Кіріспе

"La Carmagnole" – француз революциясы кезінде пайда болған және танымал болған француз әнінің атауы. Бұл әнмен бірге сол аттас, құлшыныспен биленіп орындалатын би де болған, ол Пьемонттан Францияға әкелінген болуы мүмкін. Атауы жұмысшы сыныбының белсенді мүшелері киетін, Пьемонт шаруаларының киімінен алынған қысқа жакетке сілтеме жасайды, бұл киім Карманьола қаласының атымен аталған. Ән Франция королевасы Мари Антуанеттаға (Мадам Вето), король Людовик XVI-ға (Монсье Вето) және жалпы француз монархистеріне қарсы жеңістерді сарказммен жырлайды.

Тарих

Әннің тарихы мен орындалған жерлері туралы әртүрлі әңгімелер бар. Көбінесе бұл революционерлерді біріктіретін шақыру немесе көңіл көтеру болған. Француз революциясына қарсыларға құлық көрсету үшін де қолданылған. Көрсетілген жаза – революцияға қарсыларға «Кармагнола әнін айтып, билеуді» міндеттеу еді, бұл маркиздерге, ханымдарға, ханзадаларға, монахтарға, епископтарға, архиепископтарға, кардиналдарға және осындай басқаларға жасалған. «Ла Карманьоль» жауынгерлік шақыру ретінде де белгілі. 1792 жылғы 6 қарашадағы Джемаппес шайқасы туралы жазылғанда, «армиядағы сан-кулоттар «La Marseillaise» және «La Carmagnole» әндерін айтып, жауға шабуыл жасады». Бұл республиканың үлкен жеңісі болды, нәтижесінде бүкіл Бельгия революциялық әскерлердің бақылауына көшті. Шынайы шайқаста орындалмаса, «Кармагнола» әні саяси немесе әскери жеңістерден кейін жиі орындалған. Мұндай оқиғалардың бірі 1792 жылғы 9-10 тамыздағы Тюильри сарайына шабуылдан кейін болды. Париждің радикалды халқы патшаны жақын жердегі Ұлттық Ассамблеяға қашуға мәжбүрлеп, өзінің билігін көрсетті. Патша сарайына шабуыл жасап, патшаның жеке швейцариялық гвардиясын өлтіргеннен кейін, Париж жұрты «қанға мас болып, билеп, жеңісті тойлау үшін «Кармагнола» әнін шырқады». Ән сонымен қатар фестивальдер немесе бостандық ағаштарын отырғызу сияқты халықтық шаралармен де байланысты болды. Мұндай символдық іс-шараларда көпшілік ән айту кең таралған, және Революция барысында «шамамен 60 000 бостандық ағашы отырғызылды», бұл адамдарға ән айтуға көптеген мүмкіндіктер берді.

Маңыздылық

Ән – революция кезінде Францияда өте маңызды өрнек құралы болды. Осы кезеңде жазылған «Марсельеза» Францияның Ұлттық әнұранына айналды. «Француздар ән айтуға деген құштарлығымен мақтанатын және оны өздерінің жетістіктерінің бір көзі деп есептеген» деп жазылған. Францияда батырлық көтеріңкілікпен байланысты болды. «Chansonnier de la République» алғы сөзінде Француз Республикасы әлемге қоятын сұрақтар бар: «Францияны біртүтас деп айыптайтын қатыгез реакционерлер «Карманноль» әнін ежелгі батырлармен теңестіріп орындағанда не дейді? Республикалықтардың шайқас алаңдарындағы қанды шайқастардың алдында да, артында да орындалатын патриоттық әндерді естігенде не дейді?» «Ла Карманьоль» және революциялық ән жалпы, жаңа француз республикасының маңызды бөлігі және француз болудың бір бөлігі ретінде қарастырылды. «Ла Карманьоль» әсіресе танымал болды, себебі «А! ça ira» («Жарайды», «Барлығы жақсы болады») әні сияқты, оның сөздері қарапайым болғандықтан, сауатсыз адамдар да оңай үйреніп, түсіне алатын және осылайша ән айтуға қатыса алатын.

Әдебиеттік сілтемелер

Карманноль Чарльз Диккенстің «Екі қаланың ертегісі» романында, Баронесса Орчидің «Қызыл пернель» романында және Гертруд фон ЛеФорттың «Сейкедегі ән» кітабында маңызды рөл атқарады. «Ла Карманьоль» сондай-ақ Умберто Джорданоның «Андреа Ченье» операсының III актісінде хормен орындалады, ал Юджин О’Ниллдің «Айсмен келеді» пьесасының соңғы диалогында еске алынады. Карл Шурц 1851 жылғы 2 желтоқсанда Наполеон III-нің төңкерісінен кейін Англиядағы жер аударылысы туралы баяндамасында былай дейді: «Біздің француз достарымыз Луи Наполеонға айқай-шумен, ыммен сөйлеп, оны қорлап, оның көмекшілерін қарғады, Карманноль биін билеп, «Ça Ira» әнін шырқады». Виктор Гюго «Кәсіретшілер» романында оны «Марсельезамен» салыстырып, былай деп жазады: «Париждікке тек «Карманноль» әнін әндеу жеткілікті, ол Людовик XVI-ны құлатады; бірақ оған «Марсельезаны» беріңіз, ол әлемді азат етеді». Ол сондай-ақ Умберто Эконың «Фуконың маятнигі» кітабының 37-тарауында еске алынады. Джон Дос Пассостың «АҚШ трилогиясы» кітабының бірінші томы «42-ші параллельде» Мексикадағы революциялық жұмысшылар тобы американдық радикал келген кезде Карманноль әнін айтады. Грекияның Самос аралында, сол кезде Осман империясының билігінде болғанда, Карманноль өзінің атын Карманиолои саяси фракциясына берді. Олар француз революциясының либералды және демократиялық идеалдарынан шабыт алып, дәстүрлі, реакциялық жер иеленушілерге (қалық атымен Калликантзарои) қарсы шықты. Екі партияның күресі 1821 жылы Грекияның Тәуелсіздік соғысының басталуына дейінгі жылдары аралдың саяси өміріне үстемдік етті. Карманиолои фракциясы Самосты көтеріліске қосылуға жетекшілік етті.