Кіріспе

Palm – жеке цифрлық көмекшілер мен ұялы телефондар желісі. Palm, Inc. (бұрынғы Palm Computing, Inc.) компаниясы Калифорнияда жасаған Palm құрылғылары көбінесе «алғашқы кең танымал қолға ұсталатын компьютерлер» ретінде еске алынады, олар смартфон дәуірін бастауға септігін тигізді. Palm-ның алғашқы құрылғысы PalmPilot 1000 1996 жылы шығарылып, танымал болды. Ол портативті есептеу құрылғыларының дамитын нарығын жетекке шығарды, ал Apple компаниясының Newton сияқты бұрынғы тыраздағы әрекеттері сәтсіз аяқталды, ал Hewlett Packard компаниясының 200LX сияқтылары шектеулі мақсаттағы нарыққа ғана қызмет етті. Palm-ның көптеген жеке цифрлық көмекшілері мен ұялы телефондарында ішкі Palm OS бағдарламалық қамтамасы жұмыс істеді, ол кейін басқа OEM-дерге де лицензияланды. Аз ғана құрылғыларда Microsoft-тың Windows Mobile жүйесі қолданылды. 2009 жылы Palm OS-тің ізбасары webOS шығарылды, ол алғаш рет Palm Pre құрылғысымен бірге нарыққа ұсынылды. 2011 жылы Hewlett Packard Palm брендін тоқтатып, HP брендімен жаңа құрылғыларды шығара бастады, бірақ сол жылдың өзінде аппараттық өнімдерін де тоқтатты. 2018 жылы Сан-Францискодағы стартап Palm (TCL Corporation – Palm брендінің иесі) қолдауымен жаңа Palm деп аталатын құрылғы шығарылды, бірақ ол түпнұсқа Palm құрылғыларымен ешқандай байланысы жоқ.

Бастапқы дамуы

Pilot – Palm Computing компаниясы 1996 жылы (сол кезде U.S. Robotics компаниясының бөлімшесі) өндірген жеке цифрлық көмекшілердің бірінші буынының атауы. Pilot-ты ойлап тапқандар – Джефф Хокинс, Донна Дубински және Эд Коллиган, олар 1992 жылы Palm Computing компаниясын құрған. Бұл компанияның бастапқы мақсаты PalmPrint деп аталған қолжазбаны тану бағдарламалық қамтамасын және PEN/GEOS негізіндегі Zoomer құрылғылары үшін PalmOrganizer деп аталған жеке ақпаратты басқару (PIM) бағдарламалық қамтамасын жасау болды. Алайда, олардың зерттеулері оларға жақсы аппаратты да жасауға болатынын көрсетті. Pilot-ты жасауды бастамас бұрын Хокинс бір апта бойы қалтасында Pilot-тың болашақ өлшеміндегі ағаш тікелейін алып жүргенін айтты. Palm, Go Corporation, Tandy және Apple Computer (Newton) компанияларының қолға ұсталатын танымал есептеу платформасын жасауға жасаған бұрынғы, бірақ сәтті болмаған әрекеттерінен үлкен пайда тапқан деп есептелді.

PalmPilot1000 және 5000 (1996)

Алғашқы Palm Connected Organizer прототипі "Palm Taxi" деп аталды. 1996 жылы Palm өзінің бірінші буыны PDA құрылғыларын, PalmPilot 1000 және 5000 модельдерін шығарды. 1998 жылы Pilot Pen Corporation компаниясы сауда белгісін бұзу туралы сотқа шағымданғаннан кейін, компания бұл атауды енді пайдаланбады, оның орнына қолға ұстайтын құрылғыларын Palm Connected Organizers деп немесе көбінесе "Palms" деп атады. Алғашқы Palm құрылғыларында, Pilot 1000 және Pilot 5000 модельдерінде, инфрақызыл порт, артқы жарықтандыру немесе флэш-жад болған жоқ, бірақ сериялық байланыс порты болды. Олардың жедел жадының көлемі сәйкесінше 128 кБ және 512 кБ болды және олар Palm OS 1 нұсқасын қолданды. Кейіннен Pilot 1000 немесе 5000 модельдерінің ішкі жадысын 1 МБ дейін жаңартуға болады. Бұл Palm компаниясы сатқан жаңарту модулін сатып алу және кейбір ішкі аппараттық компоненттерді ауыстыру арқылы жасалды. Бастапқыда барлық Palm PDA құрылғыларын белгілі бір деңгейде аппараттық жаңартуға болатыны жоспарланған, бірақ ақырында бұл мүмкіндік Palm III сериясынан кейін сыртқы жад ұяларына және микрокодты жаңартуға болатын флэш-жадқа ұласты.

