Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румынияның премьер-министрі (1942–2013)
Prime Minister of Romania (1942–2013)
Раду Василе (; 10 қазан 1942 – 3 шілде 2013) – румын саясаткері, тарихшы, академик/профессор және ақын. Алғашқыда Христиан-демократиялық ұлттық шаруалар партиясының (PNȚ CD) мүшесі болған Василе 1998 жылдың 17 сәуірінен 1999 жылдың 13 желтоқсанына дейін Румынияның премьер-министрі қызметін атқарды және ең соңғы шахтерлер көтерілісімен (нақтырақ айтқанда, 1999 жылғы ақпан көтерілісімен) бетпе-бет келді. Содан кейін, 2000-2004 жылдар аралығында Демократиялық партия (PD) атынан сенатор болып сайланды. Саяси мансабынан өзге, Василе Раду Мишчу псевдонімімен өлеңдер жариялады.
Radu Vasile (; 10 October 1942 – 3 July 2013) was a Romanian politician, historian, academic/professor, and poet. Originally a member of the Christian Democratic National Peasants' Party (PNȚ CD), Vasile served as the Prime Minister of Romania between 17 April 1998 and 13 December 1999, and was notably confronted with the last Mineriad (more specifically the February 1999 Mineriad). Subsequently, between 2000 and 2004, he was elected as a Senator on behalf the Democratic Party (PD). In addition to his political career, Vasile published poetry under the pen name Radu Mischiu.
Өмірбаян
Василе 1942 жылы Сибиу қаласында дүниеге келді және Рим католик дінінде тәрбиеленді. 1967 жылы Бухарест университетінің тарих факультетін бітірді. Саяси себептермен (әкесінің саяси тұтқын болғаны, заңгер, 1986 жылы қайтыс болған) мектепті бітіргеннен кейін жоғары білім алуға мүмкіндігі шектелді. 1971 жылы Бухарест экономикалық академиясының экономикалық тарих факультетінде оқытушы-ассистент болып жұмыс істеді. 1977 жылы сол жоғары оқу орнында экономика ғылымдары бойынша докторлық диссертациясын қорғады, ал 1978 жылы осы академияда лектор болды. 1989 жылғы Румыния революциясынан кейін Василе (студенттердің қолдауымен) АСЕ-дегі коммерция факультетінің орынбасар деканы болып сайланды және 1992 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1990 жылдан кейін Грекияның Салоники және Германияның Мюнхен қалаларында Еуропалық интеграция бойынша білімін жаңартты. 1994 жылы Бухарест экономика ғылымдары академиясының профессоры атанды. 2013 жылы Бухарест қаласында ішек қатерінен қайтыс болды және қаланың Беллу зиратында жерленді.
Vasile was born in Sibiu in 1942, and was raised in the Roman Catholic faith. In 1967, he graduated from the Faculty of History at the University of Bucharest. For political reasons (his father having been a political prisoner, a lawyer, deceased in 1986), he was barred access to higher education immediately after graduating school. In 1971, he became a teaching assistant at the Faculty of Economic History at the Bucharest Academy of Economic Studies (ASE). In 1977, he obtained a Ph. D. in Economics from the same institution of higher education and in 1978 he became a lecturer at this institution. After the Romanian Revolution of 1989, Vasile was elected (with student support) Vice Dean of the Faculty of Commerce at ASE, a position he held until 1992. After 1990, he took refresher studies in European Integration at Thessaloniki, Greece and Munich, Germany. In 1994, he became a professor at the Bucharest Academy of Economic Sciences (ASE). He died of colon cancer in Bucharest in 2013, and was buried at the city's Bellu Cemetery.
