Кіріспе

Британдық суретші басқа адамдар

Сэр Кеннет Адам (туған Клаус Хьюго Джордж Фриц Адам; 5 ақпан 1921 – 10 наурыз 2016) – неміс-британдық кино өндірісінің суретшісі, ең көп танымал 1960 және 1970 жылдардағы Джеймс Бонд фильмдерінің декорацияларымен, сондай-ақ «Доктор Странгельв» және «Салон Китти» фильмдерімен. Адам ең үздік көркемдік режиссура үшін екі рет «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Берлинде туған ол, нацистер билікке келгеннен кейін көп ұзамай 13 жасында еврей отбасымен бірге Англияға көшіп келді. Інісі Денис Адаммен бірге ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күшінде қызмет еткен үш неміс ұшқышының бірі болды.

Ерте өмір

Адам 1921 жылы Берлинде жоғары орта тапқа жататын, дінге бейжай еврей отбасында дүниеге келді. Ол Зитен гусарларында қызмет еткен бұрынғы прус атты әскер офицері Фриц және Лили Адамның үшінші баласы еді. Фриц Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін екінші дәрежелі темір крест және бірінші дәрежелі темір крест ордендерімен марапатталған. Фриц үш ағасы – Джордж, Зигфрид және Отто Адаммен бірге S. Адам (Берлин, Лейпцигер Штрассе/Фридрихштрассе) деп аталатын танымал сәнді киім және спорт тауарлары дүкенінің тең иесі болды. Бұл компания 1863 жылы Саул Адам құрған еді. Клаустың екі үлкен бауыры – Питер, Лони және кіші інісі Дитер (1924 жылдың 1 ақпаны – 2018 жылдың 17 қазаны) болды. Наци партиясы билікке келгенге дейін отбасы шамалы бақытты және мүмкіндіктерге толы өмір сүрді. Англияға келген соң Клаус өзінің атын Кеннетке, ал кейін Кенге өзгертіп алды, ал інісі Дитер өз атын Денис деп қойды. Олардың үлкен ағасы Питер сол кезде Франциядағы Клермон-Ферран университетінде заң мамандығын оқып, Англияға көшіп, оқуын аяқтауды шешті. Адамның қалған отбасы Германияда қалды, себебі Адамның әкесі нацистердің уақытша құбылыс екенін және олар осы қиындықтарды күтіп шыға алатынын ойлады. Алайда, 1933 жылдың сәуірінде еврей дүкендеріне бойкот жарияланып, шабуылдарға ұшырағаннан кейін жағдай нашарлай берді. 1933 жылдың жазында отбасылық бизнестің аға қызметкері Макс Райх, содан кейін Фриц Адам тұтқындалды. Райх СС мүшесі және бизнестің нацистік ұяшығының жетекшісі болды. Райх ақырында босатылып, Фриц Адам үш күнге үй қамауына алынды. Еврейлердің Германияда болашағы жоқ деген қорытындыға келген Фриц, Лили және Лони, сондай-ақ Кеннің бірнеше апа-сіңлілері 1934 жылдың жазында Англияға қашып кетті. Отбасы келесі жылы Лондонның Хэмпстед ауданына қоныстанды. Англияға келген кезде отбасы босқындар деп жарияланды және Денистен басқа барлығы "достық шетелдіктер" деп танылды, себебі ол жіктелуге тым жас еді. Отбасы Англияға Лилидің тымыздан шығарған алтын монеталарынан басқа ештеңе алып келмеді. Бұрын ешқашан жұмыс істемеген анасы бар ақшасын пансионат ашуға жұмсады. Әкесі жаңа елде жаңа өмір бастауға тырысты, бірақ қиындыққа тап болды. Ол қолғап сатумен айналысатын импорт-экспорт бизнесін бастады, бірақ денсаулығы нашарлап, 1936 жылы 56 жасында қайтыс болды. Оның ұстаздарының арасында белгілі неміс сәулетшісі Эрих Мендельсонның ассистенты болған жарты күндік мұғалім болды, Адам одан сәулет өнеріне қатысты құнды сызу техникаларын үйренді. Оның батыл әрекеттері үшін әріптестері оны "Танктерді бұзушы Хайни" деп атады. Адам ағасы Дениспен бірге Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күштерінде қызмет еткен үш неміс ұшқышының бірі болды, үшіншісі Питер Стивенс еді. Сондықтан, егер олар немістерге түсіп қалса, оларды соғыс тұтқындары ретінде қарамай, сатқындық үшін өлім жазасына кесуі мүмкін еді. Соғыс аяқталғаннан кейін Адам Уунсторф әуе базасын қайта құруға жауапты одақтас офицері болды.