Кейінгі ұрпақтар (1998-2000)

Келесі Palm құрылғылары, PalmPilot Personal және PalmPilot Professional, артқы жарықтандырылған экрандарына ие болды, бірақ инфрақызыл порты мен флэш-жады болған жоқ. Олардың RAM көлемі тиісінше 512 кБ және 1024 кБ құрады. Олар Palm OS 2 нұсқасын қолданды. Palm III және одан кейінгі барлық Palm құрылғыларында бұрын айтылған сауда белгісіне қатысты дауға байланысты атауында "Pilot" сөзі болған жоқ. Palm III инфрақызыл порт, артқы жарық және флэш-жадымен жабдықталған. Соңғысы пайдаланушыға Palm OS-ті жаңартуға немесе кейбір сыртқы бағдарламалар арқылы бағдарламаларды немесе деректерді флэш-жадыда сақтауға мүмкіндік берді. Ол екі стандартты AAA батареясымен жұмыс істеді. Батареяны ауыстыру кезінде деректердің жоғалуын болдырмау үшін 10–15 минутқа дейін жеткілікті қуатты сақтай алды. Ол сол кезде үлкен саналған 2 мегабайт жадқа ие болды және Palm OS 3 нұсқасын қолданды. (Palm сонымен қатар Pilot сериясы үшін жаңарту картасын шығарды, ол оларды функционалды түрде Palm III-ке теңестірді.) Осы уақытта Palm Computing 3Com компаниясының еншілес кәсіпорны болғандықтан, негіздеушілер Palm өнімдерін дамытуға жеткілікті бақылау жасай алмайтынын сезінді. Осының салдарынан олар 3Com компаниясынан шығып, 1998 жылдың маусымында Handspring құрылтайын құрды. Palm компаниясынан кеткеннен кейін Хокинс Handspring үшін Palm OS лицензиясын алды, ал компания Palm OS лицензиясын алған алғашқы мекеме болды. Handspring Palm қолға ұсталатын құрылғыларының клоны болған Handspring Visor құрылғысын жасады, ол аппараттық кеңейту ұясын қамтыды (алғашқы Palm құрылғыларында да аппараттық кеңейту ұясы болған, бірақ ол құрылғыны жаңарту үшін, емес перифериялық құрылғылар үшін арналған) және сәл өзгертілген бағдарламалық жасақтаманы қолданды. Palm-ның келесі нұсқалары Palm OS 3.1 нұсқасын қолданды. Оларға 4 мегабайт жады бар Palm IIIx, флэш-жады немесе аппараттық кеңейту ұясы жоқ Palm IIIe (және төмен бағада қол жетімді) және 2 мегабайт жады бар Palm V, сондай-ақ 8 мегабайт жады бар Palm Vx кірді. Palm VII кейбір интернет-сервистеріне сымсыз қосылымға ие болды, бірақ бұл қосылым тек АҚШ-та ғана жұмыс істеді. Ол Palm OS 3.2 нұсқасын қолданды. Palm IIIc - Palm құрылғыларының алғашқысы, түрлі-түсті экраны бар. Ол Palm OS 3.5 нұсқасын қолданды, ол түсті қосымшаларды жасауға арналған кеңейтілген құралдарды ұсынды. Кейбір жаңа қолға ұсталатын құрылғылар, мысалы Palm V, ішкі қайта зарядталатын батареяларды қолданды. Кейін бұл мүмкіндік барлық Palm құрылғылары үшін стандартқа айналды. 2002 жылға дейінгі Palm қолға ұсталатын құрылғыларында Motorola 68000 отбасының бөлігі Motorola DragonBall процессорлары қолданылды. Palm Tungsten құрылғысынан бастап платформа Texas Instruments, Samsung және Intel компанияларын жеткізушілер етіп тағайындап, ARM архитектурасына көшті. ARM бұрын Apple Newton сериясында қолданылғандықтан, платформа мобильді және аз қуатты қосымшаларға маңызды инвестиция тартты.

