Кіріспе
Американдық меццо-сопрано Фредерика фон Стад (1 маусым 1945 жылы туған) – жартылай зейнеткерліктегі американдық классикалық әнші. Операдағы еңбектерімен әйгілі, сонымен қатар ол концерттік орындаушы және рециталдар артисі болды, және 100-ден астам альбом мен бейнежазба жазды. Ол ерекше Моцарт пен Россинидің операларымен, сондай-ақ француз және американ композиторларының музыкасымен, әсіресе Джейк Хеггимен байланысты болды.
Frederica von Stade (born 1 June 1945) is a semi retired American classical singer. Best known for her work in opera, she was also a recitalist and concert artist, and she recorded more than a hundred albums and videos. She was especially associated with operas by Mozart and Rossini, and also with music by French and American composers, most notably Jake Heggie.
Ерте өмір
Фредерика "Фличка" фон Стад 1945 жылғы 1 маусымда Нью-Джерси штатының Сомервилл қаласында дүниеге келді. Ол Сара Клукас фон Стад пен 1941 жылы АҚШ-тың поло чемпионы атанған Чарльз Стил фон Стадтың қызы. Оның алғашқы балалық шағы көбінесе Нью-Джерси штатының Сомерсет округіндегі бай аңшылық аймағында өтті, анасының АҚШ дипломаты Хорас Фуллерге тұрмысқа шыққан қысқа мерзімді екінші некесі кезінде Грекия мен Италияда қысқа уақыт өткізді. Ол білімін Вашингтондағы Стоун Ридж мектебінде және Киелі Троица мектебінде бастады, онда анасы ЦРУ-да хатшы болып жұмыс істеді. Анасы Олдвикке (Нью-Джерси) көшкен соң, ол Фар Хиллз ауылдық күндізгі мектебіне ауысты, онда мектептің музыкалық театр бағдарламасына белсенді қатысты. Жоғары сыныптарда ол Коннектикут штатының Норотон қаласында қазіргі таңда жоқ Қасиетті Жүрек монастырында тәлім алды. Операмен танысуы 1961 жылы Зальцбург фестивалінде болды, онда анасы оны Элизабет Шварцкопф пен Криста Людвигтің "Der Rosenkavalier" операсын көруге алып барды. Әжесінен алған бітіру сыйлығының арқасында ол Парижде бір жыл оқып, жұмыс істеді, содан кейін Нью-Йорктегі Тиффани дүкенінің кеңсе тауарлары бөлімінде сатушы болып жұмыс істеді. Ол өнер жолын Лонг-Уорф театрында жазғы қойылымдарда ойнап, түнгі клубтарда және өндірістік мюзиклдерде ән шырқаудан бастады. 1966 жылы ол Нью-Йорктегі Мэннс музыка мектебіне қатысуға ниеттеніп, жартылай штатқа қабылдануға тырысты, бірақ бакалавриатқа түсуге көндірілді. Оқуының екінші жылында ол Себастьян Энгельбергпен операны оқуға кірісті, ол 1979 жылы қайтыс болғанға дейін оның ұстазы және ең жақын кеңесшісі болды.
