Румынияның саяси құрылымы – жартылай президенттік өкілді демократиялық республика, онда премьер-министр үкімет басшысы болып табылады, ал президент, Конституцияға сәйкес, көбінесе рәсімдік рөл атқарады, сыртқы саясатқа жауапты, белгілі бір декреттерге қол қояды, Парламент қабылдаған заңдарды бекітеді және үкімет басшысын (яғни премьер-министрді) тағайындайды. Румынияда демократиялық, көп партиялық жүйе бар, заң шығару билігі үкіметке және Парламенттің екі палатасына, атап айтқанда, Депутаттар палатасына және Сенатқа жүктелген. Сот жүйесі атқару және заң шығару билігінен тәуелсіз. 1948 жылдан 1989 жылға дейін Румыния коммунистік партиясы (РКП) басқаратын бір партиялық социалистік республика аясында коммунистік үкімшілік саяси құрылымы қалыптасты. Румынияның 1991 жылғы Конституциясы (2003 жылы өзгертілген) оны демократиялық және әлеуметтік республика деп жариялайды, оның егемендігі халықтан шығады. Конституцияға сәйкес, "адамның қадір-қасиеті, азаматтық құқықтары мен бостандықтары, адам тұлғасының шексіз дамуы, әділдік және саяси көп түрлілік – жоғары және кепілдендірілген құндылықтар". Конституцияда Президент, Парламент, Конституциялық сот және Кассациялық және Жоғары соттан тұратын жеке сот жүйесі қарастырылған. 18 жасқа толған барлық азаматтарға дауыс беру құқығы беріледі. Economist Intelligence Unit 2022 жылы Румынияны "кемшіліктері бар демократия" деп бағалады.
Romania's political framework is a semi presidential representative democratic republic where the Prime Minister is the head of government while the President, according to the constitution, has a more symbolic role, is responsible for the foreign policy, signs certain decrees, approves laws promulgated by the parliament, and nominates the head of government (i. e. Prime Minister). Romania has a democratic, multi party system, with legislative power vested in the government and the two chambers of the Parliament, more specifically the Chamber of Deputies and the Senate. The judiciary is independent of the executive and the legislature. From 1948 until 1989, the communist rule political structure took place in the framework of a one party socialist republic governed by the Romanian Communist Party (PCR) as its only legal party. Romania's 1991 constitution (amended in 2003) proclaims it a democratic and social republic, deriving its sovereignty from the people. According to the constitution, "Human dignity, civic rights and freedoms, the unhindered development of human personality, justice, and political pluralism are supreme and guaranteed values." The constitution provides for a President, a Parliament, a Constitutional Court, and a separate court system which includes the High Court of Cassation and Justice. The right to vote is granted to all citizens over 18 years of age. The Economist Intelligence Unit rated Romania as a "flawed democracy" in 2022.
Президент сайлауы
Президент сайлауы 2019 жылдың 10 және 24 қарашасында өтті.
Кандидат/ПартияБірінші турДауыс саны%Екінші турДауыс саны%
The last presidential election was held on 10 and 24 November 2019. CandidatePartyFirst roundSecond roundVotes%Votes% Klaus Iohannis National Liberal Party 3,485,292 37.82 6,509,135 66.09 Viorica DăncilăSocial Democratic Party 2,051,725 22.26 3,339,922 33.91 Dan Barna2020 USR PLUS Alliance 1,384,450 15.02Mircea DiaconuAlliance for "One Man" (PRO ALDE) 815,201 8.85Theodor PaleologuPeople's Movement Party 527,098 5.72 Hunor Kelemen Democratic Alliance of Hungarians in Romania 357,014 3.87Ramona BruynseelsHumanist Power Party 244,275 2.65Alexandru CumpănașuIndependent 141,316 1.53Viorel CataramăLiberal Right Party 48,662 0.53Bogdan StanoeviciIndependent 39,192 0.42Cătălin IvanAlternative for National Dignity 32,787 0.36Ninel PeiaRomanian Nationhood Party 30,884 0.34Sebastian PopescuNew Romania Party 30,850 0.33John Ion BanuRomanian Nation Party 27,769 0.30Invalid/blank votes 142,961 – 182,648 –Total 9,359,673 100 10,031,705 100Registered voters/turnout 18,286,865 51.18 18,217,411 55.07Sources: BEC (first round); BEC (second round)
Клаус Иоханнис Ұлттық Либералдық партиясы 3 485 292 37,82 6 509 135 66,09
Виорика Дэнчилэ Әлеуметтік-демократиялық партиясы 2 051 725 22,26 3 339 922 33,91
Дан Барна 2020 USR PLUS Альянсы 1 384 450 15,02 - -
Мирча Дякону «Бір адам үшін» альянсы (PRO ALDE) 815 201 8,85 - -
Теодор Палеологу Халық қозғалысы партиясы 527 098 5,72 - -
Хунор Келемен Румыниядағы венгрлердің демократиялық альянсы 357 014 3,87 - -
Рамона Бруйнселс Гуманистік күш партиясы 244 275 2,65 - -
Александру Кумпэнашу Тәуелсіз кандидат 141 316 1,53 - -
Виорел Катарама Либералдық оңшыл партиясы 48 662 0,53 - -
Богдан Станоевич Тәуелсіз кандидат 39 192 0,42 - -
Кэтэлин Иван Ұлттық қадір-қасиет үшін балама 32 787 0,36 - -
Нинел Пейя Румыния ұлттық партиясы 30 884 0,34 - -
Себастиан Попеску Жаңа Румыния партиясы 30 850 0,33 - -
Джон Ион Бану Румыния ұлттық партиясы 27 769 0,30 - -
Жарамсыз/бос дауыстар 142 961 – 182 648 –
