Кіріспе
Шотландиядағы Мильнгави қаласы (/audio=Milngavie.ogg//m//ʌ//l/'/ɡ//aɪ/ mulGHY; Muileann Ghaidh) – Шотландияның Шығыс-Данбартоншир аймағындағы қала және Глазго қаласының маңында орналасқан. Ол Олландр суының жанында, Үлкен Глазгоның солтүстік-батыс жиегінде, Глазго қаласының орталығынан шамамен 13 шақырым қашықтықта жатыр. Мильнгави Беарсденмен көршілес. Мильнгави – тұрғындарының көп бөлігі жұмыс істеу немесе оқу үшін Глазгоға барып-қайтатын қала. Қалаға SPT теміржол желісінің Солтүстік Клайд тармағындағы Мильнгави теміржол станциясы қызмет көрсетеді, ол оны Глазгоның орталық бөлігімен байланыстырады. 2018 жылы Шотландия үкіметі жариялаған статистикаға сәйкес, қаланың халқы 6,062 үй шаруашылығында 13,537 адамды құрады. Мильнгави зейнеткерлердің танымал орны болып табылады, онда көптеген қарт адамдар тұрады. Johnston Press компаниясына тиесілі Milngavie and Bearsden Herald апталық газеті, аймақтың мектептеріндегі, қалалық әкімшіліктеріндегі, қоғамдық және үкіметтік оқиғаларды жарыққа шығарады. Газет 1901 жылы құрылған және әр сәрсенбі күні басылып, бейсенбі күні сатылымға шығарылады. Мильнгави – Форт-Уильям қаласына дейін солтүстікке қарай созылатын Батыс Хайленд жолының бастапқы нүктесі. Қала орталығында орналасқан граниттен жасалған обелиск аталмыш жолдың ресми басталуын көрсетеді.
Milngavie (/audio=Milngavie. ogg//m//ʌ//l/'/ɡ//aɪ/ mulGHY; Muileann Ghaidh) is a town in East Dunbartonshire, Scotland and a suburb of Glasgow. It is on the Allander Water, at the northwestern edge of Greater Glasgow, and about from Glasgow city centre. It neighbours Bearsden. Milngavie is a commuter town, with much of its working population travelling to Glasgow to work or study. The town is served by Milngavie railway station on the North Clyde Line of the SPT rail network, which links it to Central Glasgow. In 2018 the Scottish Government published statistics for the town showing that the population increased to 13,537 in 6,062 households. The town is also a popular retirement location, with a high number of elderly people living there. The Milngavie and Bearsden Herald, owned by Johnston Press, is a weekly newspaper that covers local events from the schools, town halls, community and government in the area. The paper was established in 1901 and is printed every Wednesday, to be sold on Thursdays. The town is the start point of the West Highland Way long distance footpath which runs northwards for to the town of Fort William. A granite obelisk in the town centre marks the official starting point of the footpath.
Тарих
Милнгавидің аты гаэль тілінен шыққан, және "жел тегершігі" (muileann gaoithe) немесе "желді төбе" (meall na gaoithe) дегенді білдіруі мүмкін. Кейде ол "Дэвидің диірмені" (muileann Dhàibhidh) деп түсіндіріледі, бірақ бұл жақын маңдағы Стратбланның Милндави деп аталатын байланысты емес жерімен шатасудың нәтижесі. Бұл өнеркәсіптің қалдықтары бүгінге дейін Cloberfield өнеркәсіптік аймағында сақталған. Ауылды қоршаған жерлерде бірнеше иеліктер мен жалға берілетін шаруашылықтар болған, олардың ішінде Барлох, Клобер, Крейгтон, Крейгду, Дугалстон, Дуглас Мейнс және Саут Мейнс кірген. Бай азаматтар үшін қала орталығынан шығысқа қарай және Танох көлінің маңында тастан салынған виллалар мен жартылай жеке тұрғын үйлер салынған, себебі 1863 жылы қалаға теміржол келгеннен кейін Глазгоға қатынай бастау мүмкін болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала орталығының батысында жергілікті билік тұрғын үйлер салу арқылы Клайдбанкіден көшірілген, ауыр бомбалаудан зардап шеккен көптеген адамды қоныстандырды. 1950 және 1960 жылдары қала орталығынан оңтүстікке қарай Саут Мейнсте және батысқа қарай Клобер маңында жекеменшік құрылыс арқылы салынып, шатырлы үйлер мен жартылай жеке үйлер қосылды, соның арқасында қала кеңейді. Қалаға тарихи түрде Глазго трамвай жүйесінің 13 және 14 бағыттары қызмет көрсеткен. Милнгавидегі трамвай қызметі 1956 жылы тоқтатылды және бүкіл жүйе 1962 жылдың қыркүйегіне дейін демонтаждалды. Fairways ықшам ауданы 1977 жылы салына бастап, 1980 жылдарға дейін жалғасты. Қала орталығы көлік ағынын жақсарту және жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін арттыру мақсатында қайта жаңартылды. 1974 жылдан бастап орталық сауда көшелері жаяу жүргіншілерге арналды және көптеген ғимараттар жаңасымен ауыстырылды. 1990 жылдары қала орталығының шетінде үлкен супермаркет ашылды. 2008 жылы тұрғындар 2020 жылы Олимпиада ойындарын Милнгавиге өткізуді мақсатын білдіретін, әзіл-қалжыңға толы науқанды бастады. Бүгінде қала негізінен жақын орналасқан Глазго қаласының серіктес ауданы болып табылады.
