Кіріспе

Магниттік момент пен бұрыштық импульстің қатынасы

Физикада, бөлшектің немесе жүйенің магниттік моменті мен бұрыштық импульсінің қатынасы гиромагниттік қатынас (кейде басқа салаларда магнетогирологиялық қатынас деп те аталады) деп аталады, және ол көбінесе γ, гамма символымен белгіленеді. Оның СИ бірлігі – секундына радиан, теслаға шаққанда (рад⋅с−1⋅Т−1) немесе, эквивалентті түрде, килограмға шаққанда кулон (Кл⋅кг−1). "Гиромагниттік қатынас" термині кейде басқа, бірақ тығыз байланысты шама – g факторының синонимі ретінде қолданылады. g факторы гиромагниттік қатынастан тек өлшемсіздігімен ғана ерекшеленеді.

Классикалық айналатын корпус үшін

Симетриялық ось бойынша айналатын электр өткізбейтін зарядталған денені қарастырайық. Классикалық физика заңдарына сәйкес, оның зарядтың қозғалысынан туындаған магниттік дипольдық моменті және айналуынан туындаған массаның қозғалысынан туындаған бұрыштық импульсі болады. Оның заряд және масса тығыздығы мен ағыны бірдей және айналымдық симметриямен бөлінген жағдайда, оның гиромагниттік қатынасы былай анықталады:

мұндағы – оның заряды, ал – оның массасы. Бұл қатынастың шығарылуы төмендегідей. Бұл дененің ішіндегі шексіз жұқа дөңгелек сақина үшін көрсету жеткілікті, себебі жалпы нәтиже интегралдау арқылы алынады. Сақинаның радиусы r, ауданы A = πr^(2), массасы m, заряды q және бұрыштық импульсі L = mvr болсын. Онда магниттік дипольдық моменттің шамасы:

Салыстырмалылықтың салдарынан емес гиромагниттік фактор

Дирак теңдеуінен 2-ге тең гиромагниттік фактор туындайтындықтан, g-факторы 2-нің салыстырмалылықтың салдары деген қате түсінік жиі кездеседі; бұл дұрыс емес. 2-ге көбейткіш Шредингер теңдеуінің де, релятивистік Клейн-Гордон теңдеуінің де (Дирак теңдеуіне алып келетін) сызықтық жақындауы арқылы алынуы мүмкін. Екі жағдайда да 4-спинор алынады және екі сызықтық жақындауда g-факторы 2-ге тең екені анықталады; демек, 2-көбейткіші минималды байланыс пен кеңістік және уақыт үшін туындылардың бірдей реті болуының салдары болып табылады. Сызықтық масштабталған Дирак теңдеуімен сипаттала алмайтын физикалық спин бөлшектері Лоренц тобының D^(½,1) ⊕ D^(1,½) бейнелеу кеңістігінде спинге серік болып табылатын масштабталған Клейн-Гордон теңдеуін қанағаттандырады. Бұл бөлшектің сипаттамасы көрсетілген және нәтижесінде нағыз квадраттық фермион ретінде мінез-құлық танытады.

Ядро үшін

Протон, нейтрон және көптеген ядролар ядролық спинге ие, бұл жоғарыда көрсетілгендей гиромагниттік қатынасты тудырады. Қатынас ыңғайлылық және дәйектілік үшін, тіпті нейтрондар мен басқа ядролар үшін де, протон массасы мен заряды арқылы жазылады. Формуласы:

мұнда – ядролық магнетон, ал – зертенетін нуклон немесе ядроның g факторы. қатынасы , 7,622593285(47) МГц/Т тең. Ядроның гиромагниттік қатынасы ядролық магниттік резонанс (ЯМР) және магниттік-резонанстық томография (МРТ) процестерінде маңызды рөл атқарады. Бұл процедуралар ядролық спинге байланысты, магниттік өрісте прецессия жасайтын массалық магниттеуге негізделген, оның жылдамдығы – гиромагниттік қатынастың магниттік өріс күшіне көбейтілген шамасы, яғни Лармор жиілігі. Бұл құбылыста γ белгісі прецессия бағытын (сағат тілі бойынша немесе сағат тіліне қарсы) анықтайды. Көптеген таралған ядролар, мысалы, 1H және 13C оң гиромагниттік қатынастарға ие. Кейбір таралған ядролардың шамамен алғандағы мәндері төмендегі кестеде келтірілген. Ядро (106 рад⋅с−1⋅Т−1) (МГц⋅Т−1) 1H 267.52218744 42.577478518 1H (H2O-да) 267.5153151 42.57638474 2H 41.065 6.536 3H 285.3508 45.415 3He 203.7894569 32.43409942 7Li 103.962 16.546 13C 67.2828 10.7084 14N 19.331 3.077 15N −27.116 −4.316 17O −36.264 −5.772 19F 251.815 40.078 23Na 70.761 11.262 27Al 69.763 11.103 29Si −53.190 −8.465 31P 108.291 17.235 57Fe 8.681 1.382 63Cu 71.118 11.319 67Zn 16.767 2.669 129Xe −73.997 −11.777