Перулік рок тарихы: 1950-ші жылдардан бастау және дамуы

Кіріспе

Музыка жанры

Рок музыкасы 1950-ші жылдардың соңында Элвис Пресли, Бадди Холли және Билл Хейли сияқты артистерді тыңдау арқылы Перу сахнасына енді, олар АҚШ-та рок-биллиді танымал етті. Осы кезеңде алғашқы перуандық рок-топтары пайда болды. Олардың ішінде Лос Миллионариос дель Джаз, Лос Старс, Конжунто Астория, Лос Инкас Модернос және Лос Зодиакс болды.

1960 жылдар

Британдық Мерсибит және американдық серф сияқты жаңа бағыттар танымал болды, сондай-ақ бірнеше перуандық топтар өздеріне адал тыңдарман жинады. Los Saicos психоделикалық рок, гараж рок және серф музыкасын үйлестірді. Los Shains рок-гитараның жұлдызын таныстырды (кейін Pax тобында). Traffic Sound – перуандық алғашқы супертоп, ол Los Hang Ten тобының негізгі мүшелерін басқа да маңызды музыканттармен біріктірді. Лос-Йорк, Лос-Ягуарс, Лос-Сильвертонс, Лос-Белкингс және Лос-Долтонс та кең танымал болды.

1970 жылдар

1968 жылдың қазан айындағы әскери төңкерістен кейін генерал Хуан Веласко Альварадо үкіметі рок музыкасын шеттетуші құбылыс деп санады. 1971 жылы күтіліп отырған Карлос Сантана концерті сияқты маңызды ареналарда концерттерге тыйым салынды. Дегенмен, кейбір AM радиостанциялары (мысалы, Radio Miraflores, Radio 1160 және Radio Atalaya) рок музыкасын ойнауын тоқтатпады. Сонымен қатар, жазба компаниялары Перуде рок-топтардың (Led Zeppelin және Jimi Hendrix сияқты) пластинкаларын шығаруды жалғастырды. "Вудсток" фильмі Лимада екі-үш жылда бір рет көрсетіліп тұрды. Сонымен бірге, El Polen, Traffic Sound, Pax, We All Together, Telegraph Avenue, Black Sugar, Crossroads, Tripping Foxters, Red Amber (бірінші перуаниялық прогрессивті рок-тобы) және Fragil (1970-ші жылдардың соңында) сияқты бірнеше топтар өз іздерін қалдырды. 1970-ші жылдардың соңында Роксана Вальдивиесо қатысқан Breeze тобы ағылшын тіліндегі өлеңдері бар, өздерімен аттас альбом шығарды. Перу рок-музыкасы 1970-ші жылдардың ортасындағы ең ұмытылған кезеңіне еніп, қиындықпен қол жеткізген қарқынын жоғалтты. Диско және сальса онжылдықтың соңына дейін радио эфирін басып алды. Кейбір рок музыканттары джазға ауысты, мысалы, гитарист Ричи Зелон.

1980 жылдар

1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында перулік рок-топтары тек жер асты сахнасына ғана шектелді; радио немесе теледидардан қолдау болмады. Әнші-әндерші Герардо Мануэль (Рохас) жүргізген жарты сағаттық "Диско-клуб" телешоуы кейде осының ерекшелігі болатын. Fragil тобы 1981 жылы алғашқы LP-ін шығарды. Дегенмен, елдегі терең дағдарыс салдарынан перулік рок-музыканттары өздерінің наразылықтарын білдірудің жолын іздеді. Осы ортада, британдық панк-роктың осы дәуірдегі бірнеше жас перулік рокшілерге зор әсер еткені таңқаларлық емес, және осымен бірге еркін 'мейнстрим' сахнасына параллель, шағын 'жер асты' сахнасы қалыптаса бастады. Leusemia, Narcosis, Autopsia, Guerrilla Urbana, Zcuela Crrada топтары алғашқы толқынға жатты. Бұл топтардың мүшелерінің көпшілігі кедей аудандардан шыққан, бірақ аздаған саны жоғары санаттағы аудандардан келген және мектепте ағылшын тілін үйренген. Fragil, Rio, Miki Gonzales, Pax, JAS, Imagenes, Trama, Danai y Pateandolatas топтары жоғары және орта тапқа жатқан, перу қоғамындағы әлеуметтік жіктерді көрсетті. Кейбір зерттеушілердің (көбінесе солшыл ойшылдардың) пікірінше, 'жер асты' сахнасы шығармашылық жағынан бай болғанымен, техникалық шеберліктен кемшілік көрсетеді; ал басқалары 'коммерциялық' сахнаны маңыздырақ деп санады, себебі 'жер асты' сахнасы концерттерге тек бірнеше жүз жанкүйерді тартатын және Лима қаласына шоғырланған, елдің қалған бөлігіне дерлік таныс емес еді. Көп ұзамай, бірнеше топтар пайда болып, 'жер асты' сахнасының ішінде түрлі жанрларды құра бастады. Оларға радио немесе теледидардан қолдау болмады (мейнстрим топтарында мұндай мүмкіндік болды), кедейлік пен технологияның жетіспеушілігі көптеген топтарға лайықты сапада материал жазуға кедергі келтірді. Осының бәріне қарамастан, қазіргі және болашақ 1970 жылдарға қарағанда гөрі әлдеқайда жарқын көрінді, өйткені осы топтар, әсіресе мейнстрим топтары, 1975–1985 жылдардағы құлдыраудан кейін рок сахнасының алғашқы қадамдарын жасады. Сонымен қатар, Лимада еуропалық топтардың ықпалымен death metal және black metal жер асты сахнасы дами бастады. Mortem және Kranium сияқты жергілікті топтар 1980 жылдары құрылды.