Барлығы 9 359 673 100 10 031 705 100
Тіркелген сайлаушылар/қатысу 18 286 865 51,18 18 217 411 55,07
Дереккөздер: BEC (бірінші тур); BEC (екінші тур)
The last presidential election was held on 10 and 24 November 2019. CandidatePartyFirst roundSecond roundVotes%Votes% Klaus Iohannis National Liberal Party 3,485,292 37.82 6,509,135 66.09 Viorica DăncilăSocial Democratic Party 2,051,725 22.26 3,339,922 33.91 Dan Barna2020 USR PLUS Alliance 1,384,450 15.02Mircea DiaconuAlliance for "One Man" (PRO ALDE) 815,201 8.85Theodor PaleologuPeople's Movement Party 527,098 5.72 Hunor Kelemen Democratic Alliance of Hungarians in Romania 357,014 3.87Ramona BruynseelsHumanist Power Party 244,275 2.65Alexandru CumpănașuIndependent 141,316 1.53Viorel CataramăLiberal Right Party 48,662 0.53Bogdan StanoeviciIndependent 39,192 0.42Cătălin IvanAlternative for National Dignity 32,787 0.36Ninel PeiaRomanian Nationhood Party 30,884 0.34Sebastian PopescuNew Romania Party 30,850 0.33John Ion BanuRomanian Nation Party 27,769 0.30Invalid/blank votes 142,961 – 182,648 –Total 9,359,673 100 10,031,705 100Registered voters/turnout 18,286,865 51.18 18,217,411 55.07Sources: BEC (first round); BEC (second round)
Заңнамалық сайлау
Соңғы заңнамалық сайлау 2020 жылдың 6 желтоқсанында өтті. Төмендегі екі кесте Сенат пен Депутаттар Палатасының сайлау қорытындыларын көрсетеді:
The latest legislative election was held on 6 December 2020. The two tables below are represented the results for both the Senate and the Chamber of Deputies:
Өңірлік мекемелер
Аумақтық және әкімшілік мақсаттар үшін Румыния 41 округке (județe, жекеше județ) және Бухарест қаласына бөлінеді. Әр округ сайланған кеңеспен басқарылады. Ауылдар мен қалалардағы мемлекеттік билік жергілікті кеңестер мен сайланған әкімдерде болады. Аудандық кеңес ауылдық және қалалық кеңестердің қызметін үйлестіреді. Орталық үкімет әр округ пен Бухарестке префект тағайындайды, ол жергілікті деңгейде үкіметтің өкілі болып табылады және округ деңгейінде министрліктер мен басқа да орталық агенттіктерге басшылық етеді. Егер префект жергілікті биліктің әрекетін заңсыз немесе конституцияға қайшы деп есептесе, ол оны тоқтатуға құқылы, ал кейіннен мәселе әкімшілік сотта қаралады. 1999 жылдың қаңтарында қабылданған заңға сәйкес, жергілікті кеңестер орталық үкімет бюджетінен бөлінген қаражатты пайдалануды бақылайды және қосымша кірістерді жергілікті деңгейде жинауға өкілетті. Бұрын орталықтан тағайындалған префекттер бюджетке қатысты маңызды өкілеттіктерге ие болғанмен, қазір олардың құзыреті шығыстардың конституциялық сәйкестігін тексерумен шектеледі.
For territorial and administrative purposes, Romania is divided into 41 counties (județe, singular județ) and the city of Bucharest. Each county is governed by an elected council. Local councils and elected mayors are the public authorities in villages and towns. The county council coordinates the activities of village and town councils. The central government appoints a prefect for each county and Bucharest, who represents the government at the local level and directs the ministries and other central agencies at the county level. A prefect may block the action of a local authority if he deems it unlawful or unconstitutional, with the matter then adjudicated by an administrative court. Under legislation enacted in January 1999, local councils control the spending of their allocations from the central government budget and have the authority to raise additional revenue locally. Although centrally appointed prefects formerly had significant authority over the budget, this is now limited to a review of expenditures to determine their constitutionality.
1989 жылдан бастап
Румыния 1989 жылғы желтоқсандағы Румыния революциясынан бері демократиялық принциптерді, азаматтық бостандықтарды және адам құқықтарын құрметтеуді институционализациялауда елеулі прогресс жасады. Бірақ, қазіргі румыниялық саясаткерлердің көптегені бұрын Румыния Коммунистік партиясының (РКП) мүшелері болған және Румыния құпия полициясымен (яғни, Securitatea) байланыстары болды. 1989 жылға дейін партияға мүше болу карьералық өсудің шарты болғандықтан, көптеген адамдар идеологиялық нанымнан емес, алға жылжу үшін қосылды; алайда, кейбір румыниялық саясаткерлердің коммунистік өмірі бүгінгі күнге дейін қызу дау тудырып отыр.
Romania has made considerable progress in institutionalizing democratic principles, civil liberties, and respect for human rights since the Romanian Revolution in December 1989. Nevertheless, many present day Romanian politicians are former members of the Romanian Communist Party (PCR) and have also had ties with the Romanian secret police (i. e. Securitatea). Since membership in the party was a requirement for advancement before 1989, many people joined to get ahead rather than because of ideological conviction; however, the communist past of some Romanian politicians remains highly controversial to the current day.
