Кіріспе

Американдық математик (1921–2008)

Дэвид Гейл (13 желтоқсан 1921 – 7 наурыз 2008) – американдық математик және экономист. Ол Калифорния университетінің (Беркли) профессоры, математика, экономика және өнеркәсіптік инженерия және операциялар зерттеу факультеттерімен байланысты болды. Математикалық экономика, ойын теориясы және дөңгелек талдау салаларына үлес қосты. Гейл Свартмор колледжінде «бакалавр» дәрежесін, 1947 жылы Мичиган университетінде магистр дәрежесін алды, ал 1949 жылы Принстон университетінде математика ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. 1950-1965 жылдары Браун университетінде оқытумен айналысты, содан кейін Калифорния университетінің (Беркли) профессорлық құрамына қосылды. Гейл Калифорниядағы Беркли және Франциядағы Париж қалаларында феминист әдебиеттанушысы және ақын Сандра Гилбертпен бірге тұрды. Оның үш қызы және екі немересі бар.

Үлес қосу

Гейлдің математикалық экономикаға қосқан үлесіне бәсекелестік тепе-теңдіктің бар екендігін ерте дәлелдеуі, сондай-ақ оптималды экономикалық өсу теориясындағы n өлшемді Рамзи проблемасын шешуі кіреді. Гейл мен Ф.М. Стюарт кемелді ақпаратпен шексіз ойындарды зерттеуді бастады. Бұл жұмыс математикалық логикаға маңызды үлес қосты. Гейл Bridg It (сонымен қатар "Game of Gale" деп те аталады) және Chomp ойындарын ойлап тапты. Гейл сызықтық бағдарламалау және сызықтық теңсіздіктер теориясын дамытуда маңызды рөл атқарды. Оның 1960 жылы жарық көрген «Линейлік экономикалық модельдер теориясы» атты классикалық кітабы осы саладағы стандартты анықтама болып табылады. Гейл трансформациясы – проективті кеңістіктегі нүктелер жиынтығының инволюциясы. Бұл түсінік оптимизация, кодтау теориясы және алгебралық геометрияда маңызды. Гейлдің 1962 жылы Ллойд Шаплимен бірлескен «Тұрақты неке проблемасы» туралы мақаласы көптеген үйлесімді нарықтарда кең ауқымды салдарлары бар мәселенің алғашқы ресми тұжырымын және дәлелін ұсынады. Нәтижесінде пайда болған Гейл-Шапли алгоритмі қазіргі уақытта Нью-Йорк және Бостон қалаларының мемлекеттік мектептерінде оқушыларды мектептерге бөлу үшін қолданылуда. 2012 жылы Шапли осы жұмысы үшін экономика саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Гейл 1991 жылдан 1997 жылға дейін «The Mathematical Intelligencer» журналында «Математикалық ойын-сауық» рубрикасын жазды. «Автоматты құмырсқаны іздеу» кітабында осы рубрикалар жинақталған. 2004 жылы Гейл MathSite веб-сайтын жасады, ол маңызды математикалық идеяларды көрсету үшін интерактивті көрмелерді пайдаланады. MathSite 2007 жылы математика саласындағы ғылымды тарату жөніндегі Pirelli International Award сыйлығын жеңіп алды.

Таңдалған жарияланымдар

Кемелсіз ақпаратпен шексіз ойындар (Ф. М. Стюартпен). Математика анналы 28 (1953), 245–266 бб. Сұраныс және ұсыныс заңы. Mathematica Scandinavica 3 (1955), 33–44 бб. Дөңес көпжақтың көршілес төбелері, «Сызықтық теңсіздіктер және байланысты жүйелер» (H. W. Kuhn және A. W. Tucker, ред.), Математикалық зерттеулер анналы 38, 255–263, Принстон университеті баспасы, 1956 ж. Сызықтық экономикалық модельдер теориясы. McGraw Hill, Нью-Йорк, 1960 ж. Колледжге қабылдау және неке тұрақтылығы (Л. С. Шаплимен бірге). American Mathematical Monthly 69 (1962), 9–15 бб. Бәсекелестік тепе-теңдігінің жаһандық тұрақсыздығы туралы ескерту. Naval Research Logistics Quarterly 10 (1963), 81–87 бб. Якоб матрицасы және бейнелеулердің жаһандық бірмәнділігі (Х. Никаидомен бірге). Mathematische Annalen 2 (1965), 81–93 бб. Көп салалы экономикада оңтайлы даму туралы. The Review of Economic Studies 34 (1967), 1–18 бб. Динамикалық экономикалық модельдердің таза айырбастау тепе-теңдігі. Journal of Economic Theory 6 (1973), 12–26 бб. Ғайып ниім түріндегі ойын. American Mathematical Monthly 81 (1974), 876–879 бб. Хекс ойыны және Браувердің тұрақты нүкте теоремасы. American Mathematical Monthly 86 (1979), 818–827 бб. Екі жақты сәйкестендіру нарықтарының стратегиялық құрылымы (Г. Деманжбен бірге). Econometrica 53, № 4 (1985), 873–888 бб. Автоматты құмырсқаны қадағалау. Басқа математикалық зерттеулер. The Mathematical Intelligencer басылымынан алынған математикалық ойын-сауықтар жинағы. Springer Verlag, Нью-Йорк, 1998 ж., xii + 241 б.