During the late 1970s and early 1980s, Peruvian rock bands were confined to the underground scene; with no radio or TV support. The half hour TV show Disco Club led by singer songwriter Gerardo Manuel (Rojas) was an occasional exception. Fragil released its first LP in 1981. Nevertheless, because of the deep crisis that the country was suffering, Peruvian rockers looked for a way to channel their frustrations. In this environment, it is no surprise that British punk rock became a major influence to a few young Peruvians rockers of this era, and quickly a small "underground" scene started brewing parallel to the free again 'mainstream' scene. Bands like Leusemia, Narcosis, Autopsia, Guerrilla Urbana, Zcuela Crrada formed part of the first wave. The members of these bands were mostly from poor neighborhoods, but a few came from upper class neighborhoods and had learned English in their schools. Bands like Fragil, Rio, Miki Gonzales, Pax, JAS, Imagenes, Trama, Danai y Pateandolatas came from upper and middle class backgrounds, uncovering the social division in Peruvian society. According to some scholars (mainly left wing thinkers), the 'underground' scene was by far richer in creativity, though lacking technical skills; others thought the 'commercial' scene was more worthwhile, since the underground scene only reached a few hundred supporters per concert and was focused in the capital of Lima, being virtually unknown to the rest of the country. Quickly several bands started appearing and creating subgenres within the umbrella 'underground' scene. Radio or TV support was nonexistent for them (the mainstream bands did have some), poverty and lack of technology prevented most bands from recording any moderate quality material. Despite all this, the present and future looked much brighter than in the 1970s, since these bands, especially the mainstream ones, were pioneers in the rock scene after the 1975–1985 downturn. At the same time, an underground scene of death metal and black metal developed in Lima, influenced by European bands. Local bands such as Mortem and Kranium were formed in the 1980s.

