Кіріспе
Неміс психотерапевті Антон Хелингер), Берт Хелингер ретінде танымал, отбасылық және жүйелік тұрғысынан қарастыру (Family Constellations and Systemic Constellations) деп белгілі терапиялық әдіспен байланысты неміс психотерапевті болған. Соңғы жылдары оның жұмысы осы форматтардан асып, ол "Рухтың саналық қозғалысы" деп атаған жаңа бағытқа қадам басқан. Бүкіл әлемде Хелингердің ықпалымен, бірақ міндетті түрде оның ізімен емес, оның бастапқы ойларын жеке, ұйымдық және саяси салаларда қолданып, бейімдейтін мыңдаған кәсіби маман жұмыс істеуде.
Anton Hellinger), known as Bert Hellinger, was a German psychotherapist associated with a therapeutic method best known as Family Constellations and Systemic Constellations. In recent years, his work evolved beyond these formats into what he called Movements of the Spirit Mind. Several thousand professional practitioners worldwide, influenced by Hellinger, but not necessarily following him, continue to apply and adapt his original insights to a broad range of personal, organizational and political applications.
Өмір
Антон Хеллингер 1925 жылы Германияның Баден қаласында католик отбасында дүниеге келді. Хеллингер ата-анасының «католик дінінің ерекше түрі бүкіл отбасына ұлттық социализмнің бұрмалауларына сенуден қорғаныш берді» деп мәлімдеді. Он жасында ол отбасын тастап, иезуиттер ордені басқаратын католик монастырлық мектепке оқуға түсті, кейіннен ол орденге қабылданды және Оңтүстік Африкаға миссионер ретінде жіберілді. Жергілікті Гитлер жастары ұйымы жасөспірім Bert Hellinger-ді өздеріне тартуға тырысты, бірақ сәтті болмады. Осының нәтижесінде ол «халыққа қарсы жау болуы күдікті» деп жіктеліп, тізімге алынды. 1942 жылы Хеллингер неміс армиясына шақырылды. Ол Батыс майданында соғысқа қатысты. 1945 жылы тұтқындалып, Бельгиядағы одақтас әскери тұтқын лагеріне қамалды. Тұтқын лагерінен қашқаннан кейін Хеллингер Германияға оралды. Хеллингер иезуиттер (Иисус қоғамы) католик діни орденіне кірді, оның діни аты – Суитберт, ол оның «Берт» есімінің шығуына себеп болды. Ол дінші болып тағайындалуға бағытталған оқуы барысында Вюрцбург университетінде философия мен теологияны оқыды. 1950 жылдардың басында ол Оңтүстік Африкаға жіберілді, онда Зулу халқына миссионер болып тағайындалды. Сол жерде ол Питтермарицбург университетінде және Оңтүстік Африка университетінде білімін жалғастырды, онда ол А. дипломын және университет білімі туралы диплом алды, бұл оған мемлекеттік орта мектептерде оқытуға құқық берді. 1960 жылдардың басында Оңтүстік Африкадағы англикан дінбасылары жүргізген топтық динамикадағы нәсілдер аралық экуменикалық оқу-жаттығуларына қатысуы оның католик діни қызметін тастауына себеп болды. Оның пікірінше, оқытушылар феноменологиялық бағытта жұмыс істеді – олар қазіргі әртүрліліктегі ең маңызды нәрсені тануға тырысты, ниетсіз, қорқынышсыз, алдын ала түсініксіз, тек көрініске сүйене отырып. Ол олардың әдістері өзара құрмет арқылы қарама-қайшылықтарды татуластыруға мүмкіндік беретініне қатты әсер етті. Феноменологияға қызығушылығының басталуы оның діни анттарынан бас тартуымен бірге болды. Хеллингер жаттықтырушылардың бірі топқа: «Сіз үшін не маңыздырақ, идеалдар ма, әлде адамдар ма? Екіншісі үшін қайсысын құрбан етер едіңіз?» деп сұрады. Бұл оған философиялық сұрақ болған жоқ. Ол нацистік режимнің идеалдар үшін адамдарды құрбан еткеніне өте сезімтал болды. Ол: «Бұл сұрақ менің өмірімді өзгертті. Адамдарға бағытталған көзқарас менің барлық жұмысымды қалыптастырды» деді. Діни қызметтен кеткеннен кейін ол өзінің бірінші әйелі Гертамен танысып, Германияға оралғаннан кейін көп ұзамай үйленді. Ол 1970 жылдардың басында бірнеше жыл Венада Венаның терең психологиялық ассоциациясында (Wiener Arbeitskreis für Tiefenpsychologie) психоанализдің классикалық курсын оқыды. Ол Мюнхендегі психоаналитикалық оқу институтында оқып, олардың кәсіби бірлестігінің толыққанды мүшесі болып қабылданды. 1973 жылы ол Германиядан екінші рет кетіп, Артур Яновтан 9 ай бойы білім алу үшін АҚШ-қа барды. Оның көзқарасын қалыптастырған көптеген маңызды факторлар болды. Ең маңыздыларының бірі – Эрик Берн және транзакциялық талдау. 70 жасқа таяп қалғанда ол өзінің түсініктері мен тәсілдерін жазбаға алған жоқ, сондай-ақ студенттерді өзінің әдістерін жалғастыруға үйреткен жоқ. Ол неміс психиатры Гунтар Веберге семинарлардың жазбаларын жазып, редакциялауға келісті. Вебер бұл кітапты 1993 жылы Zweierlei Glück [Капризді жақсы табыс; екінші мүмкіндік] деген атпен өзі шығарды. 2017 жылы бұл кітап 18-ші рет басылды. 2018 жылға қарай Хеллингер 90-нан астам кітап жариялады, олардың 70-і Неміс Ұлттық кітапханасының каталогында (Deutsche National Bibliothek, Лейпциг) тіркелген. Оның жарымынан көбі – отбасылық шоқжұлдыздар жұмысына арналған деректі фильмдер, семинарлардың транскрипттері ретінде. Екінші жартысы оның философиясын ұсынады. Хеллингер кеңінен саяхаттап, Еуропа, АҚШ, Орталық және Оңтүстік Америка, Ресей, Қытай және Жапонияда лекциялар, семинарлар және оқу курстарын өткізді. Хеллингер кейбір әлеуетті әріптестерін және қолдаушыларын өзінің ерекше мінез-құлқымен, мысалы күрделі мәселелерді бір тамыр себептерге дейін қысқартқан кең мәлімдемелер жасау немесе кейде клиенттерге тікелей, авторитарлық тонмен сөйлеу арқылы наразылыққа түсірді. Көптеген практиканттар әдістің негізін қалаушы тұлғасынан алшақтады. Көптеген басқалары өздерінің тәжірибелеріне одан әрі дамуды енгізе отырып, олармен байланысын жалғастырды. 2019 жылдың 19 қыркүйегінде қайтыс болғанға дейін Хеллингер екінші әйелі Мария Софи Хеллингермен бірге Хеллингер мектебін басқарды.