдық бойы 3000-нан астам қысқаметражды фильмдер мен 12 толықметражды фильм шығарған ең өнімді компаниялардың біріне айналды. Неміс киносының өркендеген кезінде Biograph АҚШ-тағы ең танымал киностудиясы болды және әлемдегі ең беделді және ықпалды студиялардың бірі саналды, оған тек Германияның UFA, Швецияның Svensk Filmindustri және Францияның Pathé компаниялары ғана бәсекелесе алды. Компанияда көрнекті режиссер Д.У. Гриффит, сондай-ақ Мэри Пикфорд, Лилиан Гиш және Лайонел Бэрримор сияқты актерлер жұмыс істеді.
Негізін қалау
Компанияны Томас Эдисонның зертханасындағы өнертапқыш Уильям Кеннеди Диксон құрды. Ол киноға жылжымалы бейнелерді түсіру технологиясын дамытуға көмектесті. Диксон 1895 жылғы сәуір айында Эдисонды тастап, өнертапқыштар Герман Каслер, Генри Марвин және кәсіпкер Элиас Купманмен бірігіп, 1895 жылғы 30 желтоқсанда Нью-Джерсиде «Америкалық Мутоскоп компаниясын» тіркеді. Фирма «Мутоскопты» өндіріп, Эдисонның «Кинетоскопына» балама ретінде жеке «көруге» арналған флип-карта фильмдерін жасады, бұл компанияны никелодеон нарығында Эдисонның басты бәсекелесіне айналдырды. 1896 жылдың жазында «Биограф» проекторы шықты, ол Эдисонның «Витаскопына» қарағанда жоғары сапалы бейне ұсынды. Компания көп ұзамай бүкіл әлемде өндірістік және дистрибьюторлық еншілес компанияларымен, соның ішінде британдық «Мутоскоп Ко.» компаниясымен жетекшілікке ие болды. 1899 жылы компания атауын «Америкалық Мутоскоп және Биограф компаниясы» деп өзгертті, ал 1908 жылы – жай ғана «Биограф компаниясы» деп өзгертті. Эдисонның кинопатенттерін бұзудан сақтану үшін 1895 жылдан 1902 жылға дейінгі «Биограф» камералары үлкен форматты пленканы пайдаланды, оның ені , ал бейне ауданы , бұл Эдисонның 35 мм форматынан төрт есе үлкен. Камера пленканы жылжыту үшін Эдисонның тісті дөңгелекті жүйесінің орнына үйкеліс күшімен жұмыс істеді және кадрдың екі жағына да тісті тесіктер салды, пленка секундына 30 кадрмен ашылатын. 1902 жылғы наурызда патенттік дауды жеңіп алғаннан кейін «Биограф» және басқа өндірушілер мен дистрибьюторлар Эдисон лицензиясынсыз арзан 35 мм форматты пайдалануға мүмкіндік алды, бірақ «Биограф» 1903 жылдың күзіне дейін 68 мм өндірісін толығымен тоқтатқан жоқ. «Биограф» 1905 жылға дейін көрсетушілерге екі форматтағы баспаларды ұсынды, содан кейін үлкен форматты тоқтатты. Қазіргі заманғы өнер мұражайының қызметкері Эшли Суиннертон 1902 жылғы «Биограф» компаниясының «Ұшқыш пойыз» атты қысқаметражды фильмі туралы айта келіп, 68 мм формат «зерттеушілер үшін ерекше қызығушылық тудырады, себебі үлкен бейне ауданы керемет ашықтық пен сапа береді» деді. 1903 жылға дейінгі «Биограф» фильмдері көбінесе «фактылар» – нақты адамдар, орындар және оқиғалар туралы деректі фильмдер болды, әр фильм әдетте екі минуттан кем болды, мысалы, 1896 жылғы 12 қазанда Нью-Йоркте көрсетілген «Эмпайр Стейт Экспресс» фильмі. Сирек түсірілген комедиялық фильмдер әдетте бір сахнада түсіріліп, монтаждалмайтын. Эдисонның, британдық және еуропалық өндірушілердің бәсекесінің ықпалымен 1903 жылдан бастап «Биограф» өндірісінде оқиғалар басымдыққа ие болды. Оқиғалар күрделенген сайын фильмдер ұзарады, әңгімені айту үшін бірнеше сахналар қолданылды, бірақ әдетте жеке сахна монтаждалмай, бір кадрда көрсетілді. «Биографтың» «фактылар» өндірісі 1908 жылы оқиғалық фильмдердің пайдасына тоқтатылды.