Саяси қызмет
1990 жылдың қаңтар айында Христиан-демократиялық ұлттық шаруалар партиясының (ХДҰШП) мүшесі болды. Партиялық бағытта Раду Василе кезең-кезеңімен төмендегідей өрледі: бөлім меңгерушісі (Зерттеулер бөлімі), 1991 жылдың қыркүйегінде өткен Христиан-демократиялық ұлттық шаруалар партиясының (ХДҰШП) съезінен кейін ХДҰШП Бас кеңесінің (БКК) мүшесі, 1991 жылдан бастап партияның өкілі, 1992 жылдан бастап Бакау облысынан сенатор, 1996 жылдан бастап съезднен кейін Бас хатшы. 1993-1994 жылдары «Dreptatea» газетінің директоры болды. 1993 жылдан бастап Румыния Сенатының вице-президенті және Сенаттың бюджет, қаржы, банк және капитал нарығы жөніндегі комиссиясының вице-президенті. 1996-2000 жылдарғы парламенттік сессияда Раду Василе Ресей Федерациясы және Израиль мемлекетімен парламенттік достық топтарының мүшесі болды. 2000-2004 жылдарғы парламенттік сессияда Раду Василе ЮНЕСКО және Ливан Республикасымен парламенттік достық топтарының мүшесі болды. Раду Василе 2 заң жобасын ұсынды, оның 1-і заңға айналды. Сыртқы саясат саласында Раду Василе де маңызды қызмет атқарды, ол Францияның бұрынғы премьер-министрі Ремонд Барре, Германияның бұрынғы канцлері Гельмут Шмидт және тағы басқалармен бірге Орталық Еуропа форумын құрушылардың бірі болды. Сорбоннадағы «Докторантуралық мектептерде» румын тарихы бойынша лекция оқыды және ел ішінде және шетелдегі ғылыми сессияларда 50-ден астам ғылыми баяндама жасады. Раду Василе 1992-1996, 1996-2000 және 2000-2004 жылдарғы парламенттік сессияларда сенатор болды, соңғы рет Демократиялық партияның (ДП) тізімі бойынша сайланды; ол Ливан және ЮНЕСКО-мен парламенттік достық топтарының мүшесі болды. Премьер-министр ретінде ол 1999 жылғы ақпандағы шахтерлер наразылығымен (Mineriad) бетпе-бет келді, оны оның үкіметі (бұрынғы президент Эмиль Константинескумен бірге) Козия келісімі арқылы шешті.
He became a member of the Christian Democratic National Peasants' Party (PNȚ CD) in January 1990. On the party line, Radu Vasile gradually advanced as follows: head of department (Studies Department), alternate member of BCCC after the Christian Democratic National Peasants' Party (PNȚ CD) congress in September 1991, spokesman since 1991, senator from Bacău since 1992, Secretary General after the Congress from 1996. Between 1993 and 1994, he was the director of the newspaper "Dreptatea". Since 1993, he has been vice president of the Senate of Romania and vice president of the Senatorial Budget Finance Commission (commission for budget, finance, banking and capital market). In the 1996–2000 legislature, Radu Vasile was a member of the parliamentary friendship groups with the Russian Federation and the State of Israel. In the 2000–2004 legislature, Radu Vasile was a member of the parliamentary friendship groups with UNESCO and the Lebanese Republic. Radu Vasile initiated 2 legislative proposals, of which 1 was enacted law. In terms of foreign policy, Radu Vasile also had an important activity, being a founding member of the Central European Forum, along with Raymond Barre (former Prime Minister of France), Helmut Schmidt (former Chancellor of Germany), and others. He lectured on Romanian history at the "Doctoral Schools" at the Sorbonne and gave over 50 scientific papers at academic sessions in the country and abroad. Radu Vasile was a senator in the 1992–1996, 1996–2000, and 2000–2004 legislatures, last time elected on the lists of the Democratic Party (PD); he was a member of the parliamentary friendship groups with Lebanon and UNESCO. As Prime Minister, he was confronted with the Mineriad of February 1999 which his government solved (along with former President Emil Constantinescu) by the so called Peace of Cozia.