Канада-Америка опера әншісі Тереза Стратас

Кіріспе

Канадалық-американдық опералық сопрано

Тереза Стратас (26 мамыр 1938 жылы туған) – грек тегінен шыққан канадалық опералық сопрано әрі актриса. Ол әсіресе Альбан Бергтің "Лулу" операсының жүлделі жазбасымен кеңінен танымал. Қазір ол толыққанды зейнеткерлікке шықты.

Ерте өмір және мансап

Стратас Анастасия Стратакис болып дүниеге келді. Ол Ошава қаласында (Торонтоның жанында, Онтарио провинциясы) күрделі жағдайда өмір сүретін грек иммигрант отбасында өсті. 13 жасында ол радиода грек эстрада әндерін орындады. Торонтодағы Корольдік музыка консерваториясын бітірді. 20 жасында Стратас Торонто опера фестивалінде «Богема» операсында Мими рөлінде кәсіби опералық дебют жасады. Бір жыл өткен соң, 1959 жылы ол Метрополитен операсының Ұлттық кеңесінің конкурсында жеңіске жетті, содан кейін сол жылы Метрополитен операсында «Манон» операсында Пуссетте рөлінде өнер көрсетті. 1961 жылы ол Афиныдағы Ирод Аттикус театрында Пегги Гланвилл Хикстің «Наусика» операсындағы бас рөлді ойнады, сол жылы Ковент-Гарденде Мими рөлімен дебют жасады, ал 1962 жылы Мануэль де Фалланың «Атлантида» операсында Изабелла рөлінде Ла Скалада дебют жасады. Ол Метрополитен операсындағы мансабын жалғастырды, басты рөлдерге көшті және әлемнің жетекші опера театрларында өнер көрсетті, олардың ішінде Большой театр, Вена мемлекеттік операсы, Берлин операсы, Бавария мемлекеттік операсы (Мюнхен), Париж операсы, Сан-Франциско операсы және Зальцбург фестивалі бар. Оның репертуарына «Дон Жуан» операсынан Зерлина, «Соңынан келгендер» операсынан Деспина, «Фигароның үйленуі» операсынан Керубино мен Сусанна, «Турандот» операсынан Лиу, «Мадам Баттерфляй» операсынан Чио-Чио Сан, «Кармен» операсынан Микаэла, «Фауст» операсынан Маргарита, «Ла Периколь» операсынан бас рөл, «Гензель мен Гретель» операсынан Греттель, «Пик патшайымы» операсынан Лиза, «Ариадна на Наксос» операсынан Композитор, «Гофманның ертегілері» операсынан Антония, «Пеллеас пен Мелисанда» операсынан Мелисанда, «Сатылған келіншек» операсынан Маренка, «Отелло» операсынан Дездемона, «Кармелиттер диалогы» операсынан Мем Лидуан, «Саломе» мен «Лулу» операларынан бас рөлдер, Джон Декстер қойған «Махагонни қаласының өркендеуі мен құлдырауы» операсында Дженни Смит және Джон Корльяноның «Версальдің әуестері» операсында Мари-Антуанетта рөлдері де кірді. Ол ХХ ғасырдың ең көрнекті әнші-актрисаларының бірі саналады. 1962 жылдың наурыз айында ол CBS телеарнасының «Шындықты айтуға» атты ойын-шоуына қатысушы ретінде қатысты. Стратас пен тағы екі қатысушы төрешілерге олардың әрқайсысы нағыз Тереза Стратас екеніне көндіруге тырысты. Дороти Килгаллен, Джонни Карсон, Том Постон және Дина Меррилл эпизодта төрешілер ретінде қатысты. Төрешілердің ешқайсысы Стратасқа сенбеді, үш қатысушыға да 1000 доллардан сыйлық берілді, оны олар бөлісіп алды, сондай-ақ бағдарламаның демеушісі болған «Салем» темекісінен әрқайсысы бір қорап алды.