1990-1992 жылдар
Румын Коммунистік партиясы (РКП) 1989 жылғы желтоқсандағы Румын революциясынан кейін ресми түрде таратылды. 1989 жылдың желтоқсанының соңында Ұлттық құтқару майданының (ҰҚМ) мүшелерінен құралған әкімшілік үкімет жылдам түрде билікке келді және 1992 жылға дейін Румынияны басқарды. ҰҚМ бастапқыда 1990 жылғы сайлауға қатысуға шешім қабылдамады, бірақ кейіннен бұл шешімнен бас тартып, 1990 жылғы Румынияның жалпы сайлауына қатысуға бел буды. Олар сайлау науқаны кезінде мемлекеттік БАҚ-тың толық қолдауын және сайлаушылардың көп бөлігінің қолдауын алды, нәтижесінде үлкен жеңіске жетті. 1990 жылғы Румынияның жалпы сайлауына дейін 1989 жылдан кейін 200-ден астам жаңа саяси партия құрылды, олардың көпшілігі саяси бағдарламаларға немесе толыққанды геосаяси мақсаттарға емес, көбінесе өздерінің басшыларына бағытталды. Дегенмен, барлық ірі саяси партиялар демократия мен еркін нарық реформаларын әртүрлі деңгейде қолдады. Ең ірі саяси партия, биліктегі Ұлттық құтқару майданы (ҰҚМ), баяу және сақтықпен жүргізілетін экономикалық реформалар мен жұмысшы табына (әлі де жұмыс істеп тұрған ауыр өнеркәсіп зауыттарындағы) бағытталған әлсіз әлеуметтік қорғау жүйесін ұсынды. Керісінше, басты оппозициялық партиялар, атап айтқанда Ұлттық либералдық партия (ҰЛП) және Христиан-демократиялық ұлттық шаруалар партиясы (ХДҰШП), жылдам және кең ауқымды экономикалық реформаларды, дереу жекешелендіруді (шоқ терапиясына әкеп соғар еді) және бұрынғы Коммунистік партияның (РКП) мүшелерін қоғамдық өмірден кеңінен шеттетуді жақтады. РКП мүшелерінен басқа, румыниялық тарихи демократиялық партиялардың алғашқы талаптарының бірі – бұрынғы Securitate құпия қызметінің (олар да РКП мүшелері болуы мүмкін) жасырын мүшелерін қоғамдық өмірдің барлық салаларынан шеттету болды (осылайша Тимишоара манифестін және бұрынғы румыниялық құпия полициясына қарсы люстрация заңын қолдады). 1990 жылғы президенттік және парламенттік сайлауда ҰҚМ және оның президенттік үміткері Ион Илиеску көп дауыспен жеңіске жетті (67,02% және 85,07% сәйкесінше). Сенаттағы ең күшті оппозициялық партиялар – венгр азшылығына бағытталған Румыниядағы венгрлердің демократиялық альянсы (РВДА/RMDSZ) (7,20% дауыспен) және Ұлттық либералдық партия (ҰЛП) (7,06% дауыспен) болды. Олардан кейін Христиан-демократиялық ұлттық шаруалар партиясы (ХДҰШП) (тек 2,50% дауыспен) және Румынияның Экологтар партиясы (тек 1,38% дауыспен), сондай-ақ басқа да шағын оңшыл орталық партиялар (мысалы, Либералдық одақ – Брэтиану, Румынияның ұлттық қайта құру партиясы және Орталықтың демократиялық тобы) бір пайыздан аз дауыс жинады. 1992 жылғы жалпы сайлаудан бірнеше ай бұрын (1991 жылдың соңындағы Минериададан кейін) премьер-министр Петре Роман қызметтен босатылды, нәтижесінде ҰҚМ екіге бөлінді. Президент Илиескудің жақтастары жаңа саяси партия құрды – Демократиялық ұлттық құтқару майданы (ДҰҚМ), ол кейіннен PDSR, содан кейін PSD болып өзгерді, ал Романның жақтастары ҰҚМ атауын сақтап қалды (кейіннен PD, содан кейін PDL болып өзгерді).
The Romanian Communist Party (PCR) officially ceased to exist after the December 1989 Romanian Revolution. An ad interim/acting government swiftly took office starting in late December 1989 which consisted of National Salvation Front (FSN) members and would eventually govern Romania well up until 1992. The FSN had initially not decided to run in the 1990 elections but subsequently retracted their initial position and opted to participate in the 1990 Romanian general election, having the full support of state owned media and an overwhelming majority of the voters during the electoral campaign, thereby eventually securing a landslide win. Prior to the 1990 Romanian general election, over 200 new political parties sprang up just after 1989, most of them gravitating towards their leaders rather than revolving around political programs or full fledged geopolitical agendas. Nevertheless, all major political parties espoused democracy and free market reforms to varying degrees or extents. The largest political party by far, the governing National Salvation Front (FSN), proposed slow, cautious economic reforms, and an artificial, weak social safety net (mostly for the working class of the still operating factories of the heavy industries). In stark contrast, the main opposition parties, more specifically the National Liberal Party (PNL) and the Christian Democratic National Peasants' Party (PNŢCD), favored rapid, sweeping economic reforms, immediate privatization (which would have caused a shock therapy) as well as a drastic reduction and even total exclusion of former Communist Party (PCR) members from public Romanian political life. Apart from PCR members, the early demands of the Romanian historical democratic parties were also the reduction of the undercover members of the former Securitate (which could have been PCR members as well) from all areas of public life (thereby endorsing the Proclamation of Timișoara and the lustration law against the former Romanian secret police). In the 1990 presidential and legislative elections, the FSN and its presidential candidate, Ion Iliescu, won with a large majority of the votes (67.02 and 85.07 percent, respectively). The strongest opposition parties in the Senate were the Hungarian minority oriented Democratic Alliance of Hungarians in Romania (UDMR/RMDSZ) (with 7.20 percent) and the National Liberal Party (PNL) (with 7.06 percent), followed by the Christian Democratic National Peasants' Party (PNȚCD) with only 2.50 percent and the Romanian Ecologist Party (with only 1.38 percent) as well other minor centre right parties (e. g. Liberal Union–Brătianu, National Reconstruction Party of Romania, and the Democratic Group of the Centre) with less than one percent. After FSN Prime Minister Petre Roman's dismissal a few months before the 1992 general elections (following a late 1991 Mineriad), the FSN split in two. President Iliescu's supporters formed a new political party, namely the Democratic National Salvation Front (FDSN) which will later turn into PDSR and then PSD, while Roman's supporters retained the FSN name (which will later turn into PD and then PDL respectively).
1992-1996 жылдар
1992 жылғы жергілікті, заңнамалық және президенттік сайлаулар қалалық орталықтар мен ауылдық аймақтар арасындағы күрт саяси жікпеңді көрсетті. Ауылдық сайлаушылар, егістік жерлердің көп бөлігі фермерлерге қайтарылғаны үшін алғыс айтқанмен, өзгерістерден қорқып, Президент Илиеску мен FDSN-ді жақтап шықты; ал қалалық сайлаушылар CDR-ді (бірнеше партияның коалициясы – ең бастысы PNŢCD және PNL, сондай-ақ бірнеше азаматтық ұйымдар) және жылдам реформаларды қолдады. Илиеску бес үміткердің ішінде оңай жеңіске жетті, ал FDSN Румыния Парламентінің екі палатасында да көпшілік мандаттарды иеленді. Ұлттық бірлік коалициясына қатысуға құлшынбаған CDR екінші ірі парламенттік тобының келіспеуінен кейін, FDSN (кейін PDSR болып өзгерген) премьер-министр және экономист Николае Вакароиу басшылығымен үкімет құрды. Бұл үкіметке парламенттік қолдауды ұлтшыл Румыния Ұлттық Бірлік Партиясы (PUNR) және Ұлы Румыния Партиясы (PRM), сондай-ақ, бұрынғы Коммунистік партияның (PCR) премьер-министрі Илье Вердец басқарған солшыл Еңбекші социалистік партиясы (PSM) көрсетті. Болашақ коалиция баспасөз тарапынан «Қызыл Төртбұрыш» (румын тілінде бастапқыда Patrulaterul Roșu деп аталған) деп аталды. 1994 жылдың қаңтар айында PUNR үкіметтік портфельдер алмаса қолдауын кері тартатынын мәлімдеп, биліктегі коалицияның тұрақтылығы күмәнді ахуалға түсті. Қызу келіссөздерден кейін, екі PUNR өкілі сол жылдың тамызында Вакароиу үкіметінде министрлік портфельдерін алды. Келесі айда қолданыстағы Әділет министрі де PUNR-ға қосылды. Дегенмен, кейіннен PRM және PSM 1995 жылдың қазан және желтоқсан айларында сәйкесінше коалициядан шықты.