Кино мансабы

Адам 1948 жылы Хамерсмиттегі Риверсайд студиясында "Бұл әйел еді" фильмінде суретші ретінде киноиндустриясына қадам басты. Стивен Спилберг оны "қашан да жасалған ең керемет декорация" деп атады. Ол Кубриктің келесі жобасы – "2001: Ғарыш саяхаты" (1968) фильмінде жұмыс істеу мүмкіндігінен бас тартты, себебі Кубрик бір жыл бойы НАСА-мен ғарыш зерттеулері бойынша жұмыс істегенін және бұл оның өнерін дамытуына кедергі келтіретінін білді. Оның соңғы Бонд фильмі – "Ай қашып жүр" (1979) болды. 2005 жылы The Guardian газетіне жазған журналист Джонни Ди: "Оның жұмыс істеген жеті Бонд фильмінің декорациялары фильмдердің өзінен де әйгілі және кез келген блокбастер үшін үлгі болып табылады" деді. Адамның басқа фильмдері: "Оскар Уайльдтың сынағы" (1960), Майкл Кейннің тыңшылық триллері "Ипкресс файлы" (1965) және оның жалғасы "Берлиндегі қоштасу" (1966), Питер О'Тулдің "Қош бол, Мистер Чипс" (1969), "Слют" (1972), "Салон Китти" (1976), "Агнес Құдайы" (1985), "Адамс отбасының құндылықтары" (1993) және "Король Джорджтың ақылы жоқ еді" (1994). Адам Кубрикпен "Барри Линдон" (1975) фильмінде қайта жұмыс істеді, ол үшін алғашқы Оскарын жеңіп алды. BFI фильмнің 18 ғасырды бейнелеуіндегі "керемет Technicolor түстерін" атап өтті. 1970-ші жылдардың соңында ол "Жұлдыз жолы: Титандар планетасы" фильмі үшін сценарийлер мен концепт-арттармен жұмыс істеді, ол дайындық кезеңінде болған. Алайда, фильм Paramount Pictures компаниясы тарапынан тоқтатылды. Адам 1980 жылы Канн кинофестивалі мен 49-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде төрешілер алқасының мүшесі болды. 1999 жылы Виктория және Альберт мұражайында өткен "Кен Адам – Салқын соғысты жобалау" көрмесінде Адам 1960-1980 жылдар аралығында фильмдердің декорацияларын жобалаудағы рөлі туралы сөз сөйледі.

Жеке өмір

Ол әйелі Мария Летиция Моауромен "Кримсон пират" фильмін итальяндық Исхия аралында түсірілімі кезінде танысты. Олар 1952 жылдың 16 тамызында үйленді. Кен Адам ғимараты, Пайнвуд студиясының Бэкингемдегі аумағында орналасқан және Адамның атын алып, бірнеше театрлар мен кәсіпорындармен қатар Кодак кинолабораториясы мен Бэктю кәсіби одағы кеңсесіне ие.

Құрметтер

Адам 1996 жылғы Жаңа жылдық құрметтеулерде кино индустриясына қызметтері үшін Британ империясы орденінің офицері, ал 2003 жылғы туған күніне арналған құрметтеулерде кино өндірісі дизайны мен Ұлыбритания-Германия қарым-қатынасына қосқан үлесі үшін Knight Bachelor орденімен марапатталды. Адам 2009 жылы өнеркәсіпке корольдік дизайнері болып тағайындалды.

Марапаттар

Жыл Сыйлық Санаты Фильм Нәтижесі Ескертпелер
1957 Академия сыйлығы Үздік көркемдік безендіру, декорация, түсті 80 күн ішінде әлемді айналып өту Бірлесіп алды: Джеймс В. Салливан, Росс Дауд
1965 БАФТА сыйлығы Үздік британдық көркемдік безендіру (Ақ-қара) Д-р Странгельв немесе: Мен қалай уайымдамай, бомбаны жақсы көруге үйрендім Үздік британдық көркемдік безендіру (Түсті) Голдфингер
1966 The Ipcress File Thunderball
1968 You Only Live Twice
1974 Үздік көркемдік безендіру Sleuth
1976 Академия сыйлығы Үздік көркемдік безендіру, декорация Барри Линдон Бірлесіп алды: Рой Уокер, Вернон Диксон БАФТА сыйлығы Үздік көркемдік безендіру
1978 Академия сыйлығы Үздік көркемдік безендіру, декорация Мені жақсы көрген шпион Бірлесіп алды: Питер Ламонт, Хью Скейф БАФТА сыйлығы Үздік өндіріс дизайны/көркемдік безендіру
1994 Академия сыйлығы Үздік көркемдік безендіру, декорация Addams Family Values Бірлесіп алды: Марвин Марч
1995 The Madness of King George Бірлесіп алды: Кэролин Скотт
1996 БАФТА сыйлығы Үздік өндіріс дизайны
2002 Art Directors Guild Өмір бойы жетістік сыйлығы
2013 Бейнелеу өнеріне қосқан үлесі үшін сыйлық Джеймс Бонд франшизасы Бірлесіп алды: Питер Ламонт, Аллан Камерон, Деннис Гасснер
2018 Даңқ залы