Мансап
1969 жылы Метрополитен операсының Ұлттық кеңесінің байқауында жартылай финалист ретінде сәтті өнер көрсеткеннен кейін, фон Стад Меттің жас суретшілер бағдарламасына шақырылды. Репетиция бөлмесінен Сэр Рудольф Бингпен жеке кездесуге шақыру оның үш жылдық келісімшартқа компримарио ретінде қол қоюына әкелді. Ол Мет сахнасындағы тұңғыш өнерін 1970 жылғы 10 қаңтарда «Сиырқұбылыс флейтасы» операсындағы Үшінші жігіт рөлінде орындады және «әркімнің парақшасы немесе олардың қызметшісі» рөлінде он сегіз шәкірттік рөлді сомдады. 1971 жылы Мет оған Сан-Францискода және Санта-Феде Сесто және Черубино рөлдерінде қосымша өнер көрсетуге рұқсат берді, бірақ 1972 жылы, көбірек қиын рөлдерді іздеген ол жеке тәжірибелі мансапқа көшуді шешті. Ол 1973 жылы Хьюстонда Черубино және Вашингтонда Розина рөлінде дебют жасады. Сол жылы оның халықаралық мансабы да басталды – ол өзінің визиттік рөлі – Черубиноны Париж бен Глиндеборнға алып барды. Көп ұзамай ол Еуропаның ең беделді сахналарында өнер көрсетті, 1974 жылы Зальцбургте Черубино, 1975 жылы Ковент-Гарденде Розина, 1976 жылы Ла Скалада Розина және 1977 жылы Венада Черубино рөлінде өнер танытты. Оның Джозеф Хайднның «Гармониялық мессасының» жазбасы (1973 жылы Леонард Бернштейн басшылығымен жасалған) үлкен және алуан түрлі дискографияның бастауы болды, ал 1973 жылы Глиндеборннан көрсетілген «Фигароның үйленуі» телехикаясы оны Америка мен әлемнің басқа да елдерінде танымал тележұлдызда етті. Оның дене бітімі сәл жіңішкелеу болғандықтан, сопрано мен меццо-сопраноның арасындағы жылы, жұмсақ, лирикалық дауысымен ол Hänsel, Idamante және Octavian сияқты ер адам рөлін сомдауда шеберлік танытты. Сонымен қатар, оның әдемі сыртқы келбетінің арқасында, ол Angelina, Charlotte, Dorabella, Lucette, Mélisande, Penelope және Zerlina сияқты басты әйел рөлдерінде де танымал болды. Мансабының соңына таяу ол кейіпкерлік рөлдерге көшті, олардың ішінде Despina, Geschwitz, Tina, Marquise de Merteuil, Mrs de Rocher, Madeline Mitchell, Winnie Flato және Myrtle Bledsoe болды. Оның репертуары барокко дәуірінен классикалық және романтикалық кезеңдерге, содан кейін заманауи музыкаға (жаз және поп музыкасын қоса алғанда) дейін кең ауқымды болды. Оның көптеген алғашқыларының ішінде Монтевердидің «Улиссаның отанына оралуы» операсының АҚШ-тағы тұңғыш көрсетілімі, Моцарттың «Идоменео» операсының Меттегі тұңғыш қойылымы, Массенедің «Сендерион» операсының тұңғыш жазбасы және Доминик Ардженто, Лембит Бичер, Рикки Ян Гордон, Джейк Хегги, Томас Пасатьери, Конрад Суза және Гейтор Вилла-Лобостың операларының әлемдік тұңғыш көрсетілімі бар. Леонард Бернштейн мен Стивен Сондхаймның мюзиклдеріндегі оның өнері, ол кішкентай кезінде анасының Джордж Гершвин мен Джером Керннің әндерін тыңдаған кезде туған музыкалық театрға деген сүйіспеншілігін көрсетті. Ол негізінен әнші-актриса болғанымен, концерттік өнерге де белсенді қатысты, әсіресе мансабының екінші жартысында. Ол оркестрлік шығармаларын ең жақсы көретін композиторлар Моцарт, Малер, Берлиоз, Дебюсси, Равел және Кантелубе болды. Оның концерттік репертуары Аргентина, Австрия, Англия, Ирландия, Франция, Германия, Италия және Испанияның әндерін, сондай-ақ американдық композиторлардың көптеген әндерін қамтыды, олар үшін ол жақтас және шабыт көзі болды. Оның сүйікті туындылары француз мелодиялары болды. Француз тілін жақсы білетін ол, өспірім шағында француз тілін еркін меңгерді және бірнеше жыл бойы Парижде тұрды. Ол ең көп жұмыс істеген пианист Мартин Кац болды. (Оның мансабында ерекше маңызды болған басқа да әріптестері композиторлар Доминик Ардженто мен Джейк Хегги, дирижерлер Клаудио Аббадо, Джеймс Левин және Майкл Тилсон Томас, сондай-ақ әншілер Кири Те Канава, Мэрилин Хорн, Томас Аллен, Томас Хэмпсон, Ричард Стилвелл және Сэмюэл Рами болды.) Фон Стад 2010 жылы толық уақытты өнер көрсетуді тоқтатты, бірақ ол Сан-Францискода және басқа да жерлерде келесі онжылдықтарда және 2020 жылдарға дейін сирек-сирек өнер көрсетуді жалғастырды. Жарым зейнеткерлікте ол қайырымдылық концерттеріне қатысып, ән байқауларында төрешілік жасап, шеберлік сабақтарында түсіндіруді оқытты.
