Кіріспе
Toyota Sienna – Toyota компаниясы негізінен Солтүстік Америка нарығы үшін өндірілген және сатылатын шағын фургон. Ол Италияның Тоскана аймағындағы Сиена қаласының атымен аталады. 1997 жылы ол алдыңғы жетекпен жабдықталған, дәстүрлі конструкциядағы бірінші буын Previa фургонын алмастырды және Camry моделімен бірдей, жаңартылған платформаны бөліседі. Previa және алғашқы Sienna үлгілері бәсекелес шағын фургондарға қарағанда кішкентайрақ болды, бірақ 2003 жылғы жаңарту (2004 модельдік жылға) олардың өлшемдерін бәсекелестеріне сәйкес деңгейге жеткізді. Ол 2010 жылы (2011 модельдік жылға) қайтадан жаңартылды. Үшінші буын Sienna 2010 жылдың ақпанында АҚШ-та сатылымға шықты және Жол-көлік қауіпсіздігі институтынан (Insurance Institute for Highway Safety) «Үздік қауіпсіздік таңдауы» наградасын алған тұңғыш Sienna болды. 2020 жылғы жаңарту (2021 модельдік жылға) Sienna-ны төртінші буынында гибридтік көлікке айналдырды. Sienna-ның бұрынғы буындары Азия мен Еуропа нарықтарына экспортталған, ал төртінші буыны АҚШ-тан тыс жерде алғаш рет өндірілді. Қытайда өндіріс 2021 жылдың шілдесінде Toyota-ның екі бірлескен кәсіпорнымен басталды. Қытайда ол Toyota Granvia деген атпен де сатылады. 2006 жылы General Motors компаниясының толық жетекке ие минивэндарын өндіруін тоқтатқаннан кейін, Sienna Солтүстік Америкада AWD опциясымен ұсынылған класындағы жалғыз минивэн болды, 2021 жылы Chrysler Pacifica AWD нұсқасы 2020 жылы таныстырылды. Sienna Жапония мен Австралияда қолжетімді емес, себебі ол оң жақтан рульді конфигурацияда өндірілмейді, ал бұл елдердегі сегмент Alphard/Vellfire және HiAce/Granvia модельдерімен толыққан. 2020 жылы ұсынылған төртінші буынынан бастап Sienna Toyota-ның TNGA K платформасында құрастырылады, ол Toyota-ның көптеген басқа ірі MPV және кроссовер модельдерімен ортақ. TOC
The Toyota Sienna is a minivan manufactured and marketed by Toyota primarily for the North American market. It is named for the Italian city of Siena, in the region of Tuscany. It replaced the first generation Previa van in 1997 with a more conventional front wheel drive layout and shares a heavily revised platform with the Camry. Both the Previa and original Sienna were smaller than the other minivans they competed against, but a redesign in 2003 (for the 2004 model year) increased the dimensions to match those of its competitors. It was redesigned again in 2010 (for the 2011 model year). The third generation Sienna went on sale in the United States in February 2010 and is the first Sienna to ever receive a "Top Safety Pick" award from the Insurance Institute for Highway Safety. A 2020 redesign (for the 2021 model year) saw the Sienna becoming a hybrid vehicle for its fourth generation. While previous generations of the Sienna were exported to select Asian and European markets, the fourth generation is the first to be produced outside of the United States as Chinese production commenced in July 2021 by two Toyota joint ventures. In China, it is also marketed as the Toyota Granvia. Following the discontinuation of General Motors's all wheel drive minivans in 2006, the Sienna was the only minivan in its class offered with AWD in North America until the 2021 Chrysler Pacifica was introduced with an AWD option in 2020. The Sienna is not available in Japan and Australia as it is not produced in a right hand drive configuration, and the segment in these countries is already occupied by the Alphard/Vellfire and the HiAce/Granvia respectively. As of the fourth generation, introduced in 2020, the Sienna is now built on Toyota's TNGA K platform, which it shares with most of Toyota’s other large MPVs and crossovers. TOC
