Кіріспе

АҚШ үкіметінің табиғат қорғауды ынталандыру мақсатымен жерді белгілеуі

АҚШ-та Ұлттық мұра аймағы (NHA) – Конгресс актісімен белгіленген, аймақтың тарихи сақталуын және оның тарихы мен мұрасын құрметтеуді көздеген жер. Қазіргі таңда 62 NHA бар, олардың кейбіреулері атаудың басқаша нұсқаларын қолданады, мысалы, Ұлттық мұра дәліздері. Ұлттық мұра аймақтары Ұлттық саябақтар қызметінің бөлімдеріне жатпайды және федералдық меншікте немесе басқаруда болмайды. NHA-ны әдетте "жергілікті үйлестіруші ұйымдар" деп аталатын штаттық органдар, коммерциялық емес ұйымдар немесе басқа жеке компаниялар басқарады. Ұлттық саябақтар қызметі консультативтік рөл атқарады және мемлекеттік-жеке серіктестік аясында шектеулі техникалық, жоспарлау және қаржылық көмек көрсетеді. Әр аймақтың өзінің заңнамалық базасы, бірегей ресурстары мен мақсаттары болады. Белгіленуге үміткер аймақтарда нақты шарттар болуы керек. Біріншіден, ландшафт ұлттық деңгейде ерекше табиғи, мәдени, тарихи немесе көрнекті ресурс болуы тиіс. Екіншіден, байланысты объектілер біріктірілгенде, АҚШ туралы бірегей оқиғаны айтуы керек. Бүгінгі күні Миссисипи өзенінен шығысқа қарай көбірек NHA құрылды.

Заңнамалық тарихы

Іллинойста орналасқан алғашқы Ұлттық мұра аймағы – Иллинойс және Мичиган каналы Ұлттық мұрасы дәлізі 1984 жылғы 21 тамызда президент Рональд Рейган қол қойған заңмен құрылды. 2006 жылғы Ұлттық мұра аймақтары туралы заң он жаңа Ұлттық мұра аймағын белгіледі және әлеуетті Ұлттық мұра аймақтарын зерттеудің үш жобасын мақұлдады. Осы заңға 2006 жылғы 12 қазанда президент Джордж Буш қол қойды. 2009 жылғы «Жерді басқару жөніндегі кешенді заң» он жаңа Ұлттық мұра аймағын белгіледі. Бұл заң жобасына 2009 жылғы 30 наурызда президент Барак Обама қол қойды. 2019 жылғы Джон Д. Дингл-кіші атындағы табиғатты қорғау, басқару және демалыс туралы заң Ұлттық мұра аймақтарын жоспарлау және басқару тәртібін белгіледі, сондай-ақ алты жаңа Ұлттық мұра аймағын құрды. Осы заңға президент Дональд Трамп 2019 жылғы 12 наурызда қол қойды. 2022 жылғы Ұлттық мұра аймағы туралы заң Ұлттық мұра аймақтары жүйесін құрды және Ішкі істер департаментіне Ұлттық мұра аймақтарына қаржылық және техникалық көмек көрсету үшін бірыңғай процедураны енгізді. Заңда жаңа Ұлттық мұра аймақтарын зерттеу және бекіту, сондай-ақ қолданыстағы аймақтарды бағалау тәртібі де қарастырылған. Ол әлеуетті Ұлттық мұра аймақтарын зерттеудің үш жобасын мақұлдады және жеті жаңа Ұлттық мұра аймағын құрды. Заң жобасы Сенатта 2022 жылғы 20 желтоқсанда бірауыздан, ал 22 желтоқсанда Палатада (326 дауысқа 95 қарсы) қабылданды және 2023 жылғы 5 қаңтарда президент Джо Байден оны заңға айналдырды.