Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үлкен Аю шоқжұлдызындағы иррегулярлық галактика.
Dwarf irregular galaxy in the constellation Ursa Major
Жасы
Паломар обсерваториясында 40 жыл бұрын жасалған зерттеулер астрономдарды осы галактиканың басқа галактикалық көршілерінен миллиардтаған жылдар кейін жұлдыздардың пайда болғанына сендірді. I Zwicky 18 галактикасының жастығына ұқсас галактикалар көбінесе ерте ғаламда ғана табылады. Хаббл ғарыш телескопының алғашқы байқаулары I Zwicky 18 галактикасының жасы 500 миллион жылға жуық екенін көрсетті. Астрономдар суық қара материя басым ғаламда жас карлик галактикалардың бар екенін болжады. Дегенмен, 500 миллион жылдық карликтер I Zwicky 18-ден әлдеқайда әлсіз болар еді. Осылайша, I Zwicky 18 суық қара материя ғаламда барлық жұлдыздарын жақында ғана қалыптастырған болуы екіталай. Кейінірек Хаббл ғарыш телескопымен жасалған байқаулар галактиканың ішінде әлсіз және ескі жұлдыздарды анықтады, бұл оның жұлдыздардың пайда болуы кем дегенде бір миллиард жыл бұрын, ал мүмкін он миллиард жыл бұрын басталғанын көрсетеді. Сондықтан, бұл галактика көптеген басқа галактикалармен бірдей уақытта пайда болған болуы мүмкін.
Studies at the Palomar Observatory some 40 years ago led astronomers to believe that the galaxy erupted with star formation billions of years after its galactic neighbours. Galaxies resembling I Zwicky 18's youthful appearance are typically found only in the early universe. Early observations with the Hubble Space Telescope suggested an age of 500 million years old for I Zwicky 18. Astronomers have hypothesised the existence of young dwarf galaxies in a cold dark matter dominated Universe. Dwarfs as young as 500 million years would be, however, much fainter than I Zwicky 18. I Zwicky 18 is thus unlikely to have formed all its stars recently in a cold dark matter Universe. Later observations with the Hubble Space Telescope found faint and old stars contained within the galaxy, suggesting its star formation started at least one billion years ago and possibly as much as ten billion years ago. The galaxy, therefore, may have formed at the same time as most other galaxies.
Мазмұны
Жердегі телескоптармен жүргізілген спектроскопиялық байқаулар I Звикки 18 галактикасының негізінен сутегі мен гелийден тұратындығын көрсетті – бұл Ұлы Жарқыннан пайда болған негізгі элементтер. Галактиканың алғашқы құрамы оның жұлдыздардың пайда болу қарқыны басқа, ұқсас жастағы галактикаларға қарағанда әлдеқайда төмен екенін ұсынады. Галактика NASA-ның көптеген телескоптарымен зерттелді, оның ішінде Спитцер ғарыш телескобы, Чандра рентгендік обсерваториясы және алыс ультракүлгін спектроскопиялық зерттеуші (FUSE) бар. Дегенмен, I Звикки 18 галактикасының бұрын неліктен аз жұлдыздар пайда болғаны және қазір неліктен осылай көптеген жаңа жұлдыздар пайда болып жатқаны әлі де жұмбақ күйінде. Сондықтан ғалымдар I Звикки 18 галактикасында жергілікті ғаламшардағы басқа галактикаларда кездеспейтін III популяциясының жұлдыздары болуы мүмкін деп болжайды.
Spectroscopic observations with ground based telescopes have shown that I Zwicky 18 is almost exclusively composed of hydrogen and helium, the main ingredients created in the Big Bang. The galaxy's primordial makeup suggests that its rate of star formation has been much lower than that of other galaxies of similar age. The galaxy has been studied with most of NASA's telescopes, including the Spitzer Space Telescope, the Chandra X ray Observatory, the Far Ultraviolet Spectroscopic Explorer (FUSE), However, it remains a mystery why I Zwicky 18 formed so few stars in the past, and why it is forming so many new stars right now. Scientists therefore hypothesise that I Zwicky 18 must contain Population III stars, which are almost absent in all other galaxies in the local universe.