Бірінші буын (XL10; 1997)
1997 жылы Toyota Солтүстік Америка нарығында алдыңғы дөңгелекті 1998 модельдік жылғы Sienna-ны ортада орналасқан қозғалтқышы бар, артқы дөңгелекті Previa-ның орнына шығарды. Sienna 3.0 литрлік 1MZ-FE V6 қозғалтқышымен дебют жасады, қуаты және крутящий моменті көрсетілген. XV20 Toyota Camry платформасының кеңейтілген нұсқасы негізінде құрастырылған Sienna, Camry-ның танымалдылығы мен беделін пайдаланып, «минивэндердің Camry-і» деп сатылды. Ол үш жабдық деңгейінде ұсынылды: CE, LE және XLE. LE және XLE модельдері екінші қатардағы капитандық креслолармен жабдықталған, ал CE модельдері екінші қатардағы екі орындық диванмен жабдықталған. Орындықтар қажет болған жағдайда бүктеліп, жеке-жеке алынып тасталуы мүмкін. Жүргізуші жағындағы сырғымалы есік және шатырлық бағажник LE және XLE модельдерінде стандартты, бірақ CE модельдерінде қосымша опция ретінде ұсынылды. XLE модельдері былғары орындықтармен және ағаштан жасалған әрлеумен жабдықталған. Sienna қалалық аяда жанар майды тиімді пайдалануымен және трассада да үнемділігімен мақтанды. Ол Кентукки штатындағы Джорджтаун қаласында құрастырылды. Шығарылғаннан кейін бір жыл өткен соң Sienna, жаңадан құрастырылған және V6 қозғалтқышы бар Honda Odyssey минивэнінен бәсекелестікке тап болды. 2000 жылы, 2001 модельдік жылға арналған Sienna жаңартылды. Бұл жаңартуға алдыңғы және артқы бөліктерінің жаңа дизайны кірді, соның ішінде жаңа алдыңғы тор және бампер, сондай-ақ заманауи көрініспен қайта жасалған артқы фаралар, бұрылыс сигналы үшін ақ линзалар қолданылды (бұрынғы қызғылт түсті линзалардың орнына). Toyota сонымен қатар HVAC басқару элементтерін пайдалануды жеңілдету үшін орталық консоль аймағын жаңартты, сондай-ақ аксессуарларға арналған жаңа орналасқан батырмаларды (артқы желдеткіш, электрлі сырғымалы есіктер, қыздырылатын орындықтар) қосты. Қозғалтқышқа сонымен қатар VVT-i айнымалы клапан уақыты жүйесі қосылды, бұл қуатын және крутящий моментін арттырды. Жүргізуші жағындағы сырғымалы есік барлық модельдерде стандартты болды, бірақ CE модельдерінде шатырлық бағажник опция ретінде сақталды. Бұл буын алдыңғы орындықтарға орнатылған бүйірлік қауіпсіздік қаптары және Көлік тұрақтандыру жүйесі сияқты қауіпсіздік мүмкіндіктерінің көптігімен ерекшеленді. Апаттан сақтау жүйесі стандартты болды. Жол апаттары бойынша сақтандыру институты Sienna-ны барлық алты лобтық соқтығысу сынағында «Жақсы» деп бағалады, бұл Previa-дан әлдеқайда жақсы нәтиже болды. Бұл буынның беделіне V6 қозғалтқыштарында майдың ластануына байланысты топтық сот ісі шешімі нұқсан келтірді, бұл көптеген Toyota модельдерінде байқалды. Проблеманың белгілері: құбырдан шығатын түтінде майдың болуы, май алмастырғаннан кейін тез қараюы, майда бензин иісі, майдың көп жұмсалуы және әкесінде қозғалтқыштың тоқтауы.