Stratas was born Anastasia Stratakis to a struggling immigrant Cretan family in Oshawa, near Toronto, Ontario. At age 13, she performed Greek pop songs on the radio. She graduated from The Royal Conservatory of Music in Toronto. At age 20, Stratas made her professional opera debut as Mimì in La bohème at the Toronto Opera Festival. One year later in 1959, she co won the Metropolitan Opera National Council Auditions, appearing later that year with the Metropolitan Opera as Poussette in Manon. She created the title role in Peggy Glanville Hicks' Nausicaa at the Herod Atticus Theatre in Athens in 1961, made her Covent Garden debut as Mimì that same year and in 1962, she made her La Scala debut as Isabella in Manuel de Falla's L'Atlántida. She continued her career with the Metropolitan Opera, moved into leading roles and performed with leading opera houses around the world, including the Bolshoi, Vienna State, Berlin, Bavarian State (Munich), Paris, San Francisco and at the Salzburg Festival. Her repertoire also included Zerlina in Don Giovanni, Despina in Così fan tutte, Cherubino and Susanna in The Marriage of Figaro, Liù in Turandot, Cio Cio San in Madama Butterfly, Micaëla in Carmen, Marguerite in Faust, the title role in La Périchole, Gretel in Hansel and Gretel, Lisa in The Queen of Spades, The Composer in Ariadne auf Naxos, Antonia in Les contes d'Hoffmann, Mélisande in Pelléas et Mélisande, Marenka in The Bartered Bride, Desdemona in Otello, Mme Lidoine in Dialogues des Carmélites, the title roles of Salome and Lulu, Jenny Smith in Rise and Fall of the City of Mahagonny (directed by John Dexter) and Marie Antoinette in John Corigliano's The Ghosts of Versailles. She is regarded as one of the foremost singing actresses of the twentieth century. In March 1962, she appeared as a contestant on the CBS Game Show "To Tell The Truth." Stratas and two other contestants had to convince the panelists that each of them was the real Teresa Stratas. Dorothy Kilgallen and Johnny Carson appeared on the episode as panelists along with Tom Poston and Dina Merrill. None of the panelists believed Stratas was really herself; giving all three contestants the top $1,000 prize to split among themselves and each received a carton of Salem cigarettes, the brand sponsoring the program.

Карьерасының ерекшеліктері

Оның мансабындағы ең жарқын сәттердің бірі – Меноттидің "Соңғы жабайы" (Мет, 1964) американдық тұңғыш көрсетілімінде Сардулла рөлін жасауы. 1974 жылы Карл Бёмнің жетекшілігімен Вена филармониясымен бірге Штраустың "Саломея" операсын фильмге түсірді (режиссері Гёц Фридрих). Пьер Булез оны Фридрих Серха толықтырған Альбан Бергтің "Люлу" (Париж, 1979) операсының тұңғыш қойылымындағы бас рөлге шақырды. 1981 жылы Нью-Йорктегі Метрополитен операсында "Богема" операсында Мими рөлін орындады. 1989 жылдың 26 қыркүйегінде Пуччинидің "Триптих" операсындағы үш сопрано рөлін – "Il tabarro" операсындағы Джорджеттаны, "Suor Angelica" операсындағы Анжеликаны және "Gianni Schicchi" операсындағы Лореттаны сомдады. Ол Джон Корильяноның "Версальдің арбалары" (Мет, 1991) операсының тұңғыш қойылымында Мари-Антуанетта рөлінде өнер көрсетті. 1994 жылғы Метрополитен операсының маусымын ашқан кеште ол Лучано Павароттимен бірге "Паглиаччи" операсында Недда, ал Пласидо Домингомен бірге "Il tabarro" операсында Джорджетта рөлін орындады. Метрополитен операсындағы отыз алты жылдық мансабында 41 түрлі рөлде 385 рет сахнаға шықты. Оның ең көп орындалған рөлдері: "Турандот" операсындағы Лю (1961 мен 1995 жылдар аралығында 27 қойылым), "Паглиаччи" операсындағы Недда (1963 пен 1994 жылдар аралығында 27 қойылым) және "Богема" операсындағы Мими (1962 мен 1982 жылдар аралығында 26 қойылым). Компаниямен соңғы рет 1995 жылдың 9 желтоқсанында "Махагонни қаласының өрлеуі мен құлдырауы" операсында Джени рөлінде өнер көрсетті. 1996–1997 жылдар маусымында "The Bartered Bride" операсының қайта қойылымында Маренка рөлін ойнауға келісім бергенімен, премьераға дейін өндірістен бас тарды және кейіннен Метрополитен операсында тағы ешқашан сахнаға шыққан жоқ. 1979 жылы "Махагонни" операсына репетиция кезінде Стратас рөлінің авторы, сонымен қатар Курт Вайльдің жесірі Лотте Леньямен танысты. Ленья оған бұрын жарияланбаған Вайль әндерінің ноталарын сыйлады, ол оларды сол кезге дейін жинап келген. Кейіннен Стратас осы әндердің бір бөлігін "The Unknown Kurt Weill" және "Stratas Sings Weill" атты екі альбомына жазды. Ол сондай-ақ опералардың бірнеше фильмдік адаптацияларында ойнады, олардың ішінде "Саломея" (1974), "Амаль және түнгі келушілер" (1978), "Бартерлі қалыңдық" (1975), "Паглиаччи" (1982) және "Травиата" (1983) опералары бар. 1988 жылы Джон МакГлинннің жетекшілігімен Керн мен Хаммерштейннің классикалық мюзиклі "Show Boat" операсының толық жазбасын жасады, онда Джули Ла Верн рөлін ойнады. Сондай-ақ, оның жанында Магнолия рөлінде Фредерика фон Стад, Гейлорд Равенал рөлінде Джерри Хэдли және Джо рөлінде Брюс Хаббард өнер көрсетті. Бұл Роберт Рассел Беннетттің 1927 жылғы оркестрлеуі, Уилл Водеридің вокалдық аранжировкасы және Оскар Хаммерштейн II-нің барлық цензураланбаған мәтіндерін қолданып, операның тұңғыш толық жазбасы болды. Тәжірибелі мамандар бұл жазбаны "Show Boat" операсының ең жақсы жазбасы деп бағалады. 1980 жылдары Стратас Калькуттаға сапар шегіп, Ана Терезамен бірге жетімдер үйінде және Қалиғаттағы өлімге таяғандар үйінде жұмыс істеді. 1990 жылдары ол тағы да мансабынан уақыт бөліп, Румыниядағы ауруханаға барып, ауру және өліп бара жатқан жетім балаларға күтім жасады, төсек-орындарды тазалады. 2008 жылдың 25 қыркүйегінде Тереза Стратас Метрополитен операсының гильдиясымен сұхбаттасу үшін Нью-Йоркке оралды, бұл оның он жылдан астам уақыттан бері алғашқы ресми іс-шарасы болды. Ол Флоридада тұрады.