Вольфрам, Трео және басқалары (2000-2009)

2000 жылға қарай Palm компаниясының нарықтағы үлесі 74 пайызды құрады, бірақ Microsoft компаниясының Pocket PC платформасының іске қосылуынан кейін оның маңыздылығы төмендеді. 2001 жылы ол Compaq-тың iPAQ (барлығы ARM процессорларында жұмыс істеді) сияқты Pocket PC-лермен, сондай-ақ Handspring құрылғыларымен бәсекелестікке түсті. Palm Computing 2000 жылы Palm Incorporated деп аталатын жеке компания болып бөлінді. Handspring кейін Palm Inc. 2003 жылы аппараттық құралдарды (palmOne) және бағдарламалық жасақтаманы (PalmSource) сату негізінде компанияларға бөлініп, PalmOne компаниясымен бірікті. 2005 жылы palmOne, PalmSource-қа тиесілі ортақ құқықтарды сатып алып, Palm атауына толық құқық ие болды және атауын қайта Palm деп өзгертті. PalmSource компаниясын 2005 жылы ACCESS Systems сатып алды, ол кейіннен Palm OS кодының бастапқы нұсқасын 2006 жылдың желтоқсанында Palm, Inc. компаниясына қайта сатты. Palm қолға ұсталатын құрылғылары USB кабельдері арқылы компьютердің қатты дискілеріне қол жеткізу мүмкіндігін қоса алғанда, жаңа мүмкіндіктерге ие болды және смартфондармен бірігуге көшті. "Treo 700w" – Palm қол телефоны, электрондық пошта, MMS және жылдам хабар алмасу (SMS) технологияларымен үйлесімді кейінгі ұсыныстардың бірі болды. Бұл Palm OS орнына Microsoft бағдарламалық жасақтамасын (Windows Mobile) қолданған алғашқы Palm бренді құрылғысы еді. Palm-нің тек PDA құрылғысы ретіндегі қолға ұсталатын құрылғылары Treo 650 сияқты көп функциялы құрылғылардың бағасы төмендеген сайын жоғалып кетеді деп күтілді. Көп функциялы қол құрылғылары әдетте жеке құрылғыларда кездесетін кең ауқымды мүмкіндіктерді қамтиды, мысалы: MP3 плеер, ұялы телефон, камера, Wi-Fi және Bluetooth. Treo 650+ – камерасы, mp3 ойнатқышы, Bluetooth және ұялы телефондары бар смартфондар сериясы. Zire 71 және 72 сериялары да осы қосымша мүмкіндіктерге ие болды. 2007 жылы Palm Palm OS-те жұмыс істейтін Palm Centro смартфонын шығарды. Treo-дан сыртқы түрімен ерекшеленетін Centro ең бастысы жұқарақ болды. Centro сәл сәтті смартфон болып, көптеген мүмкіндіктерді төмен бағамен ұсынды. Кейін Palm, Windows Mobile 6.0 жүйесінде жұмыс істейтін және Centro-ға ұқсас Palm Treo 500v құрылғысын шығарды.

webOS және Palm-ті тоқтату (2009-2011)