Екінші буын (XL20; 2003)
2003 жылдың 6 қаңтарында екінші буын Sienna Солтүстік Америка халықаралық автосалонында Детройт қаласында таныстырылды. Өндіріс Джорджтаун зауытынан Индиана штатындағы Toyota Motor Manufacturing зауытына көшті, бұл фургонға фанера және гипсокартон сияқты құрылыс материалдарын тасымалдауға мүмкіндік берді. Жабдықталу деңгейлері стандартты және қосымша мүмкіндіктердің артуына қарай: CE, LE, XLE және XLE Limited (кейінгі жылдары Limited деп аталды). XLE Limited моделінің ең айқын ерекшелігі – артқы номерлік тақтаның үстінде орналасқан көлденең хромдалған жолақ. CE модельде қара жиек болса, LE және XLE модельдерінде кузовтың түсіне сай жиек болды. Стандартты жабдыққа кілтсіз қашықтан ашу, еңкейтілген және телескопиялық руль, сонымен қатар жел әйнегі мен алдыңғы терезелерге күн сәулесін сіңіретін арнайы шыны (HSEA) кірді. 2004–2007 жылдарғы барлық Sienna модельдері зауыттан тіркеме жиынтығымен (қысқыш және тіркеме шамдары қосылмаған) және тіркеуге арналған қуатымен жабдықталған. Қымбат жабдықталу деңгейлерінде қосымша опция ретінде толық жетек және тесіктелмейтін дөңгелектер ұсынылды. Толық жетек жүйесі қозғалтқыштың қуатын алдыңғы және артқы дөңгелектерге 50:50 арақатынамында үздіксіз бөліп отырды. Опциялар, жабдықталу деңгейіне байланысты, HID Xenon фаралары, динамикалық лазерлік круиздік бақылау, тұрақтандыру сенсорлары, жүргізушіге жолаушыларды көруге мүмкіндік беретін дөңгес артқы көріспе айнасы, дауыспен басқарылатын навигациялық жүйе (2004/2005 модель жылында дауыспен басқарылмайды), сонымен қатар артқы камера, 10 динамикті JBL аудиожүйесі және екі 110 В розеткасы бар артқы орындықтардағы DVD ойын-сауық жүйесін қамтыды. Жаңартылған дизайн EPA стандарты бойынша жанармай үнемдеуге мүмкіндік берді – FWD нұсқасы үшін қалада 17 миль/галон, тас жолда 23 миль/галон. AWD нұсқасы қалада 16 миль/галон, тас жолда 22 миль/галон жүрді. Бұрылу радиусы .
Модель жылының өзгерістері
2006: Алдыңғы панель, бүйірлік қалыптама, фаралар мен артқы шамдар жаңа дизайнмен жасалды. LE, XLE және Limited комплектацияларына көк түсті жарықтандырылатын электролюминесцентті Optitron приборлар панелі қосылды. "XLE Limited" атауынан "XLE" префиксі алынып тасталды, ал осы комплектацияға арналған жаңа эксклюзивті жабдықтарға жүргізушінің электрлік креслосы мен бүйірлік айналары үшін жад функциясы (XLE комплектациясында да опция ретінде қолжетімді) және шыныға кіріктірілген LED көрсеткіштері бар электрлік бүгілетін сыртқы бүйірлік айналар кірді. Басқа опциялардың ішінде Bluetooth және үшінші қатар орындықтарын электрлік түрде бүктеу мүмкіндігі болды. Барлық модельдерде алдыңғы қатардағы денеге арналған қауіпсіздік қаптары және үш қатардағы жанындағы қауіпсіздік қаптары стандартты жабдыққа айналды. Артқы орындықтарға арналған аудио жүйесі тоқтатылды. Жылқы күші мен айналу моментінің көрсеткіштері SAE стандартының жаңа талаптарына сәйкес өзгертілді, ол 222 фунт-футқа (Toyota енді 87 октанды бензинмен жұмыс істейтін қозғалтқыштардың қуатын бағалайды). 2007: ULEV II сертификатына ие болған жаңа 3.5 литрлік 2GR FE V6 қозғалтқышы, алдыңғы жетектегі модельдер үшін 17/23 MPG, ал толық жетектегі модельдер үшін 16/21 MPG отын экономиясымен 3.3 литрлік V6 қозғалтқышын алмастырды. Бұл қозғалтқышта бұрынғы Sienna қозғалтқыштарында болған уақыт белдеуінің орнына, күтімге азырақ мұқтаж болатын тізбектік жетек пайдаланылды. Дөңгелектердегі қысымды бақылау жүйесі жаңартылды, сондай-ақ Limited және толық жетектегі модельдерге арналған жеті спицалы диск дизайны жасалды. 2008: Көлік тұрақтандыру жүйесі (Vehicle Stability Control) барлық комплектацияларда стандартты жабдыққа кірді. 2009: Sienna көбінесе өзгеріссіз қалды, тек бағаны қайта қарау арқылы жаңа, кеңейтілген "қосымша құндылық пакеттері" арқылы бәсекеге қабілетті болуға тырысты. Канадада базалық баға 1500 долларға дейін төмендетілді. Артқы терезелердің басқару түймелері де жаңа ережелерге сәйкес өзгертілді. 2010: Екінші буын Sienna соңғы модель жылында өзгеріссіз қалды.