Студия
Компанияның алғашқы студиясы Манхэттендегі 13-ші көшедегі 841 Бродвейдің төбесінде орналасқан, ол кезде Хакетт Кархарт ғимараты деп, ал қазір Рузвельт ғимараты деп аталады. Бұл құрылым Томас Эдисонның Нью-Джерси штатының Вест-Оранж қаласындағы "Қара Мария" студиясына ұқсас болды. Студияның өзі дөңгелек рельстерге орнатылған, бұл ең жақсы күн сәулесін алуға мүмкіндік берді (1988 жылға дейін осы механизмнің негіздері сақталған). Компания 1906 жылы Юнион-сквердің жанындағы 14-ші көшедегі, 1960 жылдары бұзылған, қайта жабдықталған тас үйге көшті. Бұл Biograph-тың алғашқы жабық студиясы және әлемдегі жасанды жарыққа толығымен сенетін алғашқы киностудиясы болды. 1913 жылы Biograph көркем фильмдерді өндіруге кіріскенде, Бронкстағы 175-ші көшедегі жаңа, заманауи студияға тағы көшті. Онде түсірілген алғашқы жобалардың бірі – "Шоколадты динамит" болды, ол 1913 жылдың тамыз айында түсірілді және толық метражды фильм емес, қысқа комедиялық фильм еді. Авторлық құқықты бұзу арқылы фильмдерді жасыра көшірушілердің ("дупинг") бизнесі де болды, олар заңсыз түрде авторлық құқыққа ие фильмді көшіріп, содан кейін компанияның атын және авторлық құқық туралы ескертуі бар титулдық экранды алып тастап, кинотеатрларға сататын. Көрермендерге американдық Biograph фильмін көріп отырғанын (ол заңсыз көшірілгеніне қарамастан) түсіндіру үшін AB логотипі фильмнің кездейсоқ бөліктеріне айқын түрде орналастырылатын.
Д. В. Гриффиттің өрлеуі
Режиссер Д. У. Гриффит 1908 жылы Biograph компаниясына жазушы және актер ретінде қосылды, бірақ бірнеше айдың ішінде оның бас режиссеріне айналды. 1908 жылы компанияның бас режиссері Уоллес МакКатчон ауырып қалды, ал оның ұлы Уоллес МакКатчон-кіші оның орнына келді, бірақ компания үшін сәтті фильм түсіре алмады. Осы сәтсіз өндірістердің нәтижесінде студия басшысы Генри Марвин Гриффитке бас режиссер лауазымын берді, оның алғашқы фильмі «Доллидің оқиғалары» болды. 1910 жылдың қаңтарында Гриффит және Ли Догерти, сондай-ақ Biograph актерлік труппасы Лос-Анджелеске сапар шекті. Сапардың мақсаты – «Рамонаны» шынайы жерлерде түсіру болғанмен, Батыс жағалауының тұрақты студия құруға қолайлылығын анықтау да маңызды болды. Топ Вашингтон көшесі мен Гранд-авеню қиылысында шағын база құрды. Содан кейін Гриффит және оның актерлері солтүстікке қарай, олар естіген, достық қабылдайтын және әдемі гүлдік пейзажға ие шағын ауылға баруды шешті. Олар сол жерге сапарлап, Голливуд деп аталатын осы шағын жерге ғашық болды. Содан кейін Biograph Голливудта «Ескі Калифорнияда» атты алғашқы фильмді түсірді, ол Мексиканың иелігінде болған Калифорнияның алғашқы күндері туралы латиноамерикандық мелодрама болды. Гриффит және Biograph труппасы әртүрлі жерлерде тағы да қысқа фильмдер түсіріп, кейін Нью-Йоркке оралды. Шығыс жағалауындағы киноқоғам Голливуд туралы естігеннен кейін басқа компаниялар да сол жерге көшіп келе бастады. Biograph-тың осы шағын фильмі Голливудты әлемнің болашақ кино астанасы ретінде таныстырды. 1911 жылы Лос-Анджелес қаласының орталығындағы Пико және Джорджия көшелерінде студия ашты (қазір Лос-Анджелес конвенциялық орталығы орналасқан жерде) және 1916 жылға дейін жыл сайын жұмыс істеу үшін кинотопты жіберді. Гриффит 1913 жылдың қазан айында «Бетхулияның Джудитін» аяқтағаннан кейін Biograph компаниясынан кетіп қалды, өйткені компания үлкен бюджеттерге, көркем фильмдер өндірісіне қарсы тұрды немесе оған және актерлік құрамға экранда көрсетуге келіспеді. Оныңмен бірге Biograph актерлерінің көпшілігі, оператор Билли Битцер және оның өндірістік тобы да кетті. Гриффитке жасалған соңғы немқұрайлылық ретінде Biograph компания Гриффитпен пайда бөлісу туралы келісімнен қашу үшін «Бетхулияның Джудитін» фильмінің шығарылуын 1914 жылдың наурызына дейін кейінге шегерді.