The 1992 local, legislative, and presidential elections indicated a major political rift between the urban centres and the countryside. Rural voters, grateful for the restoration of most agricultural land to farmers but fearful of change, strongly favored President Iliescu and the FDSN; the urban electorate favored the CDR (a coalition of several parties – the strongest of which were the PNŢCD and the PNL – and several other civic organizations as well) and quicker reform. Iliescu easily won re election from a field of five other candidates, and the FDSN won a plurality/relative majority of seats in both chambers of the Romanian Parliament. With the CDR, the second largest parliamentary group, reluctant to participate in a national unity coalition, the FDSN (now the PDSR) formed a government under prime minister and economist Nicolae Văcăroiu with parliamentary support on behalf of the nationalists Romanian National Unity Party (PUNR) and Greater Romania Party (PRM) as well as the extreme left wing Socialist Party of Labour (PSM) led by former PCR Prime Minister Ilie Verdeț. The future coalition would be labeled by the press as the "Red Quadrilateral" (originally known in Romanian as Patrulaterul Roșu). In January 1994, the governing coalition's stability became problematic when the PUNR threatened to withdraw its support unless it received cabinet portfolios. After intense negotiations, two PUNR members received cabinet portfolios in the Văcăroiu government in August of the same year. The following month, the incumbent Justice Minister also joined the PUNR. Nevertheless, subsequently, the PRM and the PSM left the coalition in October and December 1995, respectively.
1996-2000 жылдар
1996 жылғы жергілікті сайлауда румыниялық сайлаушылардың саяси бағытында маңызды өзгеріс байқалды, оппозициялық партиялар Бухарестті және Трансильвания, Банат, Буковина және Добруджаның көптеген ірі қалаларын жеңіп алды. Бұл үрдіс сол жылғы парламенттік және президенттік сайлауларда да жалғасты, онда оппозиция қалаларда басымдық танытып, бұрын президент Илиеску мен ПДСР үстемдік еткен ауылдық аймақтарға күшті еніп кірді (ПДСР Трансильваниядан тыс, дәстүрлі сайлау округтерінде көптеген сайлаушыларын жоғалтты). Оппозициялық науқаны сыбайлас жемқорлықты жою және либерализация мен еркін нарықты қолдайтын экономикалық реформаларды енгізу қажеттігін баса көрсетті. Бұл үгіт сайлаушылардың қолдауын тапты, нәтижесінде CDR коалициясы тарихи жеңіске жетті және Эмил Константинеску президент болып сайланды (мұның бір себебі Корнелиу Копосудың қайтысы болды). Сайлауда көпшілікті қамтамасыз ету үшін CDR Петре Романның Демократиялық партиясын (бұрынғы FSN) және UDMR/RMDSZ (венгр азшылығын көрсететін) үкіметке қосылуға шақырды. Келесі төрт жылда Румынияда үш премьер-министр болды (ішкі қайшылықтарға қарамастан), билеуші партиялар коалицияларын сақтап, қажетті реформалар сериясын бастады.
The 1996 local elections indicated a major shift in the political orientation of the Romanian electorate, with opposition parties sweeping Bucharest and most of the larger cities in Transylvania, Banat, Bukovina, and Dobruja. The trend continued in that year's legislative and presidential elections when the opposition dominated the cities and made strong inroads into rural areas previously dominated by President Iliescu and the PDSR (which lost many voters in their traditional stronghold constituencies outside Transylvania). The opposition campaign emphasized the need to squelch corruption and introduce economic reform favoring liberalization and the free market. This message resonated with voters, resulting in a historical victory for the CDR coalition and the election of Emil Constantinescu as president (partly due to Corneliu Coposu's death as well). To secure its electoral majority, the CDR invited Petre Roman's Democratic Party (the former FSN) and the UDMR/RMDSZ (representing the Hungarian minority) to join the government. Although over the next four years, Romania had three prime ministers (and despite internal frictions), the governing parties preserved their coalition and initiated a series of much needed reforms.
20002004 жыл
Константинеску 2000 жылы екінші мерзімге үміткер болмайтынын мәлімдеп, жүйенің оны жеңгенін айтты. CDR жаңа үміткері Мюгур Исареску бастаған коалиция 2000 жылдың қарашасында өткен президент сайлауының бірінші турында жеңіліске ұшырады. Бұл жеңілістің себебі – алдыңғы төрт жылда құрамына кіретін партиялар арасындағы келіспеушіліктер мен құрылымдық реформалардың нәтижесінде туындаған экономикалық қиындықтар болды. Екінші турда Ион Илиеску Социал-демократиялық партиядан (PSD) қайтадан үміткер болып, ұлы Румыния партиясының (PRM) ұлтшыл үміткері Корнелиу Вадим Тюдорды үлкен артықшылықпен жеңді. Илиеску кейіннен Адриан Настасені Премьер-министр етіп тағайындады. Парламентте PSD үкіметі (алдыңғы үкімет сияқты) UDMR/RMDSZ-дің қолдауына сүйенді, олар үкіметке кірмеді, бірақ Румынияның венгр халқына арналған заңнамалық және басқа да шаралар бойынша жылдық келісімдер жасады (іс жүзінде сенім мен көмек келісімі арқылы). Настасе премьер-министр болып өткен төрт жылда бұрынғы үкіметтің Батысқа бағытталған сыртқы саясатын жалғастырды. Бұл кезең посткоммунистік Румынияда беспрецедентті саяси тұрақтылық пен тұрақты экономикалық өсіммен еректелді. Румыния 2004 жылдың көктемінде НАТО-ға қосылды және 2007 жылы ЕО-ға қосылу туралы шартқа қол қойды. Алайда, PSD үкіметі сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыптаулармен мазаланды, бұл 2004 жылғы жергілікті және жалпыұлттық сайлаудағы жеңілісіне ықпал етті. 2003 жылдың қыркүйегінде Демократиялық партия (PD) мен Ұлттық либералдық партия (PNL) сайлау альянсын құрды, атап айтқанда, биліктегі PSD-ге қарсы оппозициялық блок ретінде «Әділет және шындық» (DA) альянсын құрды. DA альянсы парламент пен жергілікті кеңестерде бірыңғай дауыс беруге және жалпыұлттық және жергілікті сайлауларда ортақ үміткерлерді ұсынуға келісті. 2003 жылдың қазан айында елде ЕО-ға қосылу үшін қажет деп саналған бірнеше конституциялық түзетулер бойынша референдум өтті. Түзетулерге шетелдіктерге Румынияда жер меншігіне ие болуға рұқсат беру және президенттің мерзімін төрт жылдан бес жылға ұзарту кірді.