Үшінші буын (XL30; 2010)
Қайта жобаланған Sienna 2009 жылдың желтоқсанының басында Лос-Анджелес автосалонында 2011 модельдік жылға арнап таныстырылды. Ол Calty студиясында жобаланып, Мичиган штатының Энн-Арбор қаласындағы Toyota Техникалық орталығында және Жапониядағы Toyota Motor Corporation-да жасалды. Жаңа Sienna 2010 жылдың ақпан айында дилерлерге жеткізілді. 2011 жылдың қарашасында XL30 Sienna Оңтүстік Кореяға экспорттала бастады, бұл елде сатылатын алғашқы Toyota минивэні болды. 2016 жылдың шілдесінде Sienna Тайвань нарығына ресми түрде енгізілді. АҚШ-та үшінші буын Sienna бес түрде ұсынылды: базалық модель, LE, XLE, Limited және алғаш рет SE толық жиынтық. Жаңа SE қайта қарастырылған кузов, мөлдір артқы шамдар, доңғалақтар, күшейтілген серпімділік және спорттық жүру үшін жаңартылған рульді басқару ұсынады. Барлық доңғалақты жетек тек LE, XLE және Limited модельдерінде V6 қозғалтқышымен қол жетімді. AOL Autos компаниясы оны «минивэнда спорттық машина» деп сипаттады, бас инженер Кадзуо Мори (көлік спортымен әуесқой) SE жиынтығын модельдер қатарына қосу үшін қарсылықты жеңуге тиіс болды. Алдыңғы 3,5 литрлік 2GR FE қозғалтқышы бұрынғысынша қолданылады, енді ол алты жылдамдықты беріліспен жұптастырылған, бірақ Sienna алғаш рет төрт цилиндрлі қозғалтқышты, 1AR FE ұсынады. Бұл 1997 жылдың соңында Estima/Previa өндірісі тоқтатылғаннан бері Toyota Солтүстік Америкадағы минивэнда төрт цилиндрлі қозғалтқышты ұсынған алғашқы рет. Электрлік күшейткіш рульдік жүйе (EPS) бұрынғы гидравликалық рульдік жүйені алмастырады. Toyota Sienna үшін барлық доңғалақты жетекті ұсынуды жалғастырды. GM 2006 модельдік жылдан кейін AWD минивэндарын тоқтатқандықтан, 2021 жылғы Chrysler Pacifica 2020 жылдың соңында сатылымға шыққанға дейін ол Солтүстік Америкадағы AWD жетегі бар жалғыз минивэн болды. Toyota 4 цилиндрлі қозғалтқышпен қалалық/тас жол жүру көрсеткіштерін, 2WD V6 модельдері үшін қалалық/тас жол жүру көрсеткіштерін және AWD модельдері үшін қалалық/тас жол жүру көрсеткіштерін жариялады. V6 модельдері үшін қосымша сүйреу жиынтығы сүйреуге арналған. Алдыңғы панельде Toyota Venza және Lexus RX-тан шабыттанған «swoop» ағаш әрлеуі бар, ол алдыңғы орындықта отырғандарға жүргізуші немесе жолаушы орындығында «60/60» бөлінуді қамтамасыз етеді, сондай-ақ Toyota кілтісіз ақылды кілт жүйесі және түймемен іске қосу бар. Артқы орындықтағы ойын-сауық опциясы енді екі көрініс режимінде жұмыс істейтін LCD экранын пайдаланады: бір 16:9 кең экран немесе екі бөлек 4:3 экран, бөлек сымсыз құлаққаптармен. Қауіпсіздік үшін артқы көріс камерасы жаңа 180° панорамалық көрініспен жабдықталған. Басқа жаңа опцияларға Түзетуге қарсы жүйе (PCS), сондай-ақ автоматты алыс жарықтандыру, Safety Connect және Көлік құралының интегралды динамикалық басқару жүйесі (VIDM) сияқты озық тұрақтылықты басқару жүйесі кіреді. Жүргізушінің тізеге арналған қауіпсіздік қаптамасы да стандартты жабдыққа кіреді. Екінші қатардағы орындықтар алынғанда, олардың астыңғы бөлігі, тіреуге ұқсас, көліктің еденіне бекітіліп қалады. Бұл екінші қатардағы орындықтар алынғанда еден тегіс болмайды дегенді білдіреді. Toyota мүгедектерге арналған автокөлікке кіруді жеңілдететін заводта орнатылған автокөлік орындығын ұсынған алғашқы автокөлік өндірушісі. Бір сендірумен айналатын, жоғары/төмен жылдамдықпен көтерілетін орындық жерден шамалы биіктікте орналасуға мүмкіндік береді.