Қашықтық
Балтимордағы (Мэриленд штаты) Ғарыш телескопы ғылыми институтының және Еуропалық ғарыш агенттігінің астрономдары I Zwicky 18 галактикасындағы Цефеид айнымалы жұлдыздарын бақылау арқылы қашықтықты анықтады. Бұл массивті, жарқырап тұратын жұлдыздар белгілі бір ырғақпен пульсациялайды. Олардың пульсация мерзімі тікелей олардың жарқылығына байланысты. Команда үш Цефеидтің байқалған жарқылығын анықтап, оны теориялық модельдер арқылы болжанған нақты жарқылығымен салыстырды. Бұл модельдер I Zwicky 18 галактикасының ауыр элементтерге қанағаттанбауына сәйкес есептелді, бұл галактиканың жұлдыздары осы элементтер ғаламда кең таралғанға дейін пайда болғандығын көрсетеді. Цефеид қашықтығы бір миллиард жылдан астам ғасырлар бұрынғы ең жарқын қызыл жұлдыздардың байқалған жарқылығы арқылы да расталды.
Astronomers at the Space Telescope Science Institute in Baltimore, Maryland and the European Space Agency discerned the distance by observing Cepheid variable stars within I Zwicky 18. These massive flashing stars pulse in a regular rhythm. The timing of their pulsations is directly related to their brightness. The team determined the observed brightness of three Cepheids and compared it with the actual brightness predicted by theoretical models. These models were calculated specifically for I Zwicky 18's deficiency in heavy elements, indicating the galaxy's stars formed before these elements were abundant in the universe. The Cepheid distance also was validated through the observed brightness of the brightest red stars older than one billion years.
Жіктеу
I Звикки 18 галактикасы бұрыс пішіндес галактика, сондай-ақ көк компактты галактика және жұлдызды жарылыс галактикасы ретінде жіктеледі. I Звикки 18 біздің Көмекей жолымыздан әлдеқайда кішідір, диаметрі шамамен 3 000 жарық жылына тең. I Звикки 18 әлі де III популяция жұлдыздарын қалыптастыруы мүмкін – спектроскопия көрсеткендей, оның жұлдыздары негізінен сутегі мен гелийден тұрады, ал ауыр элементтерге орны жоқ дерлік. Галактиканың орталық бөлігіндегі шоғырланған көгілдір-ақ түйіндер – жұлдыздардың қарқынды қарбыласқан екі ірі аймағы. Орталық жұлдызды жарылыс аймақтарын айнала қоршаған жіңішке көгілдір жіптер – бұл бұрынғы буынның ыстық, жас жұлдыздарының жұлдыздық желдері мен суперновалық жарылыстарынан шашыратылған газ көпіршіктері. Бұл газ қазірде жаңа буынның ыстық, жас жұлдыздарынан шығатын қарқынды ультракөк сәулеленумен қыздырылуда.
I Zwicky 18 is classified as a dwarf irregular galaxy and also a blue compact galaxy and a starburst galaxy. I Zwicky 18 is much smaller than our Milky Way and a mere 3,000 light years across. I Zwicky 18 may still be creating Population III stars—spectroscopy shows that its stars are composed almost entirely of hydrogen and helium, with heavier elements almost completely absent. The concentrated bluish white knots embedded in the heart of the galaxy are two major starburst regions where stars are forming at a furious rate. The wispy blue filaments surrounding the central starburst regions are bubbles of gas that have been blown away by stellar winds and supernovae explosions from a previous generation of hot, young stars. This gas is now heated by intense ultraviolet radiation unleashed by a new generation of hot, young stars.