1990 жылдар

Жер асты сахнасының одан әрі дамуы және Перу қоғамы мен экономикасының либералдануы рок музыканттарына қосалқы схемалар құруға мүмкіндік берді, ал рок өте алуан түрлі болды. Осы онжылдықта Перудың ең жақсы (бірақ міндетті түрде ең танымал емес) рок-топтары пайда болды. Leusemia тек «жер асты» фракциясының ғана емес, сонымен қатар барлық Перу рок-жырларының көшбасшылары болды, олар өте қарапайым рок-топтан рок-гимндер, балладалар және симфониялық, тіпті прогрессивті рокты қамтитын өнімді және ықпалды топқа айналды. 1980-жылдардағы постпанкты ұнататындар үшін Dolores Delirio, Voz Propia және Cardenales готик дыбысындағы ең жақсылардың қатарында болды. Huelga De Hambre Перудың гранж әсерімен құрылған топтарының бірі болды. El Aire, G3, Arcana, Radio Criminal, Los Mojarras, Mar De Copas, La Liga del Sueño және Rafo Raez – бұл әртүрлі жанрлардың өте мықты топтары, оларға 1990-шы жылдардың соңында La Sarita, Ni Voz Ni Voto, Cementerio Club, D’Mente Comun және Líbido қосылып, Перудегі рок музыкасын қатты кеңейтті. Қаржылық қиындықтар мен промоутерлердің қолдауының жетіспеуіне байланысты көптеген топтар адал және білімді жанкүйерлер базасын құрайтын бірнеше орындарда ойнауға мәжбүр болды. Концерттер бастапқыда өте шағын болғанмен (әдетте 50 адам), он жыл өткен сайын жастардың көбісі бұл топтарға назар аударып, үлкен орындарды 500, 1000 немесе 2000 адаммен толтыра бастады. Онжылдықтың соңында «Acustirock», «El Niño Malo», «Antimiseria» және «Inrockuptibles» сияқты ірі концерттер әрқайсысы кем дегенде 10,000 жанкүйерді жинады. Перулық БАҚ бұл топтарға 1990-шы жылдардың соңында назар аударуды бастады, бұл топтар әлдеқайда жоғары сыныпты және «қауіпсіз» рок музыкасын ұсынады. 1990-шы жылдардағы Перу рок-жырларының ең танымал топтары Nosequien y Los Nosecuantos, Miki Gonzales және Arena Hash болды. Осы соңғы топтан Педро Суарес Вертис жеке мансабын бастады және онжылдықтың коммерциялық тұрғыдан ең табысты перуандық рок-музыканты болды. Блэк-метал және дэт-метал сахнасы жер астында қалды, бірнеше топ өздері шығарған материалдарды жариялады. Топтарға блэк-металл топтары Illapa, Belzec және Nahual; және Dark Silence, Ensalve және Hadez сияқты death thrash metal топтары кірді. Топтар арасындағы көптеген жанжалдар (оларға тіл тигізу және бәсекелестік кіреді) және саяси және экономикалық мәселелер көптеген металл топтарының тарауына әкелді. Maximum RocknRoll журналының 1999 жылғы шілдедегі санында Перу рок-жырлары туралы мақала келесі топтарды атады: Aeropajitas, Manganzoides, 60-шы жылдардағы гараждық панк/гараждық қайта жандану, Asmereir, панк/ска/регги/хардкор/траш қоспасы, Leusemia, Coyote Records арқылы Moxon атты қос диск шығарған, Histeria Kolectiva Leusemia-ны еске түсіреді, dios hastío euro crustcore қарқынды және үмітсіз, Ataque Frontal классикалық «I spit on your face» тобы, сахнаның қалыптастырушыларының бірі, Psicosis ska/punk оркестрі, 3 Al Hilo, панк-рок-н-ролл, Metadona әйелдер тобымен басқарылатын поп-панк, Magras панк/хардкор және регги, P. T. K. – бұл Pateando Tu Kara, Sudor de Huevos (SDH) панк, Los Rezios, Autonomia, Migraña, Irreverentes, Hazloquechuchapunkron, Perú No Existe, Generacion Perdida. Сондай-ақ, онда Caleta, Sub, Cuero Negro және Crash Boom Zap атты фанзин журналдары да аталды.

The further growth of the underground scene and the liberalization of Peruvian society and economy allowed rock musicians to create sub circuits, and rock became very diverse. Some of the best (but not necessarily best known) rock bands from Peru came out during this decade. Leusemia became the leaders of not only the 'underground' faction, but of all Peruvian rock, undergoing a change from very basic rock band to a prolific and influential group that included rock anthems, ballads and symphonic, almost progressive rock. For those who liked the 1980s post punk, Dolores Delirio, Voz Propia and Cardenales were among the best at the goth sound. Huelga De Hambre was one of Peru's grunge influenced group. El Aire, G3, Arcana, Radio Criminal, Los Mojarras, Mar De Copas, La Liga del Sueño and Rafo Raez were very solid bands of diverse genres that were followed in the late 1990s by La Sarita, Ni Voz Ni Voto, Cementerio Club, D'Mente Comun and Líbido, greatly expanding rock music in Peru. Due to financial difficulties and lack of support from promoters, most bands had to play the same few venues, where they build loyal and knowledgeable fanbases. Although the concerts were very small at the beginning (typically 50 people), as the decade progressed, more young people started to notice these bands and fill bigger venues with 500, 1000, or 2000 people. Towards the end of the decade, major concerts like "Acustirock", "El Niño Malo", "Antimiseria" and "Inrockuptibles" each brought in at least 10,000 fans. Peruvian media began to pay attention to these bands in the late 1990s, giving exposure to bands of a decidedly more upper class and 'safer' sounding rock. The most prominent bands of 'mainstream' 1990s Peruvian rock were Nosequien y Los Nosecuantos, Miki Gonzales and Arena Hash. From this last band, Pedro Suárez Vértiz went on a solo career and became the most commercially successful Peruvian rocker of the decade. The black metal and death metal scene remained an underground, with a few bands releasing self produced material. Bands included black metal acts Illapa, Belzec, and Nahual; and death thrash metal acts like Dark Silence, Ensalve, and Hadez. Many conflicts between bands (which include trash talking and rivalries) and critical political and economic issues led to the breakup of many metal groups. A report on Peruvian rock included in the July 1999 issue of Maximum RocknRoll mentions the following bands: Aeropajitas, Manganzoides, 60s garage punk/garage revival, Asmereir, a blend of punk/ska/reggae/hardcore/thrash, Leusemia, that put out a double CD through Coyote Records titled Moxon, Histeria Kolectiva reminiscing of Leusemia, dios hastío euro crustcore intense and desperate, Ataque Frontal classic I spit on your face band, one of the shapers of the scene, Psicosis ska/punk orchestra, 3 Al Hilo, punk rock and roll, Metadona female fronted pop punk, Magras punk/hardcore and reggae, P. T. K. this means Pateando Tu Kara, Sudor de Huevos (SDH) punk, Los Rezios, Autonomia, Migraña, Irreverentes, Hazloquechuchapunkron, Perú No Existe, Generacion Perdida. It also mentioned fanzines: Caleta, Sub, Cuero Negro and Crash Boom Zap.

