Кіріспе
Габон Республикасының үкімет басшысы – Габон премьер-министрі Габон үкіметінің басшысы болып табылады. Бұл лауазым алғаш рет 1960 жылы ел Франциядан тәуелсіздік алғаннан кейін құрылды, бірақ жақын арада 1961 жылдың 21 ақпанында қабылданған жаңа Конституциямен таратылды. Дегенмен, 1975 жылдың 16 сәуірінде қабылданған Конституциялық түзетулермен қайта орнатылып, 1991 жылы қабылданған келесі Конституцияда да сақталды. Премьер-министр 1960 жылдан 1961 жылға дейін (парламенттік жүйеде) және 1981 жылдан бері (күшті жартылай президенттік жүйеде) Габон үкіметінің басшысы болды. Габон Президенті 1961 жылдан 1981 жылға дейін елдің үкімет басшысы болды (1975 жылға дейін премьер-министрсіз президенттік жүйеде, содан кейін премьер-министрмен президенттік жүйеде). Барлығы он үш адам Премьер-министр қызметін атқарды, оның он екісі ер адам және біреуі әйел.
The prime minister of Gabon is the head of government of Gabon. The position was first created in 1960, upon the country's independence from France, but was soon abolished by a new constitution adopted on 21 February 1961. It was, however, restored by constitutional amendments enacted on 16 April 1975 and was also retained in the subsequent constitution adopted in 1991. The prime minister has been the head of government of Gabon from 1960 until 1961 (under a parliamentary system) and since 1981 (under a strong semi presidential system). The President of Gabon was the country's head of government from 1961 until 1981 (until 1975 under a presidential system without a prime minister and then under a presidential system with a prime minister). A total of thirteen people have served as Prime Minister, twelve men and one woman.
Кеңсесінің сипаттамасы
Республика Президенті Премьер-Министрді тағайындайды. Президент премьер-министрдің қызметін өз бастамасы бойынша немесе премьер-министрдің Үкіметтен отставкаға кетуін ұсынуы арқылы, немесе Ұлттық Ассамблеяның наразылық білдіру туралы немесе айыптау туралы ұсынысын қабылдауынан кейін тоқтата алады. Министрлер Кеңесінің ұсынысы мен талқылауынан кейін қырық бес (45) күн ішінде премьер-министр Ұлттық Ассамблея алдында өзінің жалпы саяси бағдарламасын ұсынады, одан кейін ашық пікірталас өтеді және сенімсіздік дауысы беріледі. Дауыс беру Ұлттық Ассамблея мүшелерінің абсолютті көпшілігімен жүзеге асырылады. Премьер-министр Үкіметтің қызметін басқарады. Премьер-министр заңдардың орындалуын қамтамасыз етеді. Жоғарыда аталған 20-баптың шарттарына сәйкес Премьер-Министр нормативтік-құқықтық актілерді қабылдау өкілеттігін жүзеге асырады және мемлекеттік азаматтық және әскери лауазымдарға тағайындайды. Премьер-Министр аталған жағдайларда Республика Президентінің орнын толықтырады. Премьер-министр Үкімет мүшелеріне белгілі бір өкілеттіктерді беруге құқылы. Премьер-министрдің орны Республика Президентінің Жарлығымен тағайындалған Үкімет мүшесімен толтырылады, бұл тағайындау Үкімет құрамын бекіткен Жарлықтағы тәртіпке сәйкес жүзеге асырылады.