Кіріспе

Шектелген соғыс – бұл қақтығысқа қатысушы тараптар қолда бар барлық ресурстарды – адам, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, әскери, табиғи, технологиялық және өзге де ресурстарды толығымен пайдаланбаған соғыс түрі. Мұндай шектеу ресурстарды басқа мақсаттарға сақтау немесе қатысушылар үшін аумақтың барлық ресурстарын пайдалану, тек бір бөлігін ғана қолдануға қарағанда қиын болуы себепті туындауы мүмкін. Шектелген соғыс – тотальді соғыс тұжырымдамасына қарама-қарсы ұғым.

Америкалық үндістер

Көптеген американдық үндістер шектеулі соғыс немесе осыған ұқсас мінез-құлықпен айналысты. Еуропалықтармен байланыс орнатқан кездегі шығыс топтары барлық жауларын өлтірмей, көптегенін тұтқындап, өздерінің халық санын толықтыру үшін қабылдауға (асырап алуға) жинаған. Бұл аза тұту соғыстарымен байланысты. Ацтектер бағынышты елдерді символдық түрде жеңілген күйде ұстау және құрбандыққа шалу үшін "гүл соғыстарын" жүргізіп, құрбандықтарды тұтқынға алған, оларды символдық түрде асыраған. Бұл соғыстарда жауынгер емес адамдар мен мүлікке физикалық зиян келтіру қаупі болмады.

Қырым соғысы

Қырым соғысы үшін британ премьер-министрі Лорд Палмерстон Ресейге қарсы шектеулі соғыс жүргізуге шешім қабылдады, себебі толыққанды соғыс салғанда қарулы күштерді кең ауқымды реформалау қажет болар еді.

Корей соғысы

Корея соғысының басында АҚШ президенті Гарри С. Трумэн мен генерал Дуглас Макартур арасында қатысты келіспеушілік туды. Трумэн Солтүстік Кореяны 38-ші параллельдің солтүстігінде ұстап тұру қажет деп есептеді. Ал Макартур Солтүстік Кореяны жою және кері тарту (қайтару) үшін талап етті. Келіспеушілік Макартурдың қызметі мен мансабының аяқталуына әкелді, оның Труменнің шектеулі соғыс саясатын күйзеліске толы әрекеттері осыған себеп болды. Трумэн бұл саясатты былай түсіндірді:

"Кремль [Совет Одағы] бізді және басқа елдерді ажыратуға тырысып келеді, бұл әрекеті ұзақ уақыттан бері жалғасуда. Олар бізді оқшаулағысы келеді, бізге сенімсіздік сезімін тудырғысы келеді, одақтастарымыздың бізден қорқуын және жек көруін қалайды. Біздің одақтастарымыз біздің ұстанымымызбен келіседі. Олар Қашық Шығыстағы қақтығысты кеңейтуге бірінші болып бастама көтеруімізді дұрыс көрмейді. Егер Америка Құрама Штаттары қақтығысты кеңейтсе, онда біз өз күшімізбен күресуге мәжбүр болармыз. Егер біз Азияда өз күшімізбен күрессек, онда агрессияға қарсы еркін елдердің бірлігін бұзуымыз мүмкін. Біздің еуропалық одақтастарымыз Ресейге бізден жақын орналасқан және олар үлкен қауіпке тап болып отыр. Өзімізбен жалғыз күресу әлемді Екінші дүниежүзілік соғыстың апатына әкелді. Совет қауіпіне қарсы одақтастарымыздан бас тартуға мен дайын емеспін. Бізді қорқытып тұрған қауіптерден қорғанудың жалғыз жолы – бірлескен қауіпсіздікті сақтау."

Вьетнам соғысы

Шектелген соғыс ұғымы Вьетнам соғысында АҚШ президенттері Джон Кеннеди мен Линдон Джонсон коммунизмнің таралуын тоқтату стратегиясының бір бөлігі ретінде, Кеңес Одағымен кеңірек қақтығысқа жол бермей қолданылды. 1963 жылы Кеннедидің Вьетнамдағы әрекеттерін күшейтуімен келіспегендіктен Мемлекеттік департаменттен кеткен Ричард Барнет 1968 жылы өзінің алаңдауын былай сипаттады: "Президент кең ауқымды әскери араласуды қасады саясат ретінде қабылдамады, бірақ оны сөзсіз орындауға мүмкіндік беретін бюрократиялық күштің инерциясын тудырды".

Ауыртпалық соғыс

1967 жылдан 1970 жылға дейін Израиль мен Египет арасында жүрген Тозу соғысы көбінесе артиллериялық оқ жаудырудан, әуе шайқастарынан және ұсақ масштабты шабуылдардан құралды.

Фолкленд соғысы

Көптеген жағдайларда "уақыт, орын, мақсаттары және қолданылған құралдарымен шектеулі соғыстың оқулық мысалы" ретінде қарастырылатын Фолкленд соғысы 10 аптаға созылды және екі тараптан да 1000-нан астам адамның қаза болуымен аяқталды.

НАТО-ның Югославияны бомбалауы

НАТО-ның Косово соғысының бір бөлігі болған Югославияны бомбалау НАТО үшін шектеулі соғыс болды, олар негізінен Югославияның әскери инфрақұрылымын жоғарыдан жою мақсатында кең ауқымды әуе шабуылын жүргізді.

Екінші қытай-индия соғысы

Екінші Қытай-Үндістан соғысы 1967 жылы Қытай мен Үндістан арасында Нақты бақылау шебінің Сикким секторында болды. Ол 1967 жылғы Нату-Ла және Чо-Ла шайқастары ретінде де белгілі.