The front dashboard features a "swoop" wood trim, inspired by the Toyota Venza and Lexus RX, that gives front seat occupants a "60/60" split whether in the driver or passenger seat. and Toyota's keyless Smart Key System with push button start. The rear seat entertainment option now uses a LCD screen which operates in two view modes, a single 16:9 ratio widescreen or two separate 4:3 ratio split screens with separate wireless headphones. For safety the back up camera comes with a new 180° panoramic view. Other new options include a Pre Collision System (PCS) as well as an automatic highbeam dimmer, Safety Connect and a more advanced stability control system known as Vehicle Integrated Dynamics Management. A driver's knee airbag is now standard as well. When the second row seats are removed, the bottom of the second row seats, which is similar to a rack, remains attached to the van floor. This means that with second row seats removed, the floor is not flat. Toyota is the first automaker to offer a factory installed auto access seat for disabled people. The one touch rotating, power ascending/descending lift up seat can lower to within of the ground.
Жылдық өзгерістер
2011 жылы, 2012 модельдік жылы: Toyota-ның Entune қосылған навигациялық жүйесімен жаңа навигациялық жүйесі қолжетімді болды. 2012 жылы, 2013 модельдік жылы: Төрт цилиндрлі қозғалтқыштан бас тартылды. 2013 жылы, 2014 модельдік жылы: Sienna өзгеріссіз қалды. 2014 жылы, 2015 модельдік жылы: SE модельін қоспағанда, барлық комплектациялар үшін шағын жаңару, жаңа артқы фаралар. Ішкі жағында приборлық панель қайта жобаланып, асимметриялық контур дәстүрлі және үйлесімді орталық дисплеймен алмастырылды. Бұрынғы шағын ақпарат терезесі приборлық панельдің үстінен алынып, орталық дисплейге орналастырылды. Орталық консоль де жаңадан жасалды. Көңіл көтеру жүйесі бұрынғы DVD-ден (RCA ұяларымен) HDMI және SD картасының қосымша кірісі бар Blu-Ray форматына жаңартылды. Бірнеше технологиялық жаңартулар опция ретінде қолжетімді болды. Toyota үш жаңа түс қосты (Sky Blue Pearl, Creme Brulee Metallic және Attitude Black Metallic). Limited және SE модельдерінде Sienna LED күндізгі жарықпен жаңартылған фаралармен жабдықталды. 2016 жылы, 2017 модельдік жылы: Алты жылдамдықты автомат беріліс сегіз жылдамдықты беріліске алмастырылды және Toyota D4-S тікелей отын инъекциялық жүйесі қосылған 2GR-FKS қозғалтқышы жаңартылды. Жаңа қозғалтқыш қуатын арттырды, ал айналу моменті артты. 2017 жылы, 2018 модельдік жылы: Жаңа алдыңғы тор, жаңа фаралар, жаңа бүйірлік юбкалар, стандартты Safety Sense, шу мен дірілді азайту, сондай-ақ қосымша USB порттары, жаңартылған артқы ойын-сауық жүйесі (осы опциямен жабдықталған модельдер үшін) және жартылай цифрлық приборлар панелі сияқты технологиялық жақсартулар жасалды. Жаңа тор 3 стильде қолжетімді: XLE және Limited модельдеріндегі торды екіге бөлетін жұп хром қанаттар. LE модельінде қанат қара түсті. SE модельінде қанат жоқ. 2018 модельдік жылы стандартты автоматты авариялық тежегіш, адаптивті круиздік бақылау, жолақты ұстау көмегімен жолақты тастау туралы ескерту және автоматты алыс жарықпен жабдықталған. 2018 жылы, 2019 модельдік жылы: Барлық дөңгелекті жетек SE комплектациясында қолжетімді болды, ал FWD комплектациясы енді ұсынылмайды. Entune 3.0 медиа жүйесімен бірге CarPlay қолдауы енгізілді. 2019 жылы, 2020 модельдік жылы: Nightshade Edition барлық FWD және AWD модельдерінде қолжетімді болды. Nightshade жиынтығына төрт сыртқы түс кіреді: Midnight Black Metallic, Celestial Silver Metallic, Salsa Red Pearl және Super White.