Жеке өмір
Фон Стад 1973 жылы Калифорнияда туған бас-баритон және музыка мұғалімі Питер Элкусқа үйленді. Олардың қызы Дженни (клиникалық психолог) 1977 жылы, ал қызы Лиза (технологиялық компанияның басшысы) 1980 жылы дүниеге келді. Олар 1990 жылы ажырасып, Фон Стад көп ұзамай Майкл Горманға, Аламидадағы өндіруші және банкирге үйленді. Фон Стад - діншіл католик. Оның кең ауқымды қайырымдылық жұмысы оны түрлі бағдарламаларға қатыстырды, олардың көпшілігі білім беру, денсаулық сақтау және тұрғын үйсіздік мәселелерімен айналысты. Оның қайырымдылығының басты иегері – Жас Музыканттар Хор-Оркестрі, ол Шығыс аймағындағы аз қамтылған отбасылардың балаларына музыкалық білім беру, оқуларын жетілдіру және жеке дамуларына көмектеседі, осылайша олардың университетке түсуіне қолдау көрсетеді.
Дискографияны таңдау
Арженто: Casa Guidi, дирижер Эйджи Оуэ
Берлиоз: Фаусттың лағынымы, дирижер Георг Солти
Берлиоз және Дебюсси: Жазғы түндер және Ла Дамоисель Элю, дирижер Сейджи Озава
Бернштейн: Ариялар және Баркаролла, дирижер Майкл Тилсон Томас
Бернштейн: Қала туралы, дирижер Майкл Тилсон Томас
Крис Брубек: Конвергенция, дирижер Сара Жобин
Крис Брубек және Дэйв Брубек: Армандарыңыздың арасынан
Кантелубе: Овернь әндері, 1-том, дирижер Антонио де Алмейда
Кантелубе: Овернь әндері, 2-том және Триптих, дирижер Антонио де Алмейда
Даниэльпур: Элегиялар, дирижер Роджер Ниренберг
Дебюсси: Мелодиялар, аккомпанемент Дальтон Болдуин
Дебюсси: Пеллеас және Мелисанда, дирижер Герберт фон Караян
Де Фалла: Үш бұрышты шапан, дирижер Андре Превин
Форе: Мелодиялар, аккомпанемент Жан-Филипп Коллар
Форе: Оркестрлік шығармалар, дирижер Мишель Плассон
Гордон: Мысырдағы табыт, дирижер Тимоти Майерс
Джозеф Хайдн: La fedeltà premiata, дирижер Антал Дорати
Джозеф Хайдн: Гармониялық месса, дирижер Леонард Бернштейн
Джозеф Хайдн: Айдың әлемі, дирижер Антал Дорати
Хегги: Жолаушы өлі адам (2000), дирижер Патрик Саммерс
Хегги: Жолаушы өлі адам (2011), дирижер Патрик Саммерс
Хегги: Махаббаттың жақтары. Джейк Хеггидің әндері, аккомпанемент Джейк Хегги
Хегги: Flesh & Stone, аккомпанемент Джейк Хегги
Хегги: Өтіп бара жатырмын. Джейк Хеггидің әндері, аккомпанемент Джейк Хегги
Хегги: Үш желтоқсан, дирижер Патрик Саммерс
Хампердинк: Хансел мен Гретель, дирижер Джон Притчард
Керн: Көшке көрініс, дирижер Джон МакГлинн
Малер: Гезелленнің әндері, Рекерт әндері және басқа әндер, дирижер Эндрю Дэвис
Малер: Симфония №4, дирижер Клаудио Аббадо
Малер: Симфония №4 және Гезелленнің әндері, дирижер Йоэль Леви
Массене: Золушка, дирижер Юлиус Рудель
Массене: Шерубин, дирижер Пинхас Штейнберг
Массене: Вертер, дирижер Колин Дэвис
Мендельсон: Жазғы түнгі арман, дирижер Юджин Орманди
Мендельсон: Жазғы түнгі арман, дирижер Сейджи Озава
Монтеверди: Улиссаның отанына оралуы, дирижер Реймонд Леппард
Монтеверди және Кавалли: Фредерика фон Стаде Монтеверди мен Каваллиді орындайды, дирижер Реймонд Леппард