Құлдырау
1908 жылдың желтоқсанында «Биограф» компаниясы Эдисонмен бірігіп «Motion Picture Patents Company» компаниясын құрды, мақсаты – индустрияны бақылауға алып, кішігірім өндірушілерді ығыстыру еді. «Эдисон Трасты» деп аталған бұл бірлестікке Эдисон, «Биограф», «Эссанай» студиясы, «Калем» компаниясы, Джордж Клейн өндірісі, «Любин» студиясы, Жорж Мелиес, «Пате», «Селиг» студиясы және «Витаграф» студиясы кірді. «General Film Co» арқылы таратуды бақылады. «Motion Picture Patents Co.» және «General Film Co.» 1915 жылдың қазан айында антимонополиялық заңнаманы бұзғандығы үшін айыпталды және таратылды. «Трасттың» қорғауында «Биограф» толық метражды фильмдерді өндіруге баяу кірісті. 1913 жылы «Klaw & Erlanger» театрлық фирмасымен соңғысының пьесаларын киноға түсіру туралы келісім жасады. Оның алғашқы толық метражды фильмі «Classmates» 1914 жылдың ақпанында, ал 1912-13 жылдары 69 басқа американдық фильмдер шыққаннан кейін көрсетілді. «Биограф» компаниясы «Klaw & Erlanger» фильмдерінде стандартты проекторлармен үйлеспейтін ерекше перфорация үлгісін қолданғандықтан тарату қиындыққа тап болды, бұл көрсетушілерді фильмдерді көрсету үшін «Биографтан» арнайы жабдықты жалға алуға мәжбүр етті. Студияның ең жақсы актерлері Гриффитке кеткеннен кейін «Биограф» тәуелсіз компаниялар сияқты танымал актерлер жүйесін құра алмады. «Траст» құлағаннан кейін «Биограф» заманнан қалып қойды. «Biograph Co.» 1915 жылы соңғы жаңа толық метражды фильмдерін, ал 1916 жылы соңғы жаңа қысқа метражды фильмдерін шығарды. «Биограф» үнсіз кино дәуірінің қалған бөлігін ескі фильмдерін қайта шығарумен және Бронкстегі студиясын басқа өндірушілерге жалға берумен өткізді. Компания қаржылық қиындыққа тап болғанда, Бронкстағы «Biograph Studio» объектілері мен кинолабораториясын «Biograph Company» кредиторларының бірі – «Empire Trust Company» сатып алды, бірақ студия мен лабораторияны басқару үшін «Biograph» компаниясының бұрынғы бірқатар қызметкерлері сақталды. Герберт Йейтс 1928 жылы «Biograph Studios» объектілерін және кинолабораториясын сатып алды. «Biograph Studios» объектілері мен кинолабораториясы 1928 жылы оның «Consolidated Film Industries» компаниясының еншілес кәсіпорны болды. Студия мен лаборатория 1980 жылы өртеніп кетті. 1939 жылы қазіргі заманғы өнер мұражайындағы кино бөлімінің негізін қалаушы Айрис Барри «Actinograph Corp.» компаниясынан 900 канистра фильм сатып алды. Бұл компания Бронкстағы «Biograph» студиясы мен лабораториясын жабылып, барлық фильмдерді жоюды жоспарлап жатқан еді. Көптеген фильмдердің арасында 1913 жылғы «Lime Kiln Field Day» аяқталмаған фильмі табылды, онда толығымен афроамерикандық актерлер ойнаған. Бұл фильм 2014 жылдың қараша айында MOMA-да көрсетілді. 1954 жылдан 1957 жылға дейін «Sterling Television Company» компаниясы «Movie Museum» деп аталатын 100 сағаттық телешоулар жиынтығын таратты, онда қазіргі заманғы өнер мұражайы мен Джордж Истман үйінің қорларынан алынған «Биограф», «Эдисон» және басқа да ерте фильмдер көрсетілді.