Constantinescu stated in 2000 that he is no longer running for a second term, claiming that the system had defeated him. The CDR led coalition with its new candidate Mugur Isărescu lost the first round of presidential elections held in November 2000 as a result of popular dissatisfaction with infighting among the constituent parties during the preceding four years and the economic hardship brought about by structural reforms. In the second round, Ion Iliescu, running again as the Social Democratic Party (PSD) candidate, won by a wide margin over extreme nationalist Greater Romania Party (PRM) candidate Corneliu Vadim Tudor. Iliescu subsequently appointed Adrian Năstase Prime Minister. In the Parliament, the PSD government (like its predecessor) relied on the support of the UDMR/RMDSZ, which did not join the cabinet but negotiated annual packages of legislation and other measures favoring Romania's ethnic Hungarians (essentially through a confidence and supply agreement). Năstase, in his four years as prime minister, continued the previous government's pro Western foreign policy. The period was characterized by political stability unprecedented in post communist Romania and consistent economic growth. Romania joined NATO in the spring of 2004 and signed an accession treaty to join the EU in 2007. However, the PSD government was plagued by allegations of corruption which would be significant factors in its eventual defeat in local and national elections in 2004. In September 2003, the Democratic Party (PD) and the National Liberal Party (PNL) formed an electoral alliance, more specifically the Justice and Truth (DA) Alliance, as a mainstream opposition bloc to the ruling PSD. The DA Alliance agreed, among other measures, to vote as a bloc in the parliament and local councils and run common candidates in national and local elections. In October 2003, the country held a referendum on several constitutional amendments deemed necessary for EU accession. The amendments included provisions to allow foreigners to own land in Romania and to change the president's term from four to five years.
2004-2008 жылдар
2004 жылы Демократиялық партияның (ДП) сол кездегі төрағасы Траян Бэсеску президент сайлауында шамалы артықшылықпен жеңіске жетті. Бэсеску кейіннен бұрынғы ұлттық либерал партиясының жетекшісі Калин Попеску Тăричеануды премьер-министр етіп тағайындады. Попеску Тăричеану PNL, PD, UDMR/RMDSZ және PC (бұрынғы Румыниялық гуманистік партиясы немесе PUR) партияларынан құралған үкіметке жетекшілік етті. Парламенттік көпшілікті қамтамасыз ету үшін коалициялық үкімет этностық азшылықтар өкілдеріне бөлінген 18 парламенттік мандаттың қолдауына сүйенді. Парламенттегі үкіметтің шағын көпшілігі мерзімінен бұрын сайлау өткізу туралы талаптарға әкелді. 2005 жылдың шілдесінде премьер-министр Попеску Тăричеану отставкаға кету және жаңа сайлау өткізу жоспарларын жариялады; бірақ кейіннен ол және үкімет жазғы су тасқынынан зардап шеккендерге көмек көрсетуге назар аудару қажеттігін айтып, шешімін кері қайтарды. Өзінің алғашқы жылында үкімет Ирактағы үш румын журналисінің табысты аяқталған кешірілген оқиғасымен және Азиядан келген жабайы құстар арқылы тараған құс тұмауымен күресті. Үкіметтің басты мақсаты – Румынияның Еуропалық Одаққа (ЕО) қосылуы болды және 2007 жылдың 1 қаңтарында Румыния ЕО-ның 26-шы мүшесі атанды. Үкімет АҚШ-пен де жақсы қарым-қатынас сақтап, 2005 жылдың желтоқсанында америкалық әскерлерге бірнеше румыниялық әскери базаларда оқытудан өтуге және қызмет етуге рұқсат беретін келісімге қол қойды. Бэсеску мен Попеску Тăричеану жоғары деңгейдегі коррупциямен күресуге және сот жүйесі мен денсаулық сақтау сияқты салаларды жаңғыртуға бағытталған кең ауқымды реформаларды жүзеге асыруға уәде берді. 2007 жылдың 19 сәуірінде Румыния Парламенті президент Бэсескуны конституцияға қайшы әрекеттер жасады деген айыппен қызметтен шеттетуге қатысты. 322–108 дауыспен қабылданған бұл шешім импичмент туралы ұлттық референдумға жол ашты, бірақ ол көпшілік дауыспен сәтсіз аяқталды, нәтижесінде Бэсеску президенттік лауазымға қайта орналастырылды.
In 2004, Traian Băsescu, the then leader of the Democratic Party (PD), won the presidential election by a narrow margin. Băsescu subsequently appointed former national liberal leader Călin Popescu Tăriceanu as prime minister. Popescu Tăriceanu headed a government composed of the PNL, PD, UDMR/RMDSZ, and PC (formerly known as the Romanian Humanist Party or PUR). In order to secure a parliamentary majority, the coalition government relied on the support of 18 parliamentary seats reserved for ethnic minority representatives. The government's narrow majority in the Parliament led to calls for early elections. In July 2005, Prime Minister Popescu Tăriceanu voiced plans to resign, prompting new elections; he then backtracked, noting his and the cabinet's need to focus on relief efforts for summer floods. During its first year, the government was also tested by a successfully resolved hostage crisis involving three Romanian journalists kidnapped in Iraq and avian influenza in several parts of the country, transmitted by wild birds migrating from Asia. The government's overriding objective was the accession of Romania to the European Union (EU), and on 1 January 2007 Romania became the 26th member of the EU. The government also maintained good relations with the United States, signing an agreement in December 2005 which would allow American troops to train and serve at several Romanian military facilities. Băsescu and Popescu Tăriceanu pledged to combat high level corruption and implement broader reforms to modernize sectors such as the judicial system and healthcare. On 19 April 2007, the Romanian Parliament suspended President Băsescu on charges of unconstitutional conduct. The suspension, passed by a 322–108 vote, opened the way for a national referendum on impeachment which failed by a large popular vote, and as such Băsescu was reinstated as President.
