Калифорния штатының табиғат парктері жүйесі

Кіріспе

Калифорния штатының үкіметтік департаменті

Калифорния мемлекеттік парктері жүйесі (испанша: Parques Estatales de California) – Калифорнияның мемлекеттік парктерінің жүйесі. Жүйені Калифорния табиғи ресурстар агенттігінің департаменті – Калифорния парктер және демалыс департаменті басқарады. Калифорния мемлекеттік парктері жүйесі – АҚШ-тағы ең ірі мемлекеттік парктер жүйесі. Калифорния мемлекеттік парктері 1,4 миллион акр (566,560 км²) аумақта 279 жеке парк бөлімшесін басқарады, оның ішінде 280 миль (451 км) Калифорния жағалауы; 625 миль (1006 км) көл және өзен жағалауы; шамамен 15 000 кемпинг алаңы; сондай-ақ жаяу, велосипед және атпен жүруге арналған жолдар бар. Бас кеңсесі Сакраменто қаласында орналасқан парк әкімшілігі 21 ауданға бөлінген.

Тарих

Калифорнияның алғашқы мемлекеттік паркі Йосемити Гранты болды, ол бүгінде Йосемити ұлттық паркінің бір бөлігін құрайды. 1864 жылы федералды үкімет Йосемити аңғарын сақтау үшін бөліп, жерді штатқа берді, ол 1906 жылға дейін осы әйгілі мұздық аңғарды басқарды. Калифорнияның ең көне мемлекеттік паркі – Биг-Бассен Редвудс мемлекеттік паркі 1902 жылы құрылды. 1921 жылға дейін әрбір парк тәуелсіз комиссия немесе агенттік тарапынан басқарылды. 1927 жылы Калифорния заң шығарушы органы, губернатор С.С. Янгтың қолдауымен, Мемлекеттік парк комиссиясын құрды, оның алғашқы құрамына: майор Фредерик Р. Бернхэм, У.Ф. Чандлер, Уильям Э. Колби (хатшы), Генри У. О’Мелвени және доктор Рэй Лайман Уилбур кірді. Келесі жылы, жаңадан құрылған Мемлекеттік парк комиссиясы алғашқы мемлекеттік парк облигацияларын шығару үшін қолдау жинауды бастады. Олардың күш-жігері 1928 жылы Калифорния тұрғындарының үштен бірі дерлік 6 миллион долларлық парк облигациясына жақсы дауыс бергенімен жеміс берді. Сонымен қатар, Фредерик Лоу Олмстед кіші штаттағы парктерді сатып алу және дамытуға бағыт беру үшін негізгі ұзақ мерзімді мақсаттарды анықтаған, әлеуетті парк жерлерінің штаты бойынша толық зерттеуді аяқтады. Ньютон Б. Дрюри (кейін Ұлттық парктер қызметінің директоры болып тағайындалды) сатып алу жөніндегі офицер ретінде қызмет еткеннен кейін, мемлекеттік парктердің жаңа жүйесі тез өсе бастады. Уильям Пенн Мотт кіші губернатор Рональд Рейганның басшылығымен агенттіктің директоры болды. 2008 жылдың мамыр айында Ұлттық тарихи сақтау қоры парк жүйесін Американың ең қауіпті орындарының тізіміне енгізді. 2008 жылдың 10 қаңтарында губернатор Шварценеггердің кеңсесі Калифорнияның мемлекеттік парктер жүйесі 2008-2009 жылдарға арналған бюджеті бойынша Калифорнияға қатері бар (болжамды) 14,5 миллиард долларлық тапшылықты жеңу үшін 48 жеке парктің (бестен бірі) толық немесе жартылай жабылуын қарастыратынын хабарлады. 2009 жылдың 25 қыркүйегінде губернатор Шварценеггердің кеңсесі 2009-2010 қаржы жылында барлық мемлекеттік парктер техникалық қызмет көрсету, жабдықтар және қызметтер бойынша бір реттік бюджеттік қысқартулар арқылы ашық болады деп мәлімдеді. 2023 жылы рекордтық ылғалды қыс Калифорнияның мемлекеттік парктеріне 210 миллион доллардан астам зиян келтірді.

California's first state park was the Yosemite Grant, which today constitutes part of Yosemite National Park. In 1864, the federal government set aside Yosemite Valley for preservation and ceded the land to the state, which managed the famous glacial valley until 1906. California's oldest state park, Big Basin Redwoods State Park, was founded in 1902. Until 1921, each park was managed by an independent commission or agency. In 1927, the California Legislature, with the support of Governor C. C. Young, established the State Park Commission, and its original membership included: Major Frederick R. Burnham, W. F. Chandler, William E. Colby (Secretary), Henry W. O'Melveny, and Dr. Ray Lyman Wilbur. The following year, a newly established State Park Commission began gathering support for the first state park bond issue. Its efforts were rewarded in 1928 when Californians voted nearly three to one in favor of a $6 million park bond act. In addition, Frederick Law Olmsted Jr. completed a statewide survey of potential park lands that defined basic long range goals and provided guidance for the acquisition and development of state parks. With Newton B. Drury (later to be named director of the National Park Service) serving as acquisition officer, the new system of state parks rapidly began to grow. William Penn Mott Jr. served as director of the agency under Governor Ronald Reagan. In May 2008 The National Trust for Historic Preservation listed the park system as a whole on their list of America's Most Endangered Places. On January 10, 2008, Governor Schwarzenegger's office announced that the California State Park System will consider indefinite closures of all or part of 48 specific individual parks (one in five) to help meet the challenges of the looming (projected) $14.5 billion deficit facing California for its 2008 2009 budget year. On September 25, 2009, Governor Schwarzenegger's office announced that all state parks would remain open during the 2009 2010 fiscal year using one time budget reduction methods in maintenance, equipment, and services. A record wet winter in 2023 caused more than $210 million in storm damage to California's State Parks.

Жіктеу

Департамент басқаратын және сақталатын нысандар түрлеріне бөлінеді. Олардың арасында 87 мемлекеттік саябақ, 63 мемлекеттік жағажай, 51 мемлекеттік тарихи саябақ, 32 мемлекеттік демалыс аймағы, 16 мемлекеттік табиғи қорық, 14 мемлекеттік саябаққа қарасты мүлік, 8 көлік құралдарымен демалыс аймағы, 2 мемлекеттік теңіз қорығы, 1 мемлекеттік тарихи ескерткіш, 1 мемлекеттік теңіз жағасы және 1 жол бойындағы саябақ бар. Мемлекеттік ресурстар кодексі мемлекеттік саябақ жүйесінің бөлімшелерін жіктеуді анықтайды. Мемлекеттік заң шығарушы орган жабайы табиғат аймақтары деп белгілеген немесе заңның басқа да ережелеріне бағынатын бөлімшелерден басқа, жүйеге кіретін немесе кіретін барлық бөлімшелер Мемлекеттік саябақтар және демалыс комиссиясы тарапынан осы жіктемелердің біріне жатқызылады.

Мемлекеттік саябақ

Мемлекеттік парктер "негізінен ерекше көрікті немесе табиғи сипаттағы, көбінесе маңызды [мәдени] құндылықтарды қамтитын салыстырмалы түрде кең аумақтардан тұрады. Мемлекеттік демалыс орындары "ашық ауада демалу мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін таңдалған, дамытылған және жұмыс істейтін аумақтардан тұрады" және мемлекеттік демалыс аймақтары, су асты демалыс аймақтары, мемлекеттік жағажайлар және жол бойындағы кемпингтер ретінде жіктеледі. Бұларға соғыс алаңдары, Калифорниялық миссиялар, тарихи мүліктер, үңгір суреттері және колониялық бекіністер кіреді.

Мемлекеттік резерв

Мемлекеттік қорықтар "ерекше табиғи немесе көркемдік ерекшеліктерді қамтитын, немесе штаттық маңызы бар көрнекті мәдени ресурстарды қамтитын аумақтардан тұрады" және олар мемлекеттік табиғи қорықтар – экологиясы, фаунасы, флорасы, геологиялық ерекшеліктері және көркемдік қасиеттері "бұзылмаған толықтығында" сақтау үшін таңдалып, басқарылатын аумақтар, немесе тарихи құрылымдар мен ерекшеліктерінің толықтығын сақтауға, сондай-ақ Калифорнияның жергілікті халықтары үшін рухани маңызы бар аумақтарды сақтау үшін таңдалып, басқарылатын мемлекеттік мәдени қорықтар ретінде жіктеледі.

Мемлекеттік жабайы табиғат

Мемлекеттік жабайы жерлер – адамның қызметінен әсер көрмеген және салыстырмалы түрде дамылмаған, мемлекеттік меншіктегі немесе жалға алынған жерлер, олар бастапқы ерекшеліктерін және табиғи бейнесін сақтап келген немесе жақын арада табиғи қалпына келтірілген. Мемлекеттік жабайы жерлер басқа мемлекеттік саябақтар жүйесінің бөлімдері ішінде құрылуы мүмкін. Табиғи қорықтар – сирек кездесетін немесе құрып бара жатқан түрлер мен оларды қолдайтын экожүйелер сияқты ерекше табиғи немесе ғылыми маңызы бар, теңіз жатпайтын аумақтар, олар басқа бөлімдер шегінде құрылады. Мәдени қорықтар – Калифорнияның адам тарихы үшін маңызды орындар, ғимараттар немесе аймақтар сияқты мәдени ерекшеліктерді сақтау мақсатымен басқа бөлімдерде құрылған аумақтар.

Мемлекеттік теңіз қорығы

Мемлекеттік теңіз қорықтары Теңізді басқару аймақтарын жақсарту туралы заңмен белгіленген бірыңғай жіктемелерге ие: Мемлекеттік теңіз қорығы, Мемлекеттік теңіз паркі, Мемлекеттік теңізді сақтау аймағы, Мемлекеттік теңіз мәдениетін сақтау аймағы және Мемлекеттік теңіздегі рекреациялық басқару аймағы.