Кіріспе

Америкалық кәсіпкер және саясаткер (туған 1937 жылы)

Стивен Фридман (21 желтоқсан 1937 жылы туған) – американдық экономист. Ол АҚШ Президентінің Ақпараттық кеңесінің бұрынғы төрағасы және Нью-Йорк Федералдық резерв банкінің бұрынғы төрағасы болған. Ол 2005 жылғы 27 қазанда Брент Скоукрофтты алмастыру үшін ұсынылды.

Ерте өмір және білім

Фридман Нью-Йорк қаласында еврей отбасында дүниеге келді. 1959 жылы Корнелл университетін бакалавр дәрежесімен бітірді, ал 1962 жылы Колумбия университетінің құқық мектебінен заңгер мамандығын алды. Корнеллде ол күреспен айналысты және "Квилл мен Даггер" қоғамының мүшесі болды. Колумбияда ол құқық журналында (Law Review) жұмыс істеді.

Мансап

1966 жылы Фридман Goldman Sachs компаниясына қосылды және 1973 жылы серіктес атанды. 1987 жылдан 1990 жылдың қараша айына дейін ол операциялық директордың бірі болды, ал 1990 жылдан 1994 жылға дейін төрағаның бірі немесе төраға болып қызмет етті. Фридман 2005 жылдың сәуірінде Goldman басқармасына қайта оралды және 2013 жылдың 22 мамырында басқарма мүшелігінен кетті. 1998 жылы Фридман Stone Point Capital LLC компаниясына қосылды. Ол сонымен қатар Crestview Partners, LP компаниясында аға кеңесші, ал Insight Partners компаниясының атқарушы кеңесінің мүшесі және арнайы шектеулі серіктес болды. 1998 жылдан 2002 жылға дейін Marsh & McLennan Capital Corp компаниясының аға директоры қызметін атқарды. 1999 жылдың наурыз айында президент Клинтон Фридман мен Крессенсио С. Аркосты Президенттің Ақпараттық кеңесінің мүшелері етіп тағайындамақ екенін жариялады. 2002 жылдың желтоқсанынан 2004 жылдың желтоқсанына дейін Фридман АҚШ президенті Джордж Буштың экономикалық саясат жөніндегі көмекшісі және Ұлттық экономикалық кеңестің директоры болды. 2005 жылдың 27 қазанында Фридманнан Брент Скоукрофтты алмастырып, Президенттің Сыртқы барлау жөніндегі кеңесінің төрағасы болуы сұралды.

Нью-Йорк Федералды резерв банкінің төрағасы

Фридман 2008 жылдың қаңтарынан 2009 жылдың 7 мамырына дейін қаржы нарығындағы зор ауытқулар кезінде Федералды резервтің Уолл-стрит саясатын іске асыратын орган – Нью-Йорк Федералды резервтік банкінің төрағасы болды. Goldman Sachs 2008 жылдың қыркүйегінде банк холдингі компаниясына айналғаннан кейін, банк Нью-Йорк Федералды резервтің реттеуші құзыретіне қарады, бұл Фридманның Goldman Sachs кеңесінің мүшесі ретінде Федералды резерв саясатын бұзуына себеп болды. Айналым кезінде Фридман осы бұзушылықтан бас тартуды сұрады, және ол шамамен 10 аптадан кейін мақұлданды. 2009 жылдың 7 мамырында Фридман Нью-Йорк Федералды резервтік банкінің төрағасы лауазымынан кетті. Өзінің отставка туралы хатында Фридман себебін былай түсіндірді: «Өткен күзде Goldman Sachs Group, Inc. банк холдингі компаниясына айналғаннан кейін, мен Федералды резервтік жүйенің басқармасының бас тарту құқығына сәйкес, қаржы нарығының тұрақсыз кезеңінде үзіліссіздікті қамтамасыз ету үшін кеңесте қалуға келістім. Бүгін, мен ережелерді сақтасам да, қоғамдық қызметке деген ниетіммен Резервтік банк кеңесіндегі қызметімнің дұрыс емес екендігі туралы пікірлер туып отыр. Федералды резервтік жүйенің атқаруға маңызды жұмыстары бар және оған бұл алаңдаушылықтың қажеті жоқ».

Фридман Нью-Йорк Федералды резервтік банкінің төрағасы ретіндегі қызметінен пайда көріп отыр деген сындарға ұшырады, себебі соңғы айлардағы федералды үкіметтің Goldman Sachs-қа көрсеткен көмегіне байланысты. Ол «Голдманды реттеуге тиіс болса да, Голдман кеңесінде қалды; мәселені түзету үшін ол үкіметтен мүдделер қақтығысынан бас тартуды сұрады және ол мақұлданды. Голдман банк холдингі компаниясы болғаннан кейін Фридман өзінің Голдман акцияларынан бас тартуы керек еді, бірақ бас тартудың арқасында ол бұрынғы банкісінің 52 000 қосымша акциясын сатып алуға рұқсат алды, бұл оған 3 миллион доллар пайда әкелді», - делінген бір хабарламада. Фридманның отставкаға кету туралы хабарламасы, үкімет 2009 жылғы 19 АҚШ қаржы институтының стресс-тестілерін жариялағаннан кейін бір сағат ішінде жарияланды.

Мемлекеттік қызмет

Фридман қоғамдық қызметпен байланысты бірнеше іс-шараға қатысады, оның ішінде Колумбия университетінің кеңесінің құрметті төрағасы, Брукингс институтының атқару комитетінің құрметті төрағасы және Сыртқы қатынастар кеңесінің мүшесі. Ол сонымен қатар түлек болған Корнелл университетіне демеушілік етеді, әсіресе оның күрес бағдарламасына, себебі колледждің күрес ғимараты Фридман орталығы деп аталады.

Жеке өмір

Стивен Фридман Барбара Бениоффқа үйленген, ол Еврей одағы колледжінің басқарушы кеңесінің төрағасы. Олар Манхэттендегі Бесінші даңғылда тұрады және үш балалары бар: екі қызы – Сьюзан мен Кэролайн, және бір ұлы – Дэвид Бениофф. Бениофф, анасының қыздық атымен танылатын, жазушы, сценарист және "Тақтар ойыны" сериалын бейімдеуші. Дэвид актриса Аманда Питке үйленген.