2008-2012 жылдар
2008 жылдың қарашасында өткен парламенттік сайлауда Социал-демократтар (PSD) 33,9 пайыз дауыс жинады, президент Траян Бэсескудің оңшыл либералды демократтары (PDL) 32,34 пайыз, ал биліктегі Ұлттық либералдар (PNL) 18,6 пайыз дауыс алды. Либерал-демократтар мен Социал-демократтар сайлаудан кейін коалиция құрды. Бұрынғы премьер-министр Теодор Столоян премьер-министрліке кандидаттығын қайтарып алды, ал президент Бэсеску Либерал-демократтардың төрағасы Эмиль Бокты премьер-министрлікке ұсынды. Ұлы экономикалық дағдарыстың басталуымен Румыния саяси аренасында президент пен премьер-министрдің, сондай-ақ жалпы халықтың арасында шиеленіс туды. 2012 жылғы саяси дағдарыс және президент Бэсескуді қызметтен босатуға жасалған тағы бір әрекет жағдайды ушықтырды. Референдумда 7,4 миллионнан астам адам (шамамен 90 пайызы) Бэсескудің қызметтен алынуын қолдады. Дегенмен, Конституциялық сот референдумды күшін жойды, себебі халықтың көп бөлігі дауыс бермеді (сайлауға қатысу 46% құрады); Бэсеску бұл референдумды мемлекеттік төңкеріс деп атап, халықты оған бойкот жариялауға шақырды. Осы оқиғалардың барлығын халықаралық саяси тұлғалар, әсіресе Германия канцлері Ангела Меркель ауыр сынға алды.
The November 2008 parliamentary elections were close, with the Social Democrats (PSD) winning 33.9 percent of the vote, President Traian Băsescu's centre right Liberal Democrats (PDL) taking 32.34 percent, and the ruling National Liberals (PNL) receiving 18.6 percent. The Liberal Democrats and Social Democrats formed a coalition after the election. Former prime minister Theodor Stolojan withdrew his candidacy for the premiership and President Băsescu nominated Emil Boc, president of the Liberal Democrats, as prime minister. With the onset of the Great Recession, the Romanian political scene saw tensions between the president and the prime minister on the one hand as well as between the general population on the other hand. Tensions escalated with a 2012 political crisis and another attempt to impeach President Băsescu. In the referendum, more than 7.4 million people (nearly 90 percent) supported Băsescu's removal from office. However, the Constitutional Court invalidated the referendum because the majority of the population did not vote (the voter turnout was 46%); Băsescu had called the referendum a coup d'état and asked the public to boycott it. All these events have been heavily criticized by international political figures, most notably by German chancellor Angela Merkel.
2012-2016 жылдар
2012 жылғы 9 желтоқсандағы заңнамалық сайлауды халық өзгеріс және Басескуды қызметтен шеттету мүмкіндігі ретінде қабылдады. Социал-либералдық одақ (USL) Депутаттар палатасында және Сенатта үлкен көпшілікке ие болды (тиісінше 60,07 және 58,61 пайыз дауыс) және рекордтық 395 орын алды. Жаңа премьер-министр Виктор Понта жылдам түрде үкімет құрды, бірақ реформаларды қабылдамауы 2012 жылғы сайлау науқанындағы уәделерін орындамаған үкіметке қарсы наразылық толқынына әкеп соқты. Ұлттық маңызы бар тағы екі жоба (сланец бұрғылау және Рошия Монтана кеніші жобасы) тағы да наразылықтарды тудырды. Алғашқыда экологиялық бағытталған демонстрациялар үкіметке қарсы наразылыққа айналды. 2014 жылдың басында ҰЛП (PNL) USL-ден бөлініп, оппозицияға өтті. ҰДП (PDL) бірге ҰЛП Кристиан-либералдық альянсын (ACL) құрды, ол Клаус Иоганнистің Румыния президентіне кандидаттығын қолдады, содан кейін Ұлттық либералдық партиясы (ҰЛП) атын сақтап қалатын болашақ бірігу туралы келісімге келді. Иоганнис 2014 жылғы президент сайлауының екінші турында қолданыстағы премьер-министр Виктор Понтадан 54,43% айырмашылықпен күтпеген жеңіске жетті. Ол кезде шетелдегі көптеген сайлаушылар өздеріне дауыс беру құқығы берілмегеніне ашуланды, бұл Понтаның жеңілісінің басты себептерінің бірі болды. 2015 жылдың соңында өткен кезекті жалпыұлттық наразылықтар премьер-министр Виктор Понтаның отставкаға кетуіне себеп болды. Одан кейін президент Иоганнис сол кездегі тәуелсіз технократ Дачиан Чиошті премьер-министр етіп тағайындады, ол 2015 жылдың соңы мен 2017 жылдың басында сондай-ақ тәуелсіз технократтық үкіметке жетекшілік етті.
The legislative elections of 9 December 2012 were seen by the public as an opportunity for change and to oust Băsescu. The Social Liberal Union (USL) received a large majority in the Chamber of Deputies and the Senate (60.07 and 58.61 percent of the vote, respectively) and a record 395 seats. The new prime minister, Victor Ponta, quickly formed a government but the failure to adopt reforms quickly triggered a wave of protests against a government seen as not fulfilling the promises of the 2012 electoral campaign. Two other projects of national interest (shale drilling and the Roșia Montană mining project) unleashed more protests. The demonstrations, initially ecological in focus, became anti government protests. In early 2014, the PNL broke away from the USL and entered opposition. Along with the PDL, the PNL formed the Christian Liberal Alliance (ACL) to support the candidature of Klaus Iohannis as President of Romania and later agreed on a future merger that would retain the name of the National Liberal Party (PNL). Iohannis won a surprise victory in front of the incumbent PM Victor Ponta in the second round of the 2014 presidential elections, by a margin of 54.43%. At that time, many voters abroad were rightfully angry because they were not all given the right to cast their ballots, which represented one of the key reasons for Ponta's defeat. In late 2015, another series of nationwide protests ultimately prompted Prime Minister Victor Ponta's resignation. Shortly afterward, President Iohannis appointed then independent technocrat Dacian Cioloș as Prime Minister, who led a likewise independent technocratic government between late 2015 and early 2017.
