Кіріспе

Оптикалық сақтау құралдарында тұрақты бұрыштық жылдамдық (CAV) – ақпарат сақтайтын кез келген дискінің номиналды жылдамдығын анықтайтын шарт, сондай-ақ жазуға болатын дискілердің жазу жылдамдығына да қолданылуы мүмкін. CAV режимінде жұмыс істейтін дискі немесе дискі драйвы тұрақты бұрыштық жылдамдықты сақтайды, бұл тұрақты сызықтық жылдамдықтан (CLV) өзгеше. Типик CD-ROM дискісі CLV режимінде жұмыс істейді, ал дискета, қатты дискі немесе граммофон CAV режимінде жұмыс істейді. CAV режимінде шпиндельді қозғалтқыш тұрақты жылдамдықпен айналады, нәтижесінде оқу/жазу басы дискінің сыртқы бөлігінде орналасқанда орта одан жылдам өтеді. Керісінше, CLV режимінде шпиндельді қозғалтқыштың жылдамдығы өзгеріп отырады, сондықтан орта дискінің қай бөлігінде болса да, баспен бірдей жылдамдықпен өтеді. Егер дискі бірдей аудандық тығыздықпен жазылған болса, онда CAV режимінде оқылғанда немесе жазылғанда сыртқы жолдардағы деректердің жылдамдығы ішкі жолдардағыдан жоғары болады, ал CLV режимінде деректердің жылдамдығы барлық жерде бірдей болады. CAV режимінің CLV-ге қарағанда артықшылығы – драйв механизмін жасау оңай (және құрастыруға арзан). Тағы бір артықшылығы – құрылғы дискінің бір бөлігінен екінші бөлігіне оқуды жылдам ауыстыра алады, себебі CLV режимінде құрылғы бас жағын ішке немесе сыртқа жылжытқанда дискінің жылдамдығын өзгертуі керек.

Өлшемі

12 см стандартты диаметрлі диск жағдайында, сыртқы шеттегі деректерге (орталықтан 6 см) дерек сақталатын бағдарламалық аймақтың ішкі шетіндегі деректерге қарағанда 2,4 есе жылдамдықпен қол жеткізіледі (орталықтан 2,5 см). 8 см диаметрлі (4 см радиус) кішкентай дискте сыртқы және ішкі дерек жиегінің жылдамдық қатынасы 1,6-ны құрайды. Яғни, мысалы, егер диск константалық бұрыштық жылдамдықпен ×24 жиілігінде оқылса, дерек аймағының ең сыртқы шетінен оқылғанда эквивалентті сызықтық жылдамдық ×24 болса, ал ең ішкі дерек аймағында ×10 болады.

Қолданылуы

Граммофондық жазбалар әрқашан CAV-ті қолданды, соның ішінде бейнесигнал беретін CED-ті де. Кейбір жоғары жылдамдықты CD және DVD дисктері CAV-ті қолдана алады. Бұл лазер диск бойынша іздегенде айналу жылдамдығын (бұрыштық жылдамдықты) өзгерту қажеттілігін жойып, жылдам қол жеткізуге мүмкіндік береді, бұл қатты дискінің магниттік басының жұмыс істеу принципіне ұқсас. Белгілі бір бұрыштық (айналма) жылдамдықпен, ең сыртқы жолдағы сызықтық жылдамдық ең ішкі жолдағыдан шамамен 2,4 есе жоғары болады. CAV LaserDisc форматында интерактивті мазмұн үшін қолданылды; сондай-ақ, кейбір фильмдердің арнайы басылымдарында да қолданылды. CAV толық кадрларды көрсетуге және дисктегі кез келген кадрға тікелей қол жеткізуге мүмкіндік берді. Алайда, ойнату уақыты әр жағынан 30 минутты құрады (мұндай дискілер "стандартты ойнату" деп те аталады), ал CLV негізіндегі дискілерде әр жағынан 60 минут ("ұзартылған ойнату") болды. CAV Nintendo GameCube ойын дискілерімен, Wii Optical дискілерімен, бастапқы Xbox дискілерімен және Sega GD ROM дискілерімен қолданылады.

Қиссалық тұрақты бұрыштық жылдамдық (P-CAV)

Егер пайдаланылатын медиа (мысалы, DVD RAM түрлері) жазу жылдамдығының шегі болса, және осы шекке жазу аймағының ішкі жиегіндегі физикалық қолдау көрсетілетін бұрыштық (айналу) жылдамдықтармен қол жеткізілмесе, дискіні жазу тұрақты бұрыштық жылдамдықпен басталуы мүмкін, сызықтық жылдамдық дискінің жазу жылдамдығы шегіне жеткенге дейін. Осы сәтте, дискі жазу тұрақты сызықтық жылдамдықпен жүзеге асырылады.