Кіріспе

Кванттық жүйенің ең төменгі энергия деңгейі

Кванттық механикалық жүйенің негізгі күйі – ең төменгі энергияға ие тұрақты күй; негізгі күйдің энергиясы жүйенің нөлдік энергиясы деп аталады. Қозған күй – негізгі күйден жоғары энергиясы бар кез келген күй. Кванттық өріс теориясында негізгі күйге әдетте вакуумдық күй немесе вакуум дейді. Егер бірнеше негізгі күйлер болса, олар дегенеративті болып саналады. Көптеген жүйелерде дегенеративті негізгі күйлер кездеседі. Дегенерация, жүйенің Гамильтонианымен коммутациялайтын және негізгі күйге әсер ететін бірлік операторы болғанда пайда болады. Термодинамиканың үшінші заңына сәйкес, абсолюттік нөл температурасындағы жүйе негізгі күйінде болады; демек, оның энтропиясы негізгі күйдің дегенерациясымен анықталады. Көптеген жүйелер, мысалы, мінсіз кристалл тор, бірегей негізгі күйге ие және сондықтан абсолюттік нөлде энтропиясы нөлге тең болады. Теріс температура көрсететін жүйелер үшін ең жоғары қозған күйдің де абсолюттік нөл температурасы болуы мүмкін.

Бір өлшемдегі түйіндердің болмауы

Бір өлшемде Шредингер теңдеуінің негізгі күйінде түйін болмайтыны дәлелделеді.

Мысалдар

Бір өлшемді қораптағы бөлшектің негізгі күйінің толқындық функциясы жарты кезеңді синустық толқын болып табылады, ол ұңғыманың екі жиегінде нөлге дейін төмендейді. Бөлшектің энергиясы келесі формуламен беріледі: , мұндағы h – Планк тұрақтысы, m – бөлшектің массасы, n – энергиялық күй (n = 1 негізгі күй энергиясына сәйкес келеді), ал L – ұңғыманың ені. Сутек атомының негізгі күйінің толқындық функциясы ядроға орталастырылған сфералық симметриялы таралу болып табылады, ол орталықта ең жоғары және қашықтық артқан сайын экспоненциалды түрде кемиді. Электронның ядродан Бор радиусына тең қашықтықта табылуы ең мүмкін. Бұл функция 1s атомдық орбиталь деп аталады. Сутекте (H) негізгі күйдегі электроның энергиясы иондану шегіне шаққанда 13,6-ға тең. Яғни, 13,6 ЭВ – электронның атоммен байланысын үзу үшін қажетті энергия. 1997 жылдан бері бір секундтың нақты анықтамасы – 0 К температурасындағы тыныш күйдегі цезий-133 атомының негізгі күйінің екі гиперфина деңгейі арасындағы өтуге сәйкес келетін сәулеленудің 9,192,631,770 периодының ұзақтығы.