2016-2020 жылдар
2016 жылғы 11 желтоқсандағы заң шығарушы сайлауда PSD-нің Румыния Парламентіне ірі партия ретінде қайта оралуы күтілген еді, өйткені көптеген сауалнамалар оларға сайлауда кем дегенде 40% дауыс жиналатынын көрсетті. ПНЛ-ден бөлінген маңызды топ – АЛДЕ-мен бірге PSD премьер-министр Сорин Гриндеану басшылығымен үкіметтік коалиция құрды. 2017 жылдың басында бүкіл елде үлкен қарсылық акциялары (Румыния тарихындағы ең ірілері) Гриндеанудың отставкаға кетуін және мерзімінен бұрын сайлау өткізуді талап етті. Себебі, үкімет 31 қаңтар түнінде Қылмыстық кодекс пен Қылмыстық процессуалдық кодекске өзгеріс енгізетін жарлықты жасырын түрде бекітті. Премьер-министр және үкіметтің барлық мүшелері отставкаға кешуден бас тартты, бірақ 5 ақпанда, наразылықтың ең жоғарғы нүктесінде, наразылықты тудырған жарлықтарды кері қайтаруға келісті. Шамамен төрт айдан кейін премьер-министр Сорин Гриндеану мен PSD лидері Ливиу Драгня арасында шиеленіс туды, нәтижесінде PSD-ALDE коалициясы үкіметке қолдауын жоғалтты. Премьер-министр отставкаға кешуден бас тартты, бірақ Парламент 241 дауыспен (қажетті ең төменгі шегі – 233) сенімсіздік білдірді және оны қызметтен босатылды. Содан кейін социалистер Михаи Тудосені премьер-министр лауазымына ұсынды, оны президент Иоганнис мақұлдады. Бірақ, билікте болған алты айдан кейін ол бұл лауазымнан бас тартты. Осыған байланысты, үкіметтік коалиция 2014-2019 жылдары Еуропарламент депутаты болған Виорика Дэнчиляны премьер-министрлікке кандидат ретінде ұсынды, оны президент те мақұлдады. Ол сондай-ақ Румынияның алғашқы әйел премьер-министрі атанды. Кейіннен, 2019 жылдың 4 қарашасында сенімсіздік білдірілгеннен кейін PSD-нің азшылық үкіметі Людовик Орбан басқаратын Ұлттық либералдық партияның азшылық кабинетімен ауыстырылды. Сонымен қатар, 2019 жылдың қарашасында президент Клаус Йоханнис үлкен артықшылықпен қайта сайланды (екінші турда FDGR/DFDR, USR PLUS және PMP қолдауымен). Бұл кезең (2017 мен 2019 жылдар арасындағы екі жыл) бұрынғы PSD-ALDE үкіметтік коалициясының премьер-министрлерді ауыстыруы және Қылмыстық кодекс пен Қылмыстық процессуалдық кодекске өзгеріс енгізу ниеттеріне байланысты үкіметтік дағдарыстармен сипатталды. Румын қоғамы осы заң пакеттеріне өзгеріс енгізуге, мерзімінен бұрын сайлау өткізуге, сондай-ақ әділет тақырыбы бойынша референдум өткізуге қарсылық білдіру үшін 500-ден астам күн бойы Бухарест және елдің басқа да ірі қалаларының көшелеріне шықты.
The legislative elections of 11 December 2016 saw a predictable comeback of the PSD as the major party in the Romanian Parliament, as most opinion polls gave them an electoral score of at least 40%. Alongside ALDE (a main splinter group from the PNL), the PSD initially formed a governing coalition under Prime Minister Sorin Grindeanu. In early 2017, a series of massive nationwide protests (the greatest in Romania's history) requested Grindeanu's resignation and early elections because of the government's secret procedure of giving an ordinance modifying the Penal Code and Penal Procedure Code on the night of 31 January. The PM along with the entire government refused to step down but decided to withdraw the decrees that started the protests on 5 February at the protests' peak. Approximately four months later, tensions arose between PM Sorin Grindeanu and PSD leader Liviu Dragnea, which ultimately resulted in the loss of political support for the government on behalf of the PSD ALDE coalition. The PM refused to resign but was eventually dismissed by a motion of no confidence passed by the Parliament with 241 votes (233 minimum needed). Quickly afterward, Mihai Tudose was proposed by the socialists for the position of prime minister and was subsequently accepted by president Iohannis. However, just after 6 months of governance, he resigned from this dignity. Consequently, the ruling coalition nominated a new Prime Minister candidate in the person of Viorica Dăncilă, a former socialist MEP in 2014–19 who was also accepted by the state president. She was also the first female Prime Minister of Romania. Subsequently, on 4 November 2019, after a motion of no confidence, the PSD minority government was replaced by a minority cabinet led by the National Liberal Party under Ludovic Orban. Furthermore, in November 2019, President Klaus Iohannis was re elected by a landslide (with FDGR/DFDR, USR PLUS, and PMP support in the second round). This period (i. e. the two years spanning between 2017 and 2019) was marked by governmental mayhem produced by the previous PSD ALDE ruling coalition regarding their change of PMs as well as their intentions of changing both the Penal Code and the Penal Procedure Code, the Romanian society took to the streets of Bucharest and many other major cities of the country in huge numbers for more than 500 consecutive days in order to oppose the modification of these law packages, prompt early elections, as well as a referendum on the topic of justice.