Palm-нің Zire және Tungsten PDA желілерінен кейін назары толығымен смартфондарға ауысты, онда Treos-та қолданылатын Palm OS операциялық жүйесі ескіріп, Palm OS және Windows Mobile нұсқалары RIM (BlackBerry) және Apple (iPhone) компанияларымен салыстырғанда нарық үлесіне аз әсер етті. Бұл үрдісті өзгертуге тырысу үшін Palm жаңа веб-базалық операциялық жүйе (webOS) әзірледі, ол стандартты веб-браузер технологияларына негізделген кіріктірілген Linux операциялық жүйесі болатын. Онда әрбір қолданба карта ретінде іске қосылатын, карталар арқылы жүріп, әрекеттерді орындауға жестіктерді қолданатын арнайы пайдаланушы интерфейсі құрылған және нағыз көп тапсырмалы мүмкіндіктер ұсынылған. Бұл платформа өз әріптестерінен (соның ішінде белгілі кәсіпкер және Apple негізін қалаушы Стив Джобс) жоғары баға алды, бірақ бастапқы webOS үшін аппараттық құрамда жасалған кейбір шалаңдықтар, сондай-ақ Palm-нің соңғы құрылғылары – Palm Pre және Palm Pixi осының салдары болды. Palm Pre және Pixi-дің жақсартылған нұсқалары – Pre Plus және Pixi Plus шығарылды, олар жад сыйымдылығын арттыру немесе процессорды жаңарту сияқты өзгерістерге ие болды, бірақ сол кездегі нарықтағы басқа смартфондармен салыстырғанда аппараттық құралдың (мысалы, экран мен процессор) кейбір шектеулерін толық шеше алмады. Palm компаниясын HP сатып алғаннан кейін нарыққа Pre2 құрылғысы шықты, ол экран және процессор мәселелерін шешті. 2011 жылы HP Veer және HP Pre3 ұсынылды, біріншісі ықшам дизайнға (шығарылған кезде несие картасынан аспайтын әлемдегі ең кішкентай смартфон) ие болса, екіншісі Google-дың Android-і де енген, қатал смартфон нарығында бәсекелесуге қабілетті аппараттық әлеуетті көрсетті. Бірақ HP бас директоры Лео Апотекер 2011 жылдың тамызында webOS жобасын күрт тоқтатты, бұл HP акцияларының құнының төмендеуіне әкелді. Апотекер сол жылдың соңында Hewlett Packard компаниясынан қуылып, webOS-ті басқарудағы қателіктері сынға ұшырады. Оның орнына келген Мег Уитман HP-нің webOS аппараттық құрылғыларын сатуды және өндіруді тоқтату туралы шешімін растады. Palm-нің мұрасы Уитманның webOS бағдарламалық қамтамасыз етуін қолдау туралы шешімі арқылы сақталды, ол webOS-ті ашық кодқа көшіру және аппараттық серіктестерге ашу арқылы жүзеге асырылды.

2011 жылдан кейін

2015 жылдың қаңтар айында TCL корпорациясы Palm құқықтарын, бірақ Palm OS құқықтарын сатып алғанын хабарлады. 2018 жылы Palm-ның жаңа құрылғысы таныстырылды. Бұл құрылғы функционалды түрде смартфон мен тозуға арналған құрылғының арасындағы гибрид болып табылады, Android негізінде жұмыс істейді және үлкен смартфонға кішірек, қарапайым серік ретінде қызмет етуге арналған. Palm брендімен шығарылатын барлық жаңа өнімдерді TCL және NBA жұлдызы Стивен Карри қолдаған Сан-Францискодағы стартап компаниясы жобалайды. Palm "өлшемді ұялы" деп саналады және оның мөлшері несие картасының шамасына жуық (1.99" x 3.80" x 0.29"). Оның салмағы шамамен 2,5 унцияны құрайды. Жаңа құрылғы Verizon Wireless үшін эксклюзивті болып жарияланды, ол тек қолданыстағы құрылғы жоспарына қосымша ретінде ғана қолжетімді болды. Кейіннен ол жеке құрылғы ретінде де пайдалануға мүмкіндік беру үшін жаңартылды.