Басқару
Милнгави, бастапқыда Стирлингширде орналасқан, король Дэвид ІІ (1324–1371) бұйрығымен Данбартонширдің эксклавына айналған аймақта болды. 1875 жылы, Данбартонширдің құрамында қала берген күйінде, Стирлингшир констебюлярлығының қарауына бағынған полициялық қалашыққа айналды және 1975 жылға дейін 100 жыл бойы қалашық мәртебесін сақтап келді, содан кейін жаңадан құрылған Стратклайд аймағына қосылды. Милнгави көршілес Беарсден қаласының солтүстігінде жатыр. Екеуі де бір-біріне жақын болғанымен, олардың әлеуметтік тарихтары айқын ерекшеленеді. Беарсден Гласгоу қаласының бай және кәсіби топтары үшін дерлік толығымен жатақхана ретінде дамыды. Осы тұрғыдан алғанда, екі қала да қазір ұқсас қызмет атқарады. 1975 жылы екеуі де біртұтас жергілікті басқару ауданына бірікті, ал 1990 жылдардағы Шотландияның жергілікті басқару реформасы оларды Киркинтиллох және Бишопбриггс қалаларымен қайта біріктіріп, Шығыс Данбартоншир әкімшілік аймағын құрды. 2014 жылы Милнгавидегі кәсіпкерлер қаланың және орталық жаяу жүргіншілер аймағының коммерциялық тартымдылығын арттыру үшін Шығыс Данбартоншир кеңесімен және қоғамдық ұйымдармен бірлесіп жұмыс істеу мақсатында Бизнес ахуалды жақсарту ауданы (БАЖА) болуға дауыс берді.
Көрнекті орындар
Ал 19-ғасырға дейінгі ауылдан қалған аз нәрсе – Корби Ханың мәжіліс залы, Крос-Кейс қоғамдық үйі (қазір қайта жаңартылып, аты өзгертілген), Алландер суындағы Гавиннің диірмені, Барлох үйі және Барлох шаруашылығы. Станция жолы бойында 19-ғасырға тән тас виллалардың бірнеше жақсы мысалдары, сондай-ақ жақсы сақталған 19-ғасырғы теміржол станциясы бар. Таннок қорғалатын аймағының маңындағы көптеген әдемі Виктория стиліндегі үйлер шотланд коттеджі, шотланд барондық стилі, классикалық архитектура және готикалық элементтерді көрсетеді. Қала орталығы мен Стратблейн жолында виктория стиліндегі дүкендер/тұрғын үйлер және бірнеше қолөнерге ұқсас коммерциялық ғимараттар сақталған. Крейгмиллар даңғылы мен Балдернок жолының айналасында үлкен қолөнер және Глазго стиліндегі үйлер бар. Тұрғын үй қорының көп бөлігі 20-ғасырға жатады, олар шотландтық жергілікті стильде, мысалы, арлинг немесе қабырғаға жабылатын сылақ, және кейде дәстүрлі ағылшын элементтері, мысалы, қара-ақ ағаштан жасалған терезелер мен шатырлар кездеседі. 1970-ші және 1980-ші жылдардағы әлеуметтік тұрғын үй жобалары сұр сылақ және шатыр тастары сияқты жергілікті дәстүрлі материалдарды қолдануға тырысқандықтарымен және қызықты дөңгелек қабырғалар мен еңкейтілген шатырлармен ерекшеленеді. Соңғы құрылыстарда Виктория стиліндегі үйлердің бірегей реконструкциялары мен кеңейтулері, Оңтүстік Англияның кірпіш архитектурасына негізделген жобаларды жиі ұстанатын құрылысшылардың жаңа үйлері, сондай-ақ заманауи болаттан жасалған коммерциялық және ойын-сауық ғимараттары бар. Мильнгави суқоймасына туристер мен серуендеушілер көп келеді. Суқойма Крейгмадди және Магдок суқоймаларынан тұрады және 1859 жылы Виктория патшайымымен ашылған. Ол Глазго қаласын сумен қамтамасыз ететін басты көз және белгілі бір көлемде су сақтай алады. Соғыс ескерткіші Джордж Генри Паулиннің туындысы. Мильнгавидің солтүстік-шығысындағы Крейгмадди Мьюрде орналасқан "Ескі әйелдердің көтерілісі" – қызықты табиғи тас құрылымы.