Among her career highlights was the creation of the role of Sardulla in the US premiere of Menotti's The Last Savage (Met, 1964). In 1974, she made a film (directed by Götz Friedrich) of Strauss' Salome with the Vienna Philharmonic under Karl Böhm. Pierre Boulez chose her to sing the title role in the first performance of Friedrich Cerha's completed version of Alban Berg's Lulu (Paris, 1979). In 1981 she performed the role of Mimi in La bohème at the Metropolitan Opera in New York. On 26 September 1989, she sang all three soprano roles in Puccini's Trittico, Giorgetta in Il tabarro, Angelica in Suor Angelica and Lauretta in Gianni Schicchi (Met). She created the role of Marie Antoinette in the premiere of John Corigliano's The Ghosts of Versailles (Met, 1991). At the opening night of the Met's 1994 season, she sang Nedda in Pagliacci opposite Luciano Pavarotti and Giorgetta in Il tabarro opposite Plácido Domingo. Over the course of her thirty six year career at the Metropolitan Opera, she appeared in 385 performances of 41 different roles. Her most frequently performed roles at the house include Liu in Turandot (27 performances between 1961 and 1995), Nedda in Pagliacci (27 performances between 1963 and 1994) and Mimì in La bohème (26 performances between 1962 and 1982). Her final performance with the company was on December 9, 1995, as Jenny in The Rise and Fall of the City of Mahagonny. She was engaged to sing Marenka in a revival of The Bartered Bride during the 1996–97 season, but withdrew from the production prior to opening night, and subsequently never appeared at the Metropolitan again. While rehearsing for Mahagonny in 1979, Stratas met the originator of her role, Lotte Lenya, who was also Kurt Weill's widow. Lenya gave her the scores of previously unpublished Weill songs which she had hoarded until that time, some of which Stratas later recorded on two albums, The Unknown Kurt Weill and Stratas Sings Weill. She also starred in several film adaptations of operas, including Salome (1974), Amahl and the Night Visitors (1978), The Bartered Bride (1975), Pagliacci (1982) and La traviata (1983). In 1988, she recorded the role of Julie La Verne in EMI's 3 CD set of the complete score of Kern and Hammerstein's classic musical Show Boat, conducted by John McGlinn. Also starring with her were Frederica Von Stade as Magnolia, Jerry Hadley as Gaylord Ravenal, and Bruce Hubbard as Joe. This was the first ever complete recording of the score, using Robert Russell Bennett's original 1927 orchestrations, Will Vodery's vocal arrangements, and all of Oscar Hammerstein II's uncensored lyrics. Critics acclaimed it as the finest recording of Show Boat ever made. In the 1980s Stratas travelled to Calcutta and worked with Mother Teresa in an orphanage and at the Kalighat Home for the Dying. In the 1990s she again took time from her career to move into a Romanian hospital to clean cots and wash and care for the sick and dying orphans. On September 25, 2008, Teresa Stratas returned to New York for an interview with the Metropolitan Opera Guild, her first public appearance in over a decade. She lives in Florida.