Моцарт: Титоның кішіпейілділігі, дирижер Колин Дэвис
Моцарт: Così fan tutte, дирижер Ален Ломбард
Моцарт: Фигароның тойы, дирижер Герберт фон Караян
Моцарт: Фигароның тойы, дирижер Георг Солти
Моцарт: Вайзенхаус мессасы, дирижер Клаудио Аббадо
Моцарт және Россини: Моцарт және Россини ариялары, дирижер Эдо де Ваарт
Оффенбах: Ариялар мен овертюралар, дирижер Антонио де Алмейда
Портер: Қандай болса да, дирижер Джон МакГлинн
Рамо: Дарданус, дирижер Реймонд Леппард
Равель: Шехеразада және басқа әндер, дирижер Сейджи Озава
Роджерс және Хаммерштейн: Музыканың дыбысы, дирижер Эрих Кунцель
Роджерс және Харт: Менің күлкілі Валентинім, дирижер Джон МакГлинн
Россини: Отелло, дирижер Хесус Лопес Кобос
Рихард Штраус: Розенкавальер, дирижер Эдо де Ваарт
Томас: Миньон, дирижер Антонио де Алмейда
Вильберг: Реквием және басқа да шығармалар, дирижер Крейг Джессоп
Әртүрлі: Ангел жүрек, дирижер Майкл Морган
Әртүрлі: Фличка: Фредерика фон Стадтың басқа жағы, дирижер Джереми Люббок
Әртүрлі: Фредерика фон Стаде: Француз операсының ариялары, дирижер Джон Притчард
Әртүрлі: Фредерика фон Стаде: Италия операсының ариялары, дирижер Марио Бернарди
Әртүрлі: Фредерика фон Стаде: Лидерabend, аккомпанемент Мартин Кац
Әртүрлі: Фредерика фон Стаде Live!, аккомпанемент Мартин Кац
Әртүрлі: Джудит Блеген және Фредерика фон Стаде: Әндер, ариялар және дуэттер, аккомпанемент Чарльз Уодсворт
Әртүрлі: Мэрилин Хорн: Әндегі дивалар, аккомпанемент әртүрлі
Әртүрлі: Мэрилин Хорн және Фредерика фон Стаде: Лидерлер мен дуэттер, аккомпанемент Мартин Кац
Әртүрлі: Опера жұлдыздары концертте, дирижер Антон Гуадагно
Әртүрлі: Полин Виардо және достары, аккомпанемент Дэвид Харпер
Әртүрлі: Ритцте тұру, дирижер Эрих Кунцель
Әртүрлі: Америка музыкасына құрмет, дирижер Джеймс Конлон
Әртүрлі: Қарапайым сыйлықтар / Алғыс айту әні, дирижер Джозеф Сильверштейн
Әртүрлі: Ән сайысы, аккомпанемент Мартин Кац
Әртүрлі: Парижге саяхат: Фредерика фон Стаде, аккомпанемент Мартин Кац
Berlioz: La damnation de Faust, cond. Georg Solti
Berlioz and Debussy: Les nuits d'été and La damoiselle élue, cond. Seiji Ozawa
Bernstein: Arias and Barcarolles, cond. Michael Tilson Thomas
Bernstein: On the Town, cond. Michael Tilson Thomas
Chris Brubeck: Convergence, cond. Sara Jobin
Chris Brubeck and Dave Brubeck: Across Your Dreams
Canteloube: Chants d'Auvergne Vol. 1, cond. Antonio de Almeida
Canteloube: Chants d'Auvergne Vol. 2 and Triptyque, cond. Antonio de Almeida
Danielpour: Elegies, cond. Roger Nierenberg
Debussy: Mélodies, acc. Dalton Baldwin
Debussy: Pelléas et Mélisande, cond. Herbert von Karajann
De Falla: The Three Cornered Hat, cond. André Previn
Fauré: Mélodies, acc. Jean Philippe Collard
Fauré: L'œuvre d'orchestre, cond. Michel Plasson
Gordon: A Coffin in Egypt, cond. Timothy Myers
Joseph Haydn: La fedeltà premiata, cond. Antal Doráti
Joseph Haydn: Harmoniemesse, cond. Leonard Bernstein
