Кіріспе

Швед суретшісі (1874–1953)

Эльза Бесков (Мартман; 11 ақпан 1874 – 30 маусым 1953) – шведтің балалар кітаптарының белгілі авторы және суретшісі. Оның ең танымал кітаптарының қатарында «Кішкентай ескі әйел туралы әңгіме» және «Грин тәте, Браун тәте және Лаванда тәте» кітаптары бар.

Өмірбаян

Стокгольмде дүниеге келген оның ата-анасы бизнесмен Бернт Мартман (1841–1889), оның әулеті Норвегияның Берген қаласынан шыққан, және Аугуста Фальштедт (1850–1915). Бесков Стокгольмдегі «Констфак» өнер, қолөнер және дизайн университетінде (бұрынғы «Техникалық мектеп») көркем білім алды. 1897 жылы ол бұрынғы министр, әлеуметтік жұмыскер, теология докторы Натанаэль Бесковқа үйленді. Эльза Бесков болашақ күйеуімен Дюршолмс Самсколасында мұғалім болып жұмыс істеген кезде танысты, ал ол сол мектептің директоры болды. 1900 жылдан бастап олар Дюршолмдегі «Вилла Экелиденде» тұрды, ол бастапқыда жазушы Виктор Ридберг үшін салынған еді. Олардың алты ұлы болды, оның ішінде суретші Бо Бесков (1906–1989) және геолог Гуннар Бесков (1901–1991).

Мансап

1894 жылы Бесков «Jultomten» балалар журналына үлес қоса бастады. Көп ұзамай ол өзінің суреттері мен мәтіндерімен кітаптар шығара бастады. Барлығы ол өзінің мәтіні мен суреттері бар қырыққа жуық кітап жариялады. Бесков шындықты ертегілер әлемінің элементтерімен жиі үйлестірді. Балалар эльфтер мен гоблиндермен кездеседі, ал шаруа қожалықтарындағы жануарлар адамдармен сөйлейді. Оның туындыларында балалар мен ересектер арасындағы қарым-қатынас және балалардың тәуелсіздікке ұмтылысы басты орын алды. Оның шығармалары «XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы швед ауылдық жерлеріндегі шаттыққа толы үй атмосферасын бейнелейді». Бесков швед балалар кітаптарының ең танымал суретшілерінің біріне айналды. Оның көптеген кітаптары классикаға айналып, үздіксіз қайта басылып келеді. Бесков швед мектептері үшін әліпби кітаптары мен әндер жинақтарын да суреттеді. Оның кітаптарының беттері көбінесе модерн стиліндегі әсемдікпен безендірілген. Бесков «жаңа, қарапайым, көңілді әңгімелері мен керемет суреттері үшін халықаралық деңгейде танылды». 2013 жылдың 11 ақпанында Google Эльза Бесковтың 139 жылдығын doodle арқылы тойлады.