2020 қазіргі уақытқа дейін
27 қыркүйекте өткен 2020 жылғы Румыниядағы жергілікті сайлауда PNL жеңіске жетті. Дегенмен, 6 желтоқсанда PNL 2020 жылғы Румынияның заңнамалық сайлауында екінші орын алды. Сайлауда бірінші орынға шыққан оппозициялық Социал-демократтар (PSD) жеңіп алды. Ресми нәтижелер шыққаннан кейін көп ұзамай Орбан премьер-министр лауазымынан кетіп, оның орнына Николае Чиука уақытша премьер-министр болып тағайындалды. Бұл арада ұлттық либералдылар алдағы төрт жылда Румынияда тұрақты оң орталық басқару үшін USR PLUS және UDMR-мен бірге коалициялық үкімет құру туралы келіссөздер жүргізді. Жаңа тағайындалған премьер-министр - Ұлттық либералды партияның (PNL) мүшесі Флорин Цицу, ол 2020 жылдың 23 желтоқсанында PNL, USR PLUS және Румыниядағы мажарлардың демократиялық одағынан (UDMR/RMDSZ) тұратын үш партиялық оң орталық коалиция құрғаннан кейін, билікке келді. Кейіннен, 2021 жылдың қыркүйек айының басында USR PLUS Cîțu кабинетінен шығуға шешім қабылдады, сондықтан үш оң орталық партиялық одақ ресми түрде таратылды, бұл кездейсоқ түрде 2021 жылғы Румыниядағы үлкен саяси дағдарысқа әкелді, ол үш айға жуық уақытқа созылды, содан кейін Николае Чиука 2021 жылдың қараша айының соңында CNR кабинетімен бірге премьер-министр болып тағайындалды. 2023 жылдың 15 маусымында Марсель Чиолаку (PSD) Румынияның жаңа премьер-министрі болып ант берді. Премьер-министр лауазымын ауыстырып сайлау биліктегі коалицияның келісімі бойынша бұрыннан келісіліп қойылған еді. CNR кабинетінің құрылғанынан бері Румыния авторитарлық және либералдық емес саясатқа қарай бет бұруда.
The 2020 Romanian local elections which were held on 27 September were won by the PNL. Nonetheless, on 6 December, the PNL finished second in the 2020 Romanian legislative election. The election was won by the oppositional Social Democrats (PSD) who came in first. Shortly after the official results came out, Orban resigned from his position as PM and was replaced by Nicolae Ciucă as acting/ad interim PM. In the meantime, the national liberals proceeded to negotiate the formation of a coalition government alongside USR PLUS and UDMR for a reportedly stable center right governance for the next four years in Romania. The newly designated PM was therefore Florin Cîțu, a member of the National Liberal Party (PNL), who took office on 23 December 2020, after forming a three party, center right coalition consisting of the PNL, the USR PLUS, and the Democratic Alliance of Hungarians in Romania (UDMR/RMDSZ). Subsequently, in early September 2021, USR PLUS decided to exit the Cîțu Cabinet and so the three centre right party alliance was officially disbanded, inadvertently leading to the major 2021 Romanian political crisis which lasted for nearly three months, until Nicolae Ciucă was invested PM along with the CNR cabinet in late November 2021. On 15 June 2023, Marcel Ciolacu (PSD) was sworn in as the new Romanian Prime Minister. Rotating premiership had been long agreed as part of a deal by the ruling coalition. Since the investment of the CNR cabinet, Romania experience a shift towards authoritarianism and illiberalism.
Сыртқы қатынастар
2007 жылдың 1 қаңтарында Румыния Еуропалық Одаққа (ЕО) мүше болды, бұл ЕО-ның бесінші кеңею толқыны болды. 2000 жылдары Румыния ЕО-ға қосылуға дайындық мақсатында бірқатар реформаларды жүзеге асырды, оның ішінде демократиялық жүйелерін консолидациялау, құқықтық мемлекетті орнату, адам құқықтарына құрмет көрсетуді мойындау, жеке сөз бостандығына берілгендік және тиімді еркін нарықтық экономиканы енгізу болды. Румыния 2002 жылдың қарашасында Прага саммитінде қабылданған шешімге сәйкес, 2004 жылдың 29 наурызында Солтүстік Атлантикалық келісім ұйымына (НАТО) қосылды. Румыния Персид шығанағы соғысы кезінде одақтас күштердің серіктесі болды, әсіресе БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы ретінде қызмет еткен кезде. Румыния Анголадағы UNAVEM, Босниядағы IFOR/SFOR, Албания және Ауғанстандағы бейбітшілік операцияларында белсенді қатысты, сондай-ақ АҚШ бастаған басып алудан кейін Иракқа 860 әскер жіберді. Румыния Венгриямен берік қарым-қатынас орнатты, Венгрия Румынияның ЕО-ға қосылуына қолдау көрсетуде маңызды рөл атқарды. Румынияның венгр этникалық партиясы 1996 жылдан 2008 жылға дейін және 2009 жылдан бастап барлық үкіметтік коалицияларға қатысты. 1996 жылы Румыния Венгриямен екіжақты негізгі шартқа қол қойып, ратификациялады, ол екі ел арасындағы туындаған келіспеушіліктерді шешіп, жақынырақ және өзара ынтымақтастыққа негіз салды. Болгарияның Румыниямен қарым-қатынасы екі президенттің жүйелі ресми сапарларымен сипатталады. 20 ғасырдың бірінші жартысында Румыния мен Болгария Добруджа аймағы үшін күрделі қақтығысқа ұшырады. Бұл дау, қазіргі уақытта көбінесе естен шығып қалғанмен, 1913 жылы толыққанды соғысқа ұласты. Екі ел арасындағы аумақтық дау Крайова шартымен аяқталды.
On 1 January 2007, Romania became a member of the European Union (EU) in the fifth wave of EU enlargement. During the 2000s, Romania implemented a number of reforms to prepare for EU accession, including the consolidation of its democratic systems, the institution of the rule of law, the acknowledgement of respect for human rights, the commitment to personal freedom of expression, and the implementation of a functioning free market economy. Romania joined the North Atlantic Treaty Organization (NATO) on March 29, 2004, following the decision taken at the Prague Summit, in November 2002. Romania was a partner to the allied forces during the Gulf War, particularly during its service as president of the UN Security Council. Romania has been active in peacekeeping operations in UNAVEM in Angola, IFOR/SFOR in Bosnia, Albania, in Afghanistan and sent 860 troops to Iraq after the invasion led by the United States. Romania has developed strong relations with Hungary, with the latter playing a key role in supporting Romania's bid to join the EU. Romania's ethnic Hungarian party also participated in all the government coalitions between 1996 and 2008 and from 2009. In 1996, Romania signed and ratified a basic bilateral treaty with Hungary that settled outstanding disagreements, laying the foundation for closer, more cooperative relations. Bulgarian relations with Romania feature regular official visits by the two presidents. In the first half of the 20th century, Romania and Bulgaria had a serious conflict over the Dobruja region. This dispute, while now largely forgotten, escalated into all out war in 1913. The territorial dispute between the two countries ended with the Treaty of Craiova.