Joseph Haydn: Il mondo della luna, cond. Antal Doráti
Heggie: Dead Man Walking (2000), cond. Patrick Summers
Heggie: Dead Man Walking (2011), cond. Patrick Summers
Heggie: The Faces of Love The Songs of Jake Heggie, acc. Jake Heggie
Heggie: Flesh & Stone, acc. Jake Heggie
Heggie: Passing By Songs by Jake Heggie, acc. Jake Heggie
Heggie: Three Decembers, cond. Patrick Summers
Humperdinck: Hänsel und Gretel, cond. John Pritchard
Kern: Show Boat, cond. John McGlinn
Mahler: Lieder eines fahrenden Gesellen, Rückert Lieder and other songs, cond. Andrew Davis
Mahler: Symphony No. 4, cond. Claudio Abbado
Mahler: Symphony No. 4 and Lieder eines fahrenden Gesellen, cond. Yoel Levi
Massenet: Cendrillon, cond. Julius Rudel
Massenet: Chérubin, cond. Pinchas Steinberg
Massenet: Werther, cond. Colin Davis
Mendelssohn: A Midsummer Night's Dream, cond. Eugene Ormandy
Mendelssohn: A Midsummer Night's Dream, cond. Seiji Ozawa
Monteverdi: Il ritorno d'Ulisse in patria, cond. Raymond Leppard
Monteverdi and Cavalli: Frederica von Stade chante Monteverdi & Cavalli, cond. Raymond Leppard
Mozart: La clemenza di Tito, cond. Colin Davis
Mozart: Così fan tutte, cond. Alain Lombard
Mozart: Le nozze di Figaro, cond. Herbert von Karajan
Mozart: Le nozze di Figaro, cond. Georg Solti
Mozart: Waisenhausmesse, cond. Claudio Abbado
Mozart and Rossini: Mozart and Rossini Arias, cond. Edo de Waart
Offenbach: Arias and Overtures, cond. Antonio de Almeida
Porter: Anything Goes, cond. John McGlinn
Rameau: Dardanus, cond. Raymond Leppard
Ravel: Shéhérazade and other songs, cond. Seiji Ozawa
Rodgers and Hammerstein: The Sound of Music, cond. Erich Kunzel
Rodgers and Hart: My Funny Valentine, cond. John McGlinn
Rossini: Otello, cond. Jesús López Cobos
Richard Strauss: Der Rosenkavalier, cond. Edo de Waart
Thomas: Mignon, cond. Antonio de Almeida
Wilberg: Requiem and other works, cond. Craig Jessop
Various: Angel Heart, cond. Michael Morgan
Various: Flicka: Another Side of Frederica von Stade, cond. Jeremy Lubbock
Various: Frederica von Stade: French Opera Arias, cond. John Pritchard
Various: Frederica von Stade: Italian Opera Arias, cond. Mario Bernardi
Various: Frederica von Stade: Liederabend, acc. Martin Katz
Various: Frederica von Stade Live!, acc. Martin Katz
Various: Judith Blegen and Frederica von Stade: Songs, Arias and Duets, acc. Charles Wadsworth
Various: Marilyn Horne: Divas in Song, acc. various
Various: Marilyn Horne and Frederica von Stade: Lieder and Duets, acc. Martin Katz
Various: Opera Stars in Concert, cond. Anton Guadagno
Various: Pauline Viardot and Friends, acc. David Harper
Various: Puttin' on the Ritz, cond. Erich Kunzel
Various: A Salute to American Music, cond. James Conlon
Various: Simple Gifts / A Song of Thanksgiving, cond. Joseph Silverstein
Various: Song Recital, acc. Martin Katz
Various: Voyage à Paris: Frederica von Stade, acc. Martin Katz