Төртінші буын (XL40; 2020)
Toyota Sienna төртінші буынын 2020 жылдың мамырында 2021 модель ретінде жариялады және 2020 жылдың соңында сатылымға шықты. Ол бастапқыда 2020 жылғы сәуір айында Нью-Йорк халықаралық автосалонында таныстырылуы жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылдың 18 мамырында онлайн форматта ұсынылды. 2020 жылдың 27 қазанында жарық көрді және қараша айында дилерлік орталықтарға жеткізілді. Ол GA-K платформасында құрылған. Маңызды өзгеріс ретінде, Sienna-ның барлық комплектациялары стандартты түрде гибридтік қозғалтқышпен жабдықталды. Тек гибридтік нұсқада болғанына қарамастан, Toyota төртінші буын Sienna үшінші буын модельмен салыстырылатын буксировкалық қабілетке ие екенін мәлімдейді. Төртінші буын Sienna LE, XLE және Limited комплектацияларында ұсынылады, сонымен қатар екі қосымша комплектация: спорттық XSE (SE комплектациясын алмастырды) және ең жоғары деңгейдегі Platinum комплектациясы қосылды. Sienna құрамында кіріктірілген шаң сорғыш, тоңазытқыш (бірақ кейіннен жеткізушілердің мәселелеріне байланысты шаң сорғыш пен тоңазытқыштан бас тартылды), проекциялық дисплей және Platinum комплектациясында 360° камера көрінісі бар. Сонымен қатар, Sienna артқы дөңгелектерді қуаттандыру үшін үшінші электрмотормен жабдықталуы мүмкін. Sienna-ның стандартты және қосымша отбасылық мүмкіндіктеріне 18 стақан ұстағыш, 7 USB порты (оның тек біреуі деректерді тасымалдауға арналған), төрт аймақтық климат-контроль, Wi-Fi, артқы орындықтардағы ойын-сауық жүйесі, электрлі сырғымалы есіктер және багажник, сондай-ақ артқы қатарда отырған жолаушылармен байланыс үшін жүргізушіге арналған дауыс күшейткіш жүйесі кіреді. Стандартты жүргізушіге көмек көрсету жүйелеріне адаптивті круиз-контроль, соқыр аймақ мониторингі, автоматты авариялық тежеу және жолақты ұстауға көмек кіреді. 2021 жылдың басында Sienna Тайвань және Мексикада қолжетімді болды. 2021 жылдың шілдесінде Sienna Қытайда өндіріле бастады, оны GAC Toyota жергілікті түрде шығарды, ал FAW Toyota Toyota Granvia деген атпен қайта жаңартылған нұсқасын өндірді. Granvia Солтүстік Америкалық Sienna XSE стилін қабылдады.
Жылдық өзгерістер
2021 жылы, 2022 модельдік жылы үшін: Woodland Edition тұрақты AWD, көтерілген шасси және тіркеме пакетімен бірге ұсынылды. Ол XLE комплектациясына негізделген. 2022 жылы, 2023 модельдік жылы үшін: Sienna 25th Anniversary эксклюзивті сыртқы және ішкі безендіруімен, 2525 данадан шығарылған лимиттік модель ретінде таныстырылды. Ол XSE комплектациясына негізделген.
Сатылымдар
Жыл АҚШ Канада Мексика Қытай 2001 88,469 2002 80,915 2003 105,499 2004 159,119 2005 161,380 5,322 7,083 2006 163,269 11,579 6,950 2007 138,162 9,820 6,580 2008 115,944 7,000 4,363 2009 84,064 6,345 3,303 2010 98,337 9,960 5,619 2011 111,429 11,858 7,032 2013 121,117 11,756 5,434 2014 124,502 11,596 4,861 2015 137,497 13,981 5,438 2016 127,791 13,404 5,727 2017 111,489 15,770 6,478 2018 87,672 15,117 7,022 2019 73,585 14,631 6,898 2020 42,885 8,821 4,459 2021 107,990 11,869 8,619 2,791 2022 69,751 5,507 74,381 2023 66,539 3,710 76,575