Кіріспе

Магниттік момент бірлігі
+ Бор магнетонының мәні
Бірліктер жүйесі | Құн бірлігі
---|---
SI | J·T−1
Гаус | 9.2740100783 erg·G−1
eV/T | 5.7883818060 eV·T−1
атомдық бірліктер

Атомдық физикада Бор магнетоны (символ μB) – физикалық тұрақты, және электронның орбиталық немесе спиндік бұрыштық импульсінан туындаған магниттік моменін көрсетуге арналған табиғи бірлік. SI бірліктерінде Бор магнетоны былай анықталады:

ал Гаусс жүйесіндегі CGS бірліктерінде:

мұнда:
e – элементар заряд,
ħ – қысқартылған Планк тұрақтысы,
me – электрон массасы,
c – жарық жылдамдығы.

Тарих

Элементар магниттер идеясы Уолтер Рицке (1907) және Пьер Вайске тиесілі. Ратерфордтың атом құрылымының моделінен бұрын бірнеше теоретиктер магнетонның Планк тұрақтысы h-ге байланысты болуы керек екенін айтты. Ричард Ганс электронның кинетикалық энергиясының орбиталық жиілікке қатынасы h-ге тең болуы керек деп болжай отырып, 1911 жылдың қыркүйегінде Бор магнетонынан екі есе үлкен мәнді есептеп шығарды. Сол жылдың қарашасында өткен бірінші Солвей конференциясында Пол Лангевин тартымды күштің қашықтықтың дәрежесіне кері пропорционалды екенін, атап айтқанда, көрсетті. Румын физигі Штефан Прокопиу 1913 жылы электронның магниттік моменті үшін өрнек алды. Бұл мән кейде румын ғылыми әдебиетінде "Bohr–Procopiu магнетоны" деп аталады. Вайс магнетоны 1911 жылы эксперименттік жолмен 1,53 джоуль/теслаға тең магниттік момент бірлігі ретінде алынды, бұл Бор магнетонының шамамен 20% құрайды. 1913 жылдың жазында Дания физигі Нильс Бор өзінің атом моделінің салдары ретінде атомдық бұрыштық импульс пен магниттік моменттің табиғи бірліктерінің мәндерін анықтады. 1920 жылы Вольфганг Паули Бор магнетонына атау берді, оны экспериментаторлардың магнетонымен, яғни Вайс магнетонымен салыстырды. Электронның спиндік бұрыштық импульсі ħ-қа тең, бірақ оның спинінен туындаған ішкі электрондық магниттік моменті де шамамен бір Бор магнитонына тең, нәтижесінде электронның спиндік g-факторы пайда болады, бұл фактор спиндік бұрыштық импульсті бөлшектің сәйкес магниттік моментімен байланыстырады және шамамен 2 мәніне ие.