2000 жылдар

Жақсы дамыған және өнімді рок сахнасы Перудың аймақтағы экономикалық беделінің артуына байланысты тез танылды. Перу телеарнасы және MTV-нің Латын Америкалық бөлімі перулік топтарға назар аударып, оларды перулік негізгі радиодан бұрын өз шоуларына қосты. Перу рок-видеолары аймақтық деңгейде танымал болған Soda Stereo, Shakira және Jaguares сияқты топтармен бірге үздіксіз эфирде ойнады. Líbido Перудың ең табысты тобына айналып, бүкіл әлемде жүздеген мың дискіні сатты, сондай-ақ Grammy жүлдесіне ұсынылып, бірнеше Латын MTV сыйлығын алды. Ұзақ уақыт өткен соң Amen, Zen және TK сияқты басқа да топтар табысқа жетті. Aliados және Inyectores (екеуі де G3 тобының бұрынғы мүшелерінен құралған), Los Fuckin Sombreros, Campo De Almas, Pelo Madueño (1980-ші жылдардағы перулік рок-тобы Narcosis-тің барабаншысы және 1990-шы жылдардағы перулік рок-тобы La Liga Del Sueño-ның жетекшісі, вокалисі және гитарисі), 6 Voltios, Space bee, Zaraúz, Brinvonda, Turbopotamos, Vaselina, Leusemia, Pancho Pepe Jazz Band, Los Claxon, DaleVuelta, Tráfico, Uchpa (кечуа тілінде рок және блюз орындайтын топ), Jose Arbulú (Cementerio Club тобының вокалисі және гитарисі) және Area 7 (перулік Nu Metal жанрының өкілі және елдегі жалғыз әйелдерден құралған металл тобы) жергілікті деңгейде дамыды. Перулік электрондық музыка өкілдері Theremyn 4, Unidad central, Deimos, Insumision, Ensamble, Vacuna tu hijo, Kollantes сияқты топтарда кездеседі. Оннан астам жаңа топтар пайда болды, ал 1990-шы жылдардағы көптеген топтар әлі де өнер көрсетіп, жазбаларын жақсарта түсті. Los Saicos, Traffic Sound және We All Together сияқты алғашқы рок-топтардың альбомдары CD форматта қайта шығарылды. Радиостанциялар перулік рок-музыкасының соңғы коммерциялық табысына байланысты оны көбірек қолдады. Перудің көптеген БАҚ панк және регги сияқты танымал андеграунд жанрларын насихаттаудан бас тартады.

2010 жылдар

2010 жылдары Перудің ірі қалаларында, әсіресе Лимада көптеген топтар пайда болды. Психоделикалық рок әлемдік аренада дамығандықтан, оның дыбысы басқа жанрлармен үйлесіп, перулік Cholo Visceral (прог-рокпен бірігіп), Los Silver Mornings (винтаждық рок), Spatial Moods (блюз), Onerom (джаз), The Dead End Alley Band және El Jefazo (стонерлік рок) топтарына ықпал етті. Кейбір интернет мақалаларында бұл, Латын Америкасында 1970, 1980 немесе 1990 жылдары пайда болған басқа психоделикалық рок музыкасынан ерекшелену үшін "Nueva Psicodelia Latinoamericana" деп аталады. https://noisey.vice.com/es_co/article/el-despertar-de-la-nueva-psicodelia